قطعنامه 17 ماده‌ای

بسیاری از تحلیلگران راهپیمایی مردمی در تاسوعا و عاشورای 57 را که به دعوت جامعه روحانیت مبارز تهران انجام شد در پیشبرد اهداف نهضت اسلامی بسیار مؤثر می‌دانند. چرا که شعار مرگ بر شاه در این تظاهرات به شعار اصلی انقلاب مبدل شد و جهت اصلی خواسته انقلابیون را نشان داد.
حجت‌الاسلام والمسلمین ناطق نوری از فعالان نهضت انقلاب اسلامی درباره این راهپیمایی خاطرات قابل توجهی دارد؛ وی می‌گوید:
بعد از این که از پاریس برگشتم، جامعه روحانیت مبارز راهپیمایی تاسوعا و عاشورا را به راه انداخت. حضور مردم در این مراسم شگفت‌انگیز بود. آخرین مسیر راهپیمایی، میدان آزادی بود. من هم روی مینی‌بوس بودم و مرتب شعار می‌دادم. بعضی جاها را که شعارها خیلی شل می‌شد، می‌رفتم و بلندگو را می‌گرفتم و شعارها را خیلی تند می‌کردم. در خیابان آزادی مقابل مسجد صاحب‌الزمان، شخصی بود که شعارهای بی‌روحی می‌داد، بلندگو را از او گرفتم و شعار داغ دادم و سپس گفتم، این طور شعار بده. به میدان آزادی که رسیدیم جمعیت میلیونی موج می‌زد. باز هم شعارها بی‌روح بود. روی جمعیت شنا کردم تا خود را به مینی‌بوس مستقر در پای برج رساندم و بلندگو را از دست یکی از برادران مداح اهل شهر ری گرفتم. 
یک مرتبه گفتم: "بگو مرگ بر شاه!" موج بگو مرگ بر شاه تمام میدان و خیابانهای اطراف را گرفت و احساسات مردم حسابی تحریک شد، به طوری که مینی‌بوسی که روی آن بودم؛ ‌این طرف آن طرف خم می‌شد. آقای دکتر شیبانی و آقای مروارید هم روی مینی‌بوس بودند. آقای موسوی‌اردبیلی پایین بود و قرار شد که ایشان بالای مینی‌بوس بیایند و قطعنامه را بخواند. بالا که آمد نتوانست بخواند. از طرفی آقای دکتر شیبانی می‌گفت: "آقا قطعنامه را بخوان؛ چون مینی‌بوس ممکن است چپ بشود".
من هم دیدم وقت دارد تلف می‌شود، شروع کردم و با صدای خیلی رسا خواندم. هر ماده‌ا‌ی که خوانده می‌شد،‌ مردم سه بار می‌گفتند صحیح است. آن موقع تکبیر هنوز باب نشده بود و 17 ماده‌ی قطعنامه‌ی پایانی قرائت شد و تلویزیون آن وقت از مراسم نیز فلیمبرداری کرد و باید در آرشیو صدا و سیما این فیلمها باشد.
17 ماده محتوای قطعنامه به طور کامل چنین بود:
بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
در این روز بزرگ تاریخی، روز عاشورا روز شهادت شکوهمند و الهام‌بخش سرور آزادگان پیشوا و امام مسلمین جهان، حسین بن علی علیه‌السلام و یاران رزمنده و وفادارش، ملت مبارز ایران با راهپیمایی بزرگ و کم‌نظیر خود که به دست نمایندگان اکثریت قاطع مردم ایران ترتیب داده شده قبل از هر چیز پیوند و پیمان خود را با قیام تاریخی و تاریخ‌ساز کربلا و اهداف مقدس، بار دیگر تجدید می‌کنند و مواد زیر را به عنوان قطعنامه این گردهمایی پرشکوه اعلام می‌دارند: ‌1ـ حضرت آیت‌الله العظمی امام خمینی رهبر امت و خواسته‌های ایشان خواسته عموم ملت است و این پیاده‌روی رأی اعتمادی است که ملت مسلمان و مبارز ایران از رهبری ارزشمند مرجع عالیقدر می‌نماید.
2ـ سقوط و برچیده شدن بساط شاه، رژیم سلطنتی و استبداد و پایان یافتن همه‌گونه آثار استعمار خارجی که با استبداد داخلی پیوند بنیادی دارد و اعطای واقعی قدرت به مردم مسلمان و مبارز ایران. 3ـ برقراری حکومت عدل اسلامی‌ براساس آرای مردم و حفظ و پاسداری استقلال و تمامیت ارضی کشور و تامین آزادیهای فردی و اجتماعی با معیارها و ضوابط اسلامی. 4ـ تقارن این ایام مذهبی را با روز اعلامیه جهانی حقوق بشر غنیمت دانسته و اعلام می‌داریم که نه تنها تامین حقوق فطری و طبیعی بشر از اساسی‌ترین هدفهای جنبش ماست، بلکه اسلام خود مبتکر حقیقی حقوق بشر است.
5ـ استثمار و استعمار بیگانه و وابستگی به امپریالیسم شرق و غرب و قدرتهای سلطه‌گر اجنبی به هر شکل که باشد باید ریشه‌کن گردد و به روابط حسنه متقابل با رعایت حقوق و مصالح طرفین با کشورهایی که در موضع خیانت و تجاوز به سرزمین و منافع ملت ایران نیستند مبدل گردد. 6ـ حقوق اجتماعی و سیاسی کلیه افراد جامعه و اقلیتهای سرزمین و منافع دیگر کشورها که با مراعات مصالح ملی در ایران اقامت دارند، با رعایت همه‌ جانبه‌های انسانی و اسلامی، به طور کامل محفوظ و محترم باشد. 7ـ آزادی واقعی و حیثیت و شرف و کرامت انسانی که اسلام به آنها داده و حقوق اجتماعی و امکان رشد و شکوفایی و همه استعداد‌های بانوان به صورت کامل تامین شود.
8ـ اجرای عدالت اجتماعی و تامین حقوق کارگران و دهقانان و امکان بهره‌وری کامل آنان از محصول کار و دسترنج خویش فراهم گردد. 9ـ هرگونه تبعیض حقوقی و اجتماعی و استثمار انسان به وسیله انسان و سودجویی ظالمانه و سلطه‌گری اقتصادی که منجر به جمع‌آوری ثروتهای کلان از یک طرف و محرومیت و فقر از طرف دیگر باشد ریشه‌کن شود. 10ـ استقلال شرافتمندانه اقتصادی و احیای کشاورزی و پیشرفت صنعت مستقل تا حد خودکفایی و نجات از اسارت و وابستگی بیگانه به دست آید.
11ـ اعتصابات شکوهمند کارکنان موسسات دولتی و بخش خصوصی که ضربه مهلکی بر پیکر پوسیده رژیم وارد آورده و در عین حال در حد امکان نیازهای اولیه زندگی، توده مردم را دچار تنگنا کرده است، مورد تایید و تجلیل ماست. 12ـ لازم می‌دانیم به مردم فداکار توصیه کنیم که با تحمل مختصر کمبودی که از این رهگذر به وجود می‌آید، همکاریهای برادرانه لازم را در تامین نیازهای ضروری دیگران به عمل آورده و از احتکار و گران کردن کالاهای مصرفی شدیداً احتراز نمایند. 13ـ ما کشاندن ارتش را به خیابانهای و قرار دادن آنها رو در روی ملت، خیانتی به ارتش و ملت می‌دانیم و ارتش ایران باید بداند که وظیفه اسلامی ‌و انسانی و ملی او موضع‌گیری و دشمنی با دشمنان خارجی مردم است، نه با خود مردم.
14ـ تبلیغات بی‌اساس رژیم در خصوص نفوذ کمونیسم بین‌الملل در جنبش اسلامی ‌و ملی ایران و توسل نظام حاکم به تخریب و آتش‌سوزی به منظور آلوده و بدنام کردن مبارزات مسلمانان، نخواهد توانست ملت آگاه ما را که قرآن و اسلام و حب وطن یگانه محرک تلاش آنهاست، در مبارزات بی‌امان خود سست نماید. 15ـ ما به روان پاک و پر افتخار شهدای جنبش اسلامی ‌ایران و به خصوص شهدای مبارزات پانزده ساله اخیر که سهم شایانی در پیشبرد اهداف مبارزه دارند و با الهام از مکتب حسین علی(ع) بی‌دریغ خون خودرا نثار کرده‌اند درود می‌فرستیم و یاد آنها را همواره گرامی ‌می‌داریم.
16ـ کلیه زندانیان سیاسی و تبعیدی‌ها که به جرم دفاع از حریم حق اسلام و وطن از آزادی محروم شده‌اند باید به خانه‌های خود باز گردند. 17ـ به منظور رسیدن به هدف‌ مبارزه آگاهانه ملت ما تا سرحد پیروزی به صورت‌های گوناگون ادامه خواهد یافت و هرگونه دسیسه و دروغ‌پردازی و اتهام و اخلال و شورش حکومت ملت ما را از جنبش رهایی‌بخش باز نخواهد داشت.
پیروز باد مبارزه حق‌طلبانه امت مسلمان ایران به رهبری امام خمینی