براون متفاوت از بلر

* آقای زیباکلام، تا به امروز سخن‌های مختلفی درباره جانشین بلر مطرح شده است، ارزیابی شما از شخصیت گوردون براون چیست؟

** «براون» از اعضای قدیمی حزب کارگر است. او در دوران تحصیل خود در دانشگاه در اتحادیه‌های دانشجویی فعال بود و در همان زمان به حزب کارگر پیوست. در همین دوران هم بود که با «تونی بلر» آشنا شد و هر دو در کنار هم به فعالیت‌های حزبی پرداختند. «بلر» و «براون» را می‌توان معماران نوعی نگاه جدید در حزب کارگر دانست. البته تفاوت‌هایی میان آنها وجود دارد. از جمله این که «براون» اگرچه اعتقادی را که «تونی بلر» در نزدیک کردن سیاست‌هایش به سیاست آمریکا در زمینه عراق داشت، دارد، اما نسبت به تونی بلر در زمینه خروج نیروهای انگلیسی عجله و شتاب بیشتری دارد. در زمینه سیاست‌های داخلی نیز آهنگ گرایش به راست و سیاست‌های خاص تونی بلر که سعی می‌کرد از سیاست چپ سنتی فاصله بگیرد، در طرز تفکر «گوردون براون» دیده نمی‌شود.

* فکر می‌کنید این تفاوت‌ها در جریان سیاست‌های لندن چگونه بروز خواهد کرد؟

** به نظر می‌رسد از این پس شاهد تعدیل در این مواضع سیاسی انگلیس باشیم. احتمالاً براون در مقام رهبری حزب در سیاست‌هایی که از سوی «بلر» اعمال شده بود، تعدیل خواهد کرد و به این ترتیب از این پس می‌توانیم حزب کارگر را یک بار دیگر با شکل سنتی خودش ببینیم. تصور می‌کنیم که احتمالاً شاهد نوعی میانه‌روی خواهیم بود.

* یعنی نوعی بازنگری در نگاه حزب کارگر صورت خواهد گرفت؟

** سیاست‌های «بلر» در 13 سال رهبری‌اش بر حزب کارگر به گونه‌ای بود که عملاً حزب کارگر را از سیاست‌های سوسیالیستی و چپگرایانه سنتی که مبتنی بر عدالت اجتماعی بود، دور می‌کرد. به نحوی که او تمام ارتباطات حزب با اتحادیه‌های کارگری را کنار گذاشت. حال آن که این سیاست‌ها خط‌مشی حزب کارگر بود که همواره در طول حیات خود، سعی می‌کرد با آنها شناخهت شود و به همین دلیل نیز در این مدت انتقادهای فراوانی نسبت به «بلر» وجود داشت و گفته می‌شد حزب کارگر از اهداف واقعی خود دور شده است. اما حالا براون وعده داده سیاست تونی بلر مبنی بر فاصله گرفتن از آرمان‌های چپ را کنار بگذارد و حزب را به آرمان‌های قدیم خود نزدیک کند. همین ‌طور براون احتمالاً با نزدیک شدن به آرمان‌های سوسیالیستی کمتر به خصوصی‌سازی روی خواهد آورد.

* سیاست‌های براون در قبال خاورمیانه چگونه خواهد بود؟ به اعتقاد شما او در این عرصه متفاوت از سیاست‌های بلر عمل خواهد کرد؟

** حداقل در کوتاه‌مدت شاهد تغییر و تحول چندانی در این زمینه نخواهیم بود. در یک سال اخیر فشارهای زیادی بر روی حزب کارگر به دلیل پیروی از سیاست‌های آمریکا وجود داشته است. بارها به حزب کارگر خرده گرفته شد که باید با فاصله گرفتن از سیاست جنگ آمریکا در عراق، نیروهای انگلیسی را از عراق خارج کند. براون آنگونه که در سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های اخیر خود گفته، قصد دارد هرچه سریع‌تر به این خواست عمومی مردم انگلیس تن دهد و نیروهای خود را از عراق خارج کند. براون به صراحت ابراز داشته انگلستان باید به تعهدات خود در افغانستان عمل کند. بنابراین در این زمینه نباید انتظار تغییری را داشت.

* نطق براون در روز انتخابش به عنوان رهبر حزب کارگر حاوی نکاتی درباره چشم‌انداز سیاست آینده انگلیس بود. براساس این نطق، اولویت‌های او چه خواهد بود؟

** او سعی کرد خود را چندان مخالف و منتقد سیاست‌های بلر نشان ندهد و در عین حال تلویحاً اذعان داشت که باید سعی کنیم اعتباری را که حزب در بین نیروهای سنتی خودش اعم از چپ‌ها و لیبرال‌ها از دست داده، دیگر بار به دست آورد. بنابراین معتقدم احتمال کمی وجود دارد که براون بخواهد سیاست‌های بلر را به طور کامل ادامه دهد. زیرا اگر سیاست‌های بلر با اقبال حزب روبه‌رو بود که دیگری نیازی به استعفای او و سپردن جایش به دیگری نبود. بنابراین براون اگر بخواهد دقیقاً به همان سیاست‌ها ادامه دهد، باید متحمل همان فشارهایی بشود که بر بلر وارد می‌شد.