شورای حکام آژانس بینالمللی هستهای بناست امروز (دوشنبه) نشست تقویمی تازه خود را برگزار کند. گزارش محمد البرادعی دبیرکل آژانس به شورا درباره برنامههای هستهای ایران و آخرین یافتهها و ملاحظات دبیرکل درخصوص این برنامهها بهویژه پس از دیدار تازه معاون و بازرسان او از ایران، یکی از محورهای کار نشست امروز خواهد بود.
اعضای شورای حکام در حالی به بحث پیرامون برنامههای هستهای ایران خواهند نشست که تحرکات دیپلماتیک برای ابهامزدایی از این برنامهها از سوی ایران در روزهای اخیر در بالاترین و وسیعترین سطح جریان داشت و علاوهبر آن تحرکات سیاسی مثبتی نیز از سوی برخی کشورهای علاقهمند ازجمله روسیه، چین و کشورهای اروپایی و نیز دبیرکل سازمان ملل دیده شد که جملگی میتواند نشانه وجود ارادههای مختلف برای رفع ابهامات و سؤالات از برنامههای هستهای ایران باشد.
اظهارنظرهایی که در روزهای اخیر از سوی برخی رهبران غربی و ازجمله «ژاک شیراک» رئیسجمهوری فرانسه درباره برنامههای هستهای ایران شده و در آن لزوم ادامه دیپلماسی مورد تاکید قرار گرفته از یکسو و تلاشهای دیپلماتیک تهران در روشنایی انداختن هرچه بیشتر به برنامههای هستهایاش از سوی دیگر، همچنان مؤید این مهم است که اراده جهانی و نهادهای بینالمللی درباره برنامههای هستهای ایران، همچنان در مسیر دیپلماتیک قرار دارد و میتوان انتظار داشت که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی هستهای نیز در نشست امروز خود همین مسیر را طی کند و پرونده ایران همچنان در این نهاد باقی بماند تا آنچه که از آن در بیانیههای شورا در گذشته «کسر اعتماد» خوانده شده از راههای فنی و حقوقی حلوفصل شود.
درحالیکه تلاشهای دیپلماتیک برای حلوفصل پرونده برنامههای هستهای ایران جریان دارد، آمریکا با حداکثر توان درصدد اخلال در روندهای دیپلماتیک برآمده است تا پرونده ایران را به شورای امنیت بکشاند.
انتظاری که تهران از شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی هستهای داشته و دارد این است که فارغ از فشارهای سیاسی به قصد اعمال آپارتاید هستهای، براساس آنچه وظیفه ذاتی شورا نیز بر آن حکم میکند، با نگاه فنی و حقوقی به حلوفصل مسائل بپردازد و شرایط را برای بهتر شدن فضا جهت ادامه فعالیتهای دیپلماتیک فراهم کند.
ایران اگرچه اصرار بر حلوفصل برنامههای هستهایاش از راههای دیپلماتیک دارد، اما آن را به معنای گذشت از حق قانونی خود برای بهرهمندی از انرژی صلحآمیز هستهای نمیداند و ادامه کارهای تحقیقاتی در این زمینه را به استناد پیمان ان.پی.تی، یک حق شناسایی شده میداند.
ایران برای اثبات اهداف صلحآمیز برنامههای هستهایاش نهتنها در سالهای اخیر همکاریهای خود را با آژانس بینالمللی انرژی هستهای نهاد ناظر سازمان ملل توسعه و تعمیق بیشتر بخشیده است، که با هرطرف علاقهمند برای افزایش اعتماد جهانی به این برنامهها به گفتوگو نشسته و اعمال داوطلبانهای را صورت داده است. اعمالی که هنوز بسیاری از کشورهای برخوردار و بسیار مدعی هستهای جهان همچون آمریکا نهتنها به آن تن ندادهاند که با بیاعتنایی به پیمان ان.پی.تی و تسلیح رژیمهای خطرناک چون رژیم صهیونیستی با سلاحهای هستهای صلح و امنیت جهانی را به خطر انداختهاند و یا با یاری کشورهای برخوردار غیرعضو پیمان مانند هند پیمان ان.پی.تی و نظارتهای جهانی و نهادهای بینالمللی بر فعالیتهای هستهای را هرچه بیشتر تضعیف و صلح و امنیت جهانی را به چالش گرفتهاند.
ایران همانگونه که رهبران ارشد کشور بارها گفته و تأکید کردهاند، در برابر هر برخورد سیاسی با برنامههای هستهایاش ازجمله ارجاع پرونده آن به شورای امنیت، گزینههای متعددی را در نظر گرفته است. ولی در این مرحله همانگونه که دبیر شورای عالی امنیت ملی اخیراً گفت، ترجیح میدهد که هر ابهامی را با گفتوگو بهعنوان تنها گزینه منطقی حلوفصل کند.
اعتمادزایی امری دوطرفه است. ایران کوشش خود را برای جلب اعتماد جهانی به برنامههای هستهایاش انجام داده و باز هم میدهد و در این مرحله این شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی هستهای و پیش از آن شخص دبیرکل این نهاد تخصصی ملل متحد است که باید نشان دهد صلاحیتهای فنی و حقوقی آژانس را قربانی مطامع سیاستورزان جهانی نخواهد کرد.