ایران برنده انتخابات عراق
«ما از همان ابتدای جنگ عراق میدانستیم که آمریکاییها در باتلاق گرفتار خواهند شد... عراق به نقطه عطفی در تاریخ خاورمیانه تبدیل شده است. اگر آمریکاییها موفق میشدند، منطقه ما یک بار دیگر دچار استعمار میشد، اما اگر عراق کشوری دمکراتیک بشود که بتواند روی پای خودش بایستد، آمریکاییها با مشکل بزرگی روبهرو خواهند شد. در چنین شرایطی، ایران و دیگر کشورهای منطقه میتوانند نقش مهمی در مسائل جهانی ایفا کنند، چون سهم قابل توجهی از نیاز دنیا به انرژی را تأمین میکنند. اکنون میبینیم که آمریکا شکست خورده است.»
این سخنان، بدون شک حرفهای یک مقام ایرانی است. البته نه حرفهای رئیسجمهور ایران بلکه حرفهای هاشمی رفسنجانی از رهبران قدرتمند کنونی در یکی از نمازهای جمعه است.
رفسنجانی به یک نکته شهرت دارد و آن نکته مهم این است که به ندرت واقعیت را با توهم مخلوط میکند. واقعیتی که او از آن حرف میزند این است که نقشه سیاسی خاورمیانه هفته گذشته تغییر کرد.
با روشن شدن نتایج انتخابات اخیر عراق، معلوم شده است که برخلاف همه پیشبینیها قبل از رأیگیری، ائتلاف شیعیان نه تنها متحد باقی ماند و دچار تفرقه نشد بلکه ظاهراً برای چهار سال آینده پارلمان 275 عضوی عراق را در اختیار خواهد داشت.
از آن مهمتر اینکه کاندیداهای سکولار که ظاهراً رابطه خوبی با سرویسهای اطلاعاتی و امنیتی آمریکا دارند، نتایج چندان خوبی به دست نیاوردهاند. شانس ایاد علاوی نخستوزیر سابق برای تشکیل دولت جدید بسیار کم است. حزب پیمان ملی احمد چلبی هم شکست ویرانکنندهای را متحمل شده است.
علاوی امیدوار بود که آرای قابل توجهی را از سوی احزاب مذهبی عراق جذب کند. اما شمارش آراء نشان میدهد که او با 15 درصد آرا بعد از ائتلاف شیعیان و جبهه وفاق که ائتلاف سنیها و سکولارهاست، در مقام سوم قرار گرفته است.
این نتایج نشان میدهد که پیشبینیهای قبل از انتخابات مبنی بر اینکه سکولارهای گروههای سنی و شیعه به علاوی رای میدهند، بیپایه بوده است.
شمارش آراء همچنین نشان میدهد که در استانهای شیعهنشین مانند نجف، کربلا، قادسیه، میسان، دیوانیه، الامراء، ناصریه و سامرا 70 تا 90 درصد آراء به ائتلاف شیعیان تعلق گرفته. حتی در استانهایی مثل بابل، دیاله و بغداد که شیعیان در آن اکثریت قاطع ندارند، اکثریت کرسیها به ائتلاف شیعیان اختصاص یافته است. بعضی گزارشها نشان میدهد که ائتلاف شیعیان 70 درصد آراء را در بابل به دست آورده که این نتیجه برای این استان که ترکیب جمعیتی از شیعیان و سنیها دارد، نتیجه قابل توجهی است.
گزارشها همچنین نشان میدهد که طرفداران مقتدی صدر روحانی شیعه هم نتایج خوبی به دست آوردهاند. براساس برخی از این گزارشها نامزدهای طرفدار مقتدی صدر به عنوان تقریباً یک سوم فهرست ائتلاف شیعیان به پارلمان راه یافتهاند.
خبر بدتر برای آمریکاییهای این است که «عامل سنیها» در این انتخابات آنطور که واشنگتن پیشبینی میکرد پیش نرفت. رونامه الحیات نوشته است، دو سیاستمدار سنی که آرای بالایی در این انتخابات به دست آوردند، یکی عدنان دولیمی رهبر اسلامگراست و دیگر «صالحالمتلک» از رهبران بعثی است که به «جری آدامز عراق» معروف است.
همچنین اعضای سابق حزب بعث و دیگر رهبران شبهنظامی بدون درنگ اعلام کردند، علیرغم شرکت سنیها در انتخابات مقاومت مسلحانه آنها علیه اشغال نظامی آمریکا ادامه مییابد. این تهدید فقط در حرف نبوده و عملی هم شده است. از بعد از انتخابات، 10 عراقی از جمله پنج افسر پلیس و همچنین یک آمریکایی در این حملات کشته شدهاند.
الحیات بیانیه بعثیها را منتشر کرد که در آن این انتخابات توطئه آمریکا برای ایجاد تفرقههای قومی و مذهبی در عراق خوانده شده و این رأیگیری محکوم شده است.
در این بیانیه همچنین وعده داده شده که مقاومت تا وقتی نیروهای آمریکایی خاک عراق را ترک نکنند ادامه خواهد یافت. این نشان میدهد تفکیکی که آمریکاییها میان «بعثیها» و «صدامیها» قائل میشوند، چندان معنایی ندارد.
با به قدرت رسیدن طرفداران مقتدی صدر و سیاستمدارانی چون متلک در عرصه سیاسی عراق، درخواست برای خروج نیروهای آمریکایی از خاک عراق افزایش مییابد. در شرایط جدید، پارلمان آینده هم ممکن است درخواستی رسمی از آمریکاییها در این زمینه ارائه کند. دیدار با عجله دیکچنی معاون رئیسجمهور آمریکا از بغداد در هفته گذشته که اولین دیدار او از این کشور بعد از شروع جنگ است، نشاندهنده نگرانیهای واشنگتن است.
ایران دلایل زیادی برای خشنودی از نتایج این انتخابات دارد. تهران میبیند که عراق اکنون در آستانه تغییرات برگشتناپذیری است و دوران گذر در جریان است. آمریکا باید طرح روشنی برای عقبنشینی ارائه کند. همانطور که «رامیخوری» تحلیلگر برجسته سیاسی لبنان اخیراً در یادداشتی نوشته است، «شروع عقبنشینی نظامیان آمریکایی از عراق مهم است چون نیروهای آمریکایی عاملی تفرقهانگیز و بیثبات کننده هستند،درست مانند تأثیر حضور نیروهای آمریکایی در عربستان که عاملی تحریککننده برای اسامه بنلادن و مقاومت مسلحانه او بود.»
«خوری» که نمیتوان او را نویسندهای ضد آمریکایی دانست، پیشنهاد کرده است که ضربالاجلی 18 ماهه برای خروج نیروهای آمریکایی از عراق تعیین نشود. تهران آگاهانه میداند هرگونه عقبنشینی آمریکا از عراق نمیتواند به سرعت صورت گیرد. پیش از انجام عقبنشینی ابتدا باید درک و برداشت منطقهای گستردهای از ثبات و انسجام عراق ایجاد شود. این شرایط بدون شک مستلزم مشارکت ایران، سوریه، عربستان و ترکیه است. همچنین ایجاد ساز و کارهای جدید امنیت منطقهای هم ضروری است.
اهمیت انتخابات محلی هفته گذشته در فلسطین و در شهرهای کرانه باختری برای ایران کمتر از انتخابات عراق نیست. نتایج اولیه این انتخابات نشان میدهد حماس پیروزی گستردهای به دست آورده است. با توجه به اینکه انتخابات پارلمانی فلسطین (25 ژانویه) در راه است، این نتایج، صحنه سیاسی خاورمیانه را دچار تغییرات بزرگی میکند.
حماس متعهد به نابودی اسرائیل است و تلآویو هم در کنار آمریکا و اروپا این گروه را یک گروه تروریستی میداند. اما با توجه به نتایج انتخابات آیا میتوان حماس را از صحنه سیاست خاورمیانه کنار گذاشت؟
از سوی دیگر اخوانالمسلمین در انتخابات ماه گذشته مصر نتایج قابل توجهی به دست آورد. با «اسلامیزه» شدن عراق و نتایج انتخابات در فلسطین و مصر، میتوان گفت که اسلام و گروههای اسلامی اکنون در کانون روند دمکراسی خاورمیانه قرار گرفتهاند.
وقتی نتایج انتخابات فلسطین اعلام میشد، خالد مشعل از رهبران حماس در ایران بود و با مسئولان ایران دیدار میکرد.
این رهبر حماس از فرصت استفاده کرد و در یک کنفرانس خبری گفت: «اگر اسرائیل به ایران حمله کند، حماس رویارویی با تلآویو در خاک فلسطین را شدت میبخشد و گسترش میدهد... حماس و دیگر گروههای اسلامی در کنار ایران خواهند ایستاد. ما مدافع حق مشهود و مشروع ایران در داشتن توانایی هستهای هستیم... ایران باعث افتخار ماست».
جغرافیای سیاسی خاورمیانه به سرعت در حال تغییر است. در این میان غرب برای حل موضوع هستهای ایران به سرعت زمان را از دست میدهد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
