انتخابات زود هنگام مصالحه یا تشنج

 احمد زیدآبادی
همزمان با افزایش تشنج در روابط فتح و حماس محمود عباس رئیس دولت خودگردان فلسطین تصمیم خود را برای برگزاری انتخابات زودرس ریاست جمهوری و پارلمانی در سرزمین‌های فلسطینی اعلام کرد. عباس که روز شنبه به طور زنده از شبکه تلویزیونی فلسطین سخن می‌گفت خطاب به گروه حماس گفت: «به ما اجازه دهید به مردم مراجعه کنیم صدای آنها را بشنویم و به آنها اجازه دهیم که قضاوت کنند. محمود عباس انحلال دولت خودگردان به رهبری حماس را حق قانونی خود دانست و تاکید کرد که به خلاف سخنان محمود زهار (وزیرخارجه دولت حماس) انتخابات زود هنگام دستورالعمل جنگ داخلی نیست و آنها (با این نوع سخنان) نمی‌توانند ما را به وحشت اندازند در مقابل دولت اسماعیل هنیه نخست‌وزیر دولت فلسطینی با صدور بیانیه‌ای تصمیم عباس را اقدامی برای سرنگونی دولت خودگردان دانست و از فلسطینی‌ها خواست که در اعتراض به این تصمیم تجمع کند. سایر رهبران حماس نیز با غیرقانونی خواندن تصمیم عباس آن را «کودتا علیه دولت قانونی» فلسطین نامیدند.
حماس و فتح در حالی بر سر برگزاری انتخابات زودرس رو در روی هم دیگر قرار گرفته‌اند که طی روزهای گذشته زد و خوردها و تهدیدها و اتهام‌های متقابلی بین هواداران و رهبران آنها صورت گرفته و روابط بین دو گروه را به شدت بحرانی کرده است. رهبران فتح از جمله محمود عباس بر این باورند که حماس با رد شرایط کمیته چهار جانبه بین‌المللی و حمایت از پرتاب موشک به شهرک‌های اسراییل باعث محاصره اقتصادی فلسطینی‌ها و تشدید فقر و هرج و مرج در جامعه فلسطینی شده است. چندی پیش جبریل رجوب از رهبران فتح نیز گفته بود ما انتظار داشتیم نوار غزه پس از آزادی از اشغال اسراییل تبدیل به هنگ‌کنگ شود اما به سومالی تبدیل شده است. صائب عریقات از چهره‌های برجسته فتح تصمیم عباس را تاریخ ساز دانست و گفت: «ما با تشکلاتی دارای دو سر روبرو هستیم چه باید بکنیم؟ یا باید گلوله را انتخاب کنیم یا صندوق رای را و محمود عباس صندوق رای را انتخاب کرد، تشنج در روابط دو گروه زمانی به نقطه بحرانی رسید که افراد مسلح ناشناس پنجشنبه گذشته به سمت کاروان حامل اسماعیل هنیه که از مصر وارد نوار غزه شده بود آتش گشودند. بر اثر این حمله یکی از محافظان هنیه به قتل رسید و چند تن دیگر از جمله فرزند وی نیز زخمی شدند. بلافاصله پس از این حمله رهبران حماس محمد دهلان از چهره‌های سرشناس فتح در نوار غزه درباه طراحی و سازماندهی حمله برای به قتل رساندن اسماعیل هنیه متهم کردند. فتح این اتهام را رد کرد.
هنوز مشخص نیست که آیا تصمیم عباس به برگزاری انتخابات زودهنگام بر دامنه تشنج بین حماس و فتح می‌کاهد یا آن را افزایش می‌دهد. آنچه در ابتدای امر به نظر می‌رسد بالا گرفتن تشنج بین دو نیروی رقیب است اما چشم‌انداز بروز جنگ داخلی بین دو گروه ممکن است رهبران دو طرف را به سمت خویشتن‌داری بیشتری سوق دهد. نکته در خور توجه سخنان عباس عدم تعیین تاریخ مشخصی برای برگزاری انتخابات زودهنگام است. هر چند که یاسر عبد ربه از مشاوران نزدیک عباس تاکید کرده است که طی یک هفته آینده کمیته مرکزی انتخابات فلسطین تاریخ قطعی انتخابات را با توجه به زمان لازم برای تمهید مقدمات آن اعلام خواهد کرد اما این خود فرصتی چندباره برای حماس است تا برای دستیابی به توافق درباره تشکیل دولت وحدت ملی از خود انعطاف بیشتری نشان دهد. به نظر می‌رسد که اگر حماس علاقه‌ای به استفاده از این فرصت نداشته باشد برگزاری انتخابات زودهنگام اجتنا‌ب‌ناپذیر خواهد بود حتی اگر به لحاظ قانونی درباره تصمیم عباس تردیدهایی وجود داشته باشد.