پیشنهاد سفیر چین به ایران پس از امضای نخستین قرارداد اکتشافی در دریای خزر:
احداث خط لوله انتقال نفت خزر- پکن
رضا زندی
پکن به دنبال منابع نفت خزر است. سفیر چین به همراه مدیرعامل شرکت نفت خزر شب گذشته به مهمانسرای نفت آمدند تا قرارداد 30 میلیون دلاری شرکتهای COSL و حفاری شمال امضا شود. براساس این قرارداد شرکت چینی در راهبری، مدیریت و تعمیر و نگهداری سکوی نیمهشناور حفاری ایران- البرز با شرکت حفاری شمال مشارکت خواهد کرد. سکوی حفاری ایران- البرز توسط شرکت سوئدی برای حفاری در آبهای خزر در حال ساخت است.
اگرچه قرار است صدرا تا 12 بهمن سکوی حفاری تحویل دهد اما مدیر اکتشاف شرکت نفت خزر معتقد است این زمان به تاخیر خواهد افتاد.
قرار است ایران- البرز در اولین ماموریتاش 2 حلقه چاه اکتشافی در دریای خزر حفر کند. مسئولیتی که دیشب به عهده شرکت چینی COSL گذاشته شد.
چرا سفیر چین برای 30 میلیون دلار آمد
سئوال مهم دیشب به حضور سفیر چین در مهمانسرای نفت برای امضای قرارداد 30 میلیون دلاری حفاری در خزر برمیگشت. قراردادی که معاون بینالملل و امور خزر وزارت نفت را به همراه خود نیاورد. نژادحسینیان به مهمانسرا نیامد تا این گمانه تقویت شد که احتمالاً رقم قرارداد چندان بالا نبوده که معاون وزیر در مراسم امضای آن حضور داشته باشد. از نکات جالب توجه جلسه دیشب اما حضور اسدالله صالحی فروز معاون پیشین وزیر نفت در امور خزر بود. اگرچه نه سخنرانی کرد و نه مصاحبه. او تنها به گرفتن عکس به هنگام امضای قرارداد اکتفا نمود. حیدر بهمنی به عنوان مدیرعامل شرکت حفاری شمال و ژومین گوا به عنوان مدیرکل شرکت COSL قرارداد را امضا کردند تا اولین قرارداد ایران برای اکتشاف نفت در خزر کلید بخورد. سفیر چین که هم به زبان فارسی سخن میگفت و هم به زبان عربی تسلط کامل داشت به هنگام سخنرانیاش دلیل حضور در مراسم عقد قرارداد را فاش کرد. ظاهراً چین برای منابع نفتی دریای خزر برنامههای بلندمدتی را در ذهن میپروراند.
ایران- البرز و مبالغههای بهمنی
حیدر بهمنی مدیرعامل شرکت حفاری شمال درباره توانمندیهای چین در زمینه حفاری گفت: «بحث امروزمان درباره حفاری در آبهای عمیق است. ما حداکثر در عمق 70 تا 90 متری قادر به حفاری بودیم. الان میخواهیم توانمندی حفاری در آبهای 300 تا 700 متر را هم داشته باشیم.
شرکت cosl 35 تا 40 سال سابقهکار در آبهای نیمهعمیق را دارد. شرکت چینی سه دستگاه سکوی حفاری نیمهشناور مانند سکوی ایران- البرز دارد و 14 دستگاه هم سکوی حفاری ثابت در اختیارش قرار دارد.» بهمنی در خصوص سکوی حفاری ایران- البرز توضیح داد: «دکلی که در ایران ساختیم،کار بسیار بزرگی بود، چرا که تجربه نخستمان در ساخت دکلهای نیمهشناور بود که 500 دلار هم برای آن هزینه کردیم.» بهمنی در تعریف از چینیها بسیار مبالغه آمیز سخن گفت: «ما چندین هزار سال با چینیها ارتباط داریم و از نظر فرهنگی هم با یکدیگر بیگانه نیستیم.» بهمنی به این نکته هم اشاره میکند که پیش از انقلاب حدود 47 شرکت خارجی و عمدتاً آمریکایی و اروپایی حفاری ایران را در دست داشتند.
پشتپرده قرارداد سه ساله
مدیرعامل شرکت حفاری شمال توضیح داد که شرکت چینی COSL با برگزاری مناقصه انتخاب شده است: «ما مناقصه بینالمللی برگزار کردیم. شرکتهای غربی و بینالمللی هم بودند. در مرحله ارزیابی فنی، هم پاکت شرکت اروپایی را پذیرفتیم و هم شرکت چینی را. اما چینیها قیمت مناسبتری دادند. ضمن اینکه هرچه ما گفتیم آنها قبول کردند.»
حیدر بهمنی آروزی دیرینه ملت ایران را شروع اکتشاف نفت در دریای خزر دانست: «اکتشاف درخزر آرزوی دیرینه ماست. قبل از اینکه عملیات اکتشاف در جنوب انجام شود در خزر بود. وزارت نفت مصمم است که به آرزوی دیرینه ملت ایران جامه عمل بپوشاند.» و بعد کمی هم از پشت پرده عقد قرارداد با چینیها گفت: «ما میخواهیم خودمان را از انحصار غربیها نجات دهیم. امکاناتی که در چین دیدم در غرب ندیدم. اما موانع زیادی بود برای اینکه ما نرویم.» به گفته مدیرعامل شرکت حفاری شمال سقف قرارداد حدود 30 میلیون دلار است. «این قرارداد برای مدت 3 سال منعقد شده است اما قابل تمدید است.»
خاطرات دبیرستان سفیر
سفیر چین که پشت میکروفن قرارگرفت چند جملهای فارسی صحبت کرد و بعد اجازه خواست تا ادامه سخنانش را به زبان چینی بیان کند: «46 سال پیش وقتی شاگرد دبیرستان بودم شنیدم که شوروی سابق برای اکتشاف نفت در دریای خزر برنامه دارد. باکو را هم به عنوان مرکز عملیات خود انتخاب کرده بود.» لیوجانگ دانگ پس از گفتن این خاطره اضافه کرد: «پس از حضور در ایران چندبار به شمال رفتم و در دریای خزر هیچ سکوی حفاری ندیدم. تعجب کردم که چرا دوستان ایرانی عجله ندارند. امروز این جواب را پیدا کردم.» مترجم جانگ دانگ سپس ترجمه کرد: «امروز من متوجه شدم که شما یواشکی آمادهسازی کردهاید ساخت سکوی نیمه شناور گام بزرگی برای شروع حفاری در دریای خزر است.»
سفیر چین سپس از اینکه برای نخستین حفاری در خزر چین را انتخاب کرده بود تشکر کرد: «دوستی بین دو کشور چین و ایران بسیار دیرینه است و این دوستی روز به روز گسترش مییابد.» آقای سفیر ترجیح داد تا کمی هم از اقتصاد رو به رشد چین بگوید: «اکنون کشور ما ، چین 50 یا 30 سال پیش نیست. مایک کشور بزرگ اقتصادی شدهایم. در سال گذشته حجم واردات و صادرات چین به 1400 میلیارد دلار رسیده است.»
پیشنهاد جدید چین: خط لوله خزر- پکن
سفیر چین در تشریح سیاستهای دولت متبوع خود گفت: «سیاست ما عدم دخالت در امور داخلی کشورهای دیگر است.» لیوجانگ دانگ با بیان اینکه چین سالانه 170 میلیون تن نفت تولید میکند، گفت: اقتصاد چین با سرعت زیاد پیشرفت میکند و احتیاج به انرژی دارد. ما سال گذشته 5 میلیارد دلار نفت از ایران خریدهایم.» سفیر چین اذعان میکند که حجم قرارداد امضا شده کوچکترین حجم مالی سه سال گذشته بوده است: «اهمیت این قرارداد اما بسیار زیاد است، چرا که با این قرارداد گام بزرگی برای همکاری ایران و چین در دریای خزر برداشته شد.» سفیر چین اهمیت حفاری در خزر را کمتر از حفاری در خلیج فارس نمیداند. وی سپس یک جمله دیپلماتیک میگوید: «سفر دور از گام اول شروع میشود.» و این یعنی چین برای نفت خزر برنامههای بلندمدت دارد: «من امیدوارم قبل از پایان ماموریتم در ایران از نزدیک ببینم که نفت خزر از طریق خط لوله به چین برود.» این در حقیقت اعلام استراتژی جدید چین در دریای خزر و همکاری با ایران برای توسعه منابع نفتی این دریاچه است.
سفیر چین: اصرار داریم مسائل هستهای در آژانس حل شود
سخنان پایانی سفیرچین در تهران بیشتر جنبه سیاسی داشت: «ما همه در مقابل تهدیدات جهانی هستیم. اما امیدوارم ایران هرچه زودتر نیرومندتر و قویتر شود. چون هر دو کشور مورد تهدید ابرقدرت قرار میگیریم. برای اینکه بتوانیم جلوی ابرقدرت بایستیم باید با سرعت، اقتصاد خودمان را گسترش دهیم.» جانگ دانگ تاکید کرد: سفارت چین در تهران بسط و توسعه همکاری دوکشور را دنبال میکند. قرارداد حفاری در دریای خزر که امضا میشود، شرق از سفیر چین میپرسد:
* شما در سخنانتان گفتید که مایلید نفت خزر را از طریق خط لوله به چین انتقال دهید آیا برای این کار برنامه عملی دارید؟
** «بنده امیدوارم. انتظارم این است که ایران هرچه سریعتر در خزر نفت را اکتشاف و تولید کند و به چین هم صادر نماید. در آینده نزدیک میتوانیم این هدف را اجرا کنیم.»
* آیا فکر نمیکنید اعلام چنین استراتژیای از سوی شما به رقابت جدیتر اروپاییها منجر شود؟
** برخوردی ایجاد نمیشود. ما با طرفهای اروپایی و غربی رقابت میکنیم و این رقابت به نفع ایران است. ما اصرار میکنیم که با ما رقابت کنند اما یقین داریم که ما برنده خواهیم بود. تواناییهای ما (چین) زیاد است.» شرق فرصت را مغتنم شمرده و سفیر چین را در مورد تحولات هستهای اخیر ایران مورد سئوال قرار میدهد: «ما اصرار داریم که تنها آژانس بینالمللی انرژی هستهای این مشکلات را برطرف کند.»
* واکنش چین در خصوص فشارهای احتمالی چه خواهد بود؟
**«همکاری اقتصادی ایران و چین کاملاً عادلانه است. ما از فشارها و اینطور مسائل نمیترسیم. مراودات اقتصادی چین با اروپا در ردیف اول است، بالاتر از 200 میلیارد دلار. با آمریکا در ردیف دوم هستیم. کشور دیگری حق ندارد در زمینه همکاری چین و ایران حرف بزند.»
دانا: با همه شرکتها در خزر مشارکت میکنیم
مدیرعامل شرکت نفت خزر کمتر مصاحبه میکند. شرق پیش از صرف شام با طرفهای قرارداد، از دانا میخواهد تا نظرش را درباره طرح جدید سفیر چین برای احداث خط لوله انتقال نفت خزر به آن کشور اعلام نماید: «اول امیدوارم اکتشافاتمان در خزر به نتیجه رسد بعد همه این مسائل قابل مطالعه است.» دانا سعی میکند پاسخهای کوتاه و گنگ بدهد.
* آیا شما با شرکتهای دیگر برای اکتشاف در خزر هم تفاهم خواهیم کرد یا فقط با چینیها مشارکت دارید؟
** «ما کاملاً باز عمل میکنیم و با همه شرکت های توانمند و قدرتمند مشارکت میکنیم.»
از فریبرز دانا سئوال میشود که کدام بلوکها در خزر مورد حفاری اکتشافی ایران قرار خواهد گرفت: «بلوکهایی که اولویت اقتصادی و امنیتی برای ما دارند. فعلاً بلوک 6 است.» وی ترجیح میدهد در مورد ذخایر دریای خزر پیشبینی نکند: «پیشبینی اولیه ما این است که حجم زیادی از منابع نفتی در دریای خزر وجود دارد.»
* آیا شما شرکت چین را با این سیاست انتخاب کردهاید که دولت این کشور در خزر از شما حمایت کند؟
** «شرکت چینی را پیمانکار ما براساس مناقصه انتخاب کرده است. ضمن اینکه در روابط بینالمللی و مراودات عادلانه همهچیز امکانپذیر است.» ایران دیشب نخستین چراغ را برای اکتشاف نفت در دریای خزر روشن کرد. کاری که با مشارکت چینیها انجام شده است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
