وزارت خارجه عراق از آمریکا شکایت کند

* اخیرا سنای آمریکا طرح تجزیه عراق به سه منطقه شیعه‌نشین، سنی‌نشین و کردنشین را تصویب کرده است. نظر شما در این خصوص چیست؟

** در کنار پدیده اشغال عراق، شاهد پدیده تجزیه این کشور هستیم. این دو پدیده به صورتی موازی با یکدیگر حرکت می‌کنند و هدایت‌کنندگان آن نیز اشغالگران هستند. کاخ سفید سعی دارد اتحاد و یکپارچگی ملت عراق را از بین ببرد و در سایه فقدان این همگرایی، دست به غارت منابع اقتصادی این کشور زند. ایالات متحده بر پیکره کشوری هجوم آورده است که در آن گروههای مختلف قومی و مذهبی در طول سالیان دراز با مسالمت و آرامش زندگی کرده‌اند. این اقوام در قالب و چارچوب یک ملت هویتی واحد داشته‌اند. اکنون قدرتهای خارجی سعی دارند با پررنگ ساختن و تشدید اختلافات قومی و مذهبی در عراق دست به نوعی اقلیت‌سازی زنند. در مراحل بعدی آمریکا و همراهانش این اقلیتهای تفکیک شده را تسلیح و تجهیز خواهند نمود و آنها را در تقابل با یکدیگر قرار خواهند داد. این سناریویی است که واشنگتن قصد پیاده‌سازی آن را در عراق دارد.

واقعیت امر این است که هیچ‌گاه ایجاد و گسترش تعصبات قومی و مذهبی در یک کشور نمی‌تواند کمکی به بهبود اوضاع آن کند. این قاعده در خصوص عراق نیز صادق است. هدف نهایی سنای آمریکا از تصویب این طرح همان تفرقه‌افکنی در عراق است.

* طرح تجزیه عراق در حالی تصویب شده است که جمهوریخواهان آمریکا سخت‌ترین دوران خود را در بغداد سپری می‌کنند و بحث بر سر ماندن یا خروج آنها از عراق شدت گرفته است. این مسئله را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

** پاسخ این سوال را باید با مرور وقایع عراق پس از اشغال دریافت. کاخ سفید در هر برهه‌ای که خود را در عراق مستاصل یافته است سناریوی تازه‌ای را برای ملت عراق تدوین نموده است. هدف اصلی این سناریوها جلوگیری از وحدت عراقیها بوده است. این در حالی است که ملت عراق به اندازه کافی از بلوغ و توانمندی برخوردار هستند و با این‌گونه سناریوها و طرحهای تفرقه‌برانگیز مقابله خواهند کرد. بر این اساس وحدت عراقیها بزرگترین ضربه را بر پیکره کاخ سفید وارد خواهد ساخت. این قاعده‌ای است که می‌توان آن را از دل وقایع چند ساله عراق استنباط نمود.

* استراتژیستهای اصلی نومحافظه‌کار اصرار زیادی در خصوص ایجاد تفرقه در عراق دارند. وظیفه ملت و دولت عراق در این خصوص چیست؟

** همان‌طور که اشاره کردم، مردم عراق سالیان مدیدی است که علیرغم تعلق به قومیتها و مذاهب مختلف در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند. ملت عراق باید در مقطع فعلی هشیارانه عمل کند. آنها باید به این پرسش پاسخ دهند که هدف کاخ سفید از ایجاد تفرقه در عراق چیست؟ به راستی چرا مقامات آمریکایی قصد تجزیه عراق به سه منطقه شیعه‌نشین، سنی‌نشین و کردنشین را دارند؟. پس از پاسخ‌دهی به این سوال، ملت عراق باید تصویری از عراق تجزیه شده را در ذهن خود مجسم نموده و عمق فاجعه‌ای که در صورت اجرای این طرح به وقوع خواهد پیوست را درک نمایند. در این میان رسانه‌های آگاه نیز باید به بیداری ملت عراق و دیگر ملتهای منطقه کمک نمایند. مردم عراق باید با هوشیاری و همبستگی خود طرح تجزیه عراق را خنثی نمایند. مسئولین عراقی نیز در این میان وظایفی برعهده دارند. وزارت امور خارجه عراق باید در این زمینه واکنشی قاطع نشان داده و با تنظیم شکایتی حقوقی از ایالات متحده آمریکا به سبب دخالت آشکار در امور عراق شکایت کند. این شکایت باید به سازمان ملل متحد ارائه شود. دولت و ملت عراق مهم‌ترین نقش را در خنثی‌سازی طرح تجزیه عراق دارند.

سران و مسئولان ارشد اقوام عراقی نیز باید در راستای یکپارچه نمودن کشورشان به صحنه بیایند. سران اقوام مختلف عراقی باید در قالب تشکیل جلسات مختلف یا یکدیگر تعامل و همکاری داشته باشند و در مرحله بعد این تعامل را به افراد تعریف شده در زیر مجموعه خود نیز منتقل نمایند. در صورت گسترش چنین تعاملاتی عراقیها در حفظ و گسترش وحدت و یکپارچگی در میان خود موفق خواهند بود و طرحهایی مانند تجزیه عراق جایی در صحنه سیاسی این کشور نخواهند داشت.

* چرا سنای آمریکا به صورت خودسرانه و برخلاف قواعد رایج در حقوق بین‌الملل عمومی طرح تجزیه عراق را تصویب نموده است؟ آیا کاخ سفید، مجلس نمایندگان و سنای آمریکا حق تعیین سرنوشت ملت عراق را دارند؟

** مسلما خیر. اصلا سرنوشت کشوری مانند عراق ارتباطی با ایالات متحده آمریکا ندارد. براساس ماده 2، بند 8 منشور ملل متحد هیچ کشوری حق دخالت در امور داخلی کشور دیگر را ندارد. قواعد و عرف رایج در نظام بین‌الملل نیز به هیچ عنوان چنین چیزی را نمی‌پذیرد. از این رو اقدام سنای آمریکا در تصویب طرح تجزیه عراق نقض آشکار قوانین بین‌المللی محسوب می‌شود و دولت آمریکا باید در این خصوص به جهانیان و خصوصا ملت عراق پاسخگو باشد. در این جا دوباره تاکید می‌کنم که وزارت امور خارجه عراق باید با تنظیم شکایتی علیه آمریکا نسبت به دخالت واشنگتن در امور داخلی عراق اعتراض کند.

* برخی از تحلیلگران مسائل عراق معتقدند که در صورت جایگزینی دموکراتها در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008، خط‌مشی واشنگتن در بغداد تغییر می‌کند. آیا می‌توان بر این مبنا این‌گونه فرض نمود که در صورت حضور دموکراتها بحث بر سر طرح تجزیه عراق و عملیاتی نمودن آن ادامه پیدا نخواهد کرد؟

** در برخی مسائل سیاست خارجی جمهوریخواهان و دموکراتها نگاهی مشترک دارند. از این رو نمی‌توان گفت که در صورت جا به جایی این دو حزب و حضور دموکراتها در راس معادلات سیاسی کاخ سفید طرح تجزیه عراق متوقف خواهد شد. تاکنون ما از دموکراتهای کنگره آمریکا نقطه مثبتی در خصوص حمایت از ملت عراق و مخالفتی همه‌جانیه با اشغال بغداد ندیده‌ایم. اگر دموکراتها ادعا دارند که حامی دموکراسی در جهان هستند، باید این ادعا را در عمل اثبات نمایند. یکی از بارزترین اصول دموکراسی عدم دخالت در امور کشوری دیگر است. اما امروزه واشنگتن به صورت علنی در امور عراق دخالت می‌کند و حتی سنای آمریکا طرح تجزیه عراق را تصویب می‌کند.

* با تشکر از شما که در این گفتگو شرکت کردید.

** من هم از شما متشکرم.