فاصله خدمتگزار تا خائن در سوریه

گروه بین‌المللی، سیدعماد حسینی: سخنان عبدالحلیم خدام آخرین زلزله سیاسی سال 2005 در منطقه خاورمیانه محسوب می‌شود؛ زلزله‌یی که حداقل سوری‌ها تا مدتی با آن مشغول خواهند بود و دست کم در بخشی از سال جاری میلادی بسیاری از انرژی رهبران و مراکز تصمیم‌گیری سوریه صرف بازگرداندن آبی خواهد شد که به واسطه این سخنان از جوی دیپلماسی سوری‌ها خارج شده بود و حتی به آسیاب دشمنان آنها در لبنان و کاخ سفید ریخته شد.
خدام، مردی که پنجاه سال همراه حزب بعث بود و سی و چند سال در مهمترین مراکز سیاسی سوریه حضور بالفعل داشت، مردی که تا چندی پیش «رفیق» خواند می‌شد و امروز واژه «خائن» برای او برگزیده شده است.
اتهام و اتهام‌های متقابل؛ چیزی بود که طی شنبه گذشته شاهد آن بودیم. خدام اتهام‌هایی را علیه نظام سیاسی سوریه بر زبان راند که بطور حتم نمی‌توان در صورت صحت آنها وی را در آن بی‌گناه دانست. همچنین پارلمان سوریه هم شدیدترین اتهام‌ها را به «عبدالحلیم خدام» جدا شده نسبت داد که آن هم نمی‌تواند به هیچ عنوان دولت سوریه را از گناه‌های خدامی که چند دهه از امکانات کشور، استفاده یا همان سوءاستفاده کرد، مبرا دانست.
خدام شنبه (پریروز) از سوی پارلمان سوریه فردی مسخ شده توصیف شد که دادستان کل موظف به محاکمه وی شده است. به گفته نمایندگان پارلمان او سال‌های متمادی اقدام به سرقت و خودکامگی می‌کرد و زباله‌های هسته‌یی را در خاک سوریه دفن می‌کرد.
در صورت صحت این سخنان خدام باید مجازات شود، اما چرا در این برهه و دقیقا بعد از افشاگری‌های خدام این سخنان اعلام شد؟ چرا تا آخرین روز از سال 2005 هیچ یک از اعضای پارلمان سوریه در این رابطه سخنی به میان نیاوردند؟ آیا این حق‌السکوتی است که هر عضو حزب بعث سوریه از آن بهره‌مند است؟ آیا این خط و نشانی از سوی مراکز قدرت سوریه به بقیه اعضای حزب بعث است که در صورت جدایی مورد هجوم تبلیغاتی شدید قرار خواهید گرفت؟ آیا تنها عبدالحلیم خدام در این فسادها دست دارد و هیچ فرد خاطی دیگری در راس هرم قدرت سوریه وجود ندارد؟ آیا در زمان حضور خدام در راس قدرت هیچ یک از اعضای پارلمان که سخنان حماسی مختلفی را علیه وی ایراد کردند، این مساله را حتی در خفا با همکاران خود در میان گذاشته بودند؟
به هر شکل این سوال‌ها تنها مختص سوریه نیست بلکه اکثر کشورهای عربی به دلیل آنکه به شکل ملوک الطوایفی و حلقه‌های قدرت متصل به هرم اصلی اداره می‌شوند، تا زمانی که فرد به مرکز قدرت متصل باشد هیچ شایبه‌یی به او نمی‌رود و هیچ کس حق پرداختن به فسادهای مالی، سیاسی و حتی اخلاقی وی را ندارد مگر آنکه محور اصلی قدرت این اجازه را بدهد و این اجازه هم تنها در زمانی صادر می‌شود که این شخص ارتباط خود را با محور اصلی از دست داده باشد.
باید اعتراف کرد سوریه سال 2006 را با بحرانی نه چندان آسان و حتی سخت‌تر از بحران‌های گذشته آغاز کرده است، اما دشواری و بغرنجی این بحران تنها ساخته و پرداخته سخنان خدام نیست بلکه فرآیندی است که از چندین و چند حادثه و تراکم رخدادهایی که حتی پیش از ترور رفیق حریری در لبنان آغاز شده بود و با خروج نیروهای سوری از لبنان، خودکشی غازی کنعان وزیر کشور سوریه و انشقاق خدام به نقطه اوج خود رسید. از این‌رو به ترور رفیق حریری اشاره نکردیم، چون مشکل اصلی سوریه در ......... نیست، بلکه این مهم یکی از مشکلات است به ......... کارشناسان سوریه با وجود آنکه مساله قبضه شده سیاست جهانی را در دست امریکا بخوبی درک کرده است اما از توان بازی در قد و قواره بقیه کشورهای مختلف سلطه‌گری امریکا عاجز بوده یا حداقل این گونه نشان داده است.
علاوه بر آن سومین بعد این مشکل نیست، تضادهای به وجود آمده در جریان‌های داخلی سوریه است که اگر «بشار اسد» رییس جمهوری جوان و واقعا اصلاح‌طلب سوریه نتواند به شکل عاقلانه‌یی بین آنها توافق یا هماهنگی ایجاد کند، بطور حتم مشکلاتی بسیار بالاتر و شدیدتر از آنچه تا کنون شاهد بودیم در انتظار وی خواهد بود.
امروز دیگر سخنان و انتقادهای صورت گرفته علیه دمشق از سوی افرادی همچون «ولید جنبلاط» و دیگر جریان‌های مخالف نفوذ سوری‌ها در لبنان نیست بلکه این بار شخصیتی همچون عبدالحلیم خدام با کوله باری بزرگ از حضور در مراکز تصمیم‌گیری سوریه این انتقادات را انجام می‌دهد.
صرف نظر از اهداف پشت پرده این سیاستمدار در صورت ادامه این انشقاق‌ها می‌تواند عواقب بسیار سنگینی برای دمشق داشته باشد.
به هر شکل آنچه که خدام با یدک کشیدن معاونت سابق ریاست جمهوری سوریه و با در نظر گرفتن این مطلب که وی حداقل تا زمانی که در قدرت بود از بسیاری از موارد پشت پرده نظام سوریه با اطلاع بود، در شبکه العربیه اعلام کرد برای سوری‌ها بسیار خطرناک‌تر از گزارش دتلف مهلیس محسوب می‌شود.
به هر شکل دولتمردان سوریه اکنون ملزم به واکنش صریح اما عاقلانه به این ادعاها هستند زیرا واکنش انفعالی پارلمان سوریه این بار پرونده‌یی قطورتر و حساس‌تر از گزارش مهلیس را به میان کشید، پرونده فساد مالی که ده‌ها و شاید صدها میلیارد دلار در آن گنجانده می‌شود و طرف‌های بسیاری باید در چارچوب اتهامات نسبت داده شده به خدام به دادگاه احضار شوند.
در این حال رستم غزاله حاکم نظامی سابق سوریه در لبنان اعلام کرد: قصد دارد از عبدالحلیم خدام به دلیل اتهاماتی که به وی زده است شکایت کند.
به گفته منابع عربی، این مقام سوریه قرار است از معاون رییس‌جمهور سابق کشورش به دلیل توصیف وی به دزد، جنایتکار و متهم کردنش به سرقت 35 میلیون دلار از بانک مدینه شکایت کند.
«هرج و مرج سازنده» این دکترینی است که کاندولیزا رایس آن را برای خاورمیانه تدارک دیده است و ظاهرا در سوریه به شکلی متفاوت از آنچه که در عراق روی داد در حال انجام است، در حالی که تنها درایت و تعقل مسئولان سوری می‌تواند این خطر را از دولت و ملت سوریه دور کند.