گروهسیاسی، آیدین حسنلو: سازمان ادوار تحکیم وحدت روز چهارشنبه میزبان دانشجویان، اساتید و فعالان سیاسی بود تا از شرایط آزادیهای آکادمیک در دانشگاههای کشور سخن بگویند. حبیبالله پیمان دبیر کل جنبش مسلمانان مبارز یکی از سخنرانان این مراسم بود که با اشاره به برخوردهای اخیر با فعالان دانشجویی گفت: «نگاهی به تجربیات صدسال گذشته نشان میدهد که واکنش ما نسبت به محدودیتهای اینچنینی همواره به یک شکل بوده است، بنابراین باید از برخی کنشهای تکراری مثل جمعآوری امضا و صدور بیانیه که اگرچه در لحظه ارضاکننده هستند اما درمانی برای مشکلات جنبش دانشجویی در بر ندارند و اعتلایی به وجود نمیآورند خودداری کنیم. پیمان با یادآوری اینکه مقاومت در قبال تضییع حقوق فردی و اجتماعی همواره وجود داشته و در جای خود قابل تقدیر هم هست افزود: «اما وقتی ما سخن از یک حرکت اجتماعی را به میان میآوریم، این موضوع فراتر از یک کنش فردی است و باید آن ر ا در ظرف شرایط و نتایجی که بر آن مترتب است سنجید. اینجا دیگر شما نمیخواهید در خلاء و تنهایی واکنشی احساسی نشان دهید و بنابراین انتظار میرود اعمالتان سنجیده باشد و بررسی شود که این اقدام چه نتایجی در پی خواهد داشت.» پیمان در بخش پایانی سخنانش از دانشجویان خواست تا با حضور در فعالیتهای اجتماعی و بها دادن به اینگونه فعالیتها در کنار موضوع ایستادگی در برابر فشارهای سیاسی دورهای را که به گفته او فعالیتهای گستردهای نمیتوان انجام داد به دور از انفعال پشتسر بگذارند. محمدعلی دادخواه سخنران دیگر این مراسم و وکیل دادگستری بسیاری از دانشجویانی که طی سالهای اخیر به نوعی درگیر پروندههای قضایی شد با اشاره به طرح برخی اظهارات مبنی بر اعترافات دانشجویان تازه دستگیر شده گفت : «اگر قانون حاکم باشد نباید هنگامی که دانشجویان را گرفتند و هنوز در هیچ دادگاهی محاکمه نشده و قانون آیین دادرسی بر او حکومت میکند، اعلام شود که وی به فلان جرم اقرار کرده است. این دقیقاً خلاف بایدهایی است که بر نظام قضایی حاکم است.» این عضو کانون مدافعان حقوقبشر تاکید کرد: «هنگامی که هیچ قاعدهای وجود ندارد، اصل حکومت میکند. اصل هم بر برائت و صحت است. چگونه به رغم اینکه هیچ دادگاهی محکومیت دانشجو را اعلام نگرده است، اعلام میکنند او فلان اقدام را انجام داده است. وی در کدام دادگاه محاکمه شده؟ چه وکیلی از او دفاع کرده؟ و در کدامین موضع این موارد اتهامی بررسی شده است؟ در صورتی که این بایدها عمل نشده باشد، آن اعلامات فاقد وجاهت قانونی است.» محمد ملکی اولین رئیس دانشگاه تهران پس از انقلاب نیز در این مراسم به بیان خاطراتی از دوران انقلاب فرهنگی پرداخت. این فعال سیاسی گفت: «دانشجو در هر شرایطی ضمن اینکه به کسب دانش میپردازد مایل است در مسائل مملکتش و در مشکلات تودههای مردم خود را سهیم و شریک بداند، چون خود از تودههای مردم است و وضعیت پدر، مادر، خانواده و اطرافیانش را میبیند. دانشجو هیچگاه از خواسته مردم که در مرحله اول آزادی و پس از آنها عدالت است دست برنخواهد داشت.» ملکی در انتها با انتقاد از برخی افراد که در قبال برخوردهای اخیر با دانشجویان سکوت کردهاند از آنان پرسید: آیا فقط دانشجویان باید ستارهدار شوند؟ آیا فقط دانشجویان باید هر روز به کمیتههای انضباطی فراخوانده شوند؟
دانشگاه قلب تپنده ایران
تقی رحمانی دیگر سخنران این مراسم بود. او از شرایطی گفت که امروز برخی استادان فارغ از اندیشههایشان به موجب اینکه نظریهپردازی کردهاند به مشکلاتی مواجه میشوند. رحمانی در ادامه سخنانش با اشاره به کشورهای جهان سوم گفت: «خوشبختانه در ایران دانشگاه نقش قلب تپنده جامعه را ایفا میکند و دانشجویان تنها جریان منظم تشکیلاتی در سراسر ایران هستند و به همین دلیل بار سنگینی بر دوش دارند.»
وی سپس خطاب به دانشجویان گفت: «دانشگاه به جای اینکه به قله قدرت و به احزاب نگاه کند باید به جامعه مدنی برگردد و به تقویت آن بپردازد، زیرا قله قدرت بدون جامعه مدنی و اصناف قدرتمند به دموکراسی کمک نمیکند»، رحمانی ادامه داد: «دانشجویان باید هدف خود را در جهت استقرار جامعه مدنی بگذارند و با تقویت جامعه مدنی ضمن ارتباط با اصناف و احزاب با دولتها تعامل کنند.» این فعال ملی ـ مذهبی با تاکید بر اینکه نقد گذشتگان به معنای نفی آنان نیست ادامه داد: «این نقد برای آن صورت میگیرد که بدانیم کدام اقدام چه نتیجهای در پی داشته و دستاورد اقدامات گذشته چه بوده است. اگر چنین فضای نقدی وجود داشته باشد میتوان به راهبردهای راهگشا دست یافت.»
آزادی اولین مساله است
یکی دیگر از سخنرانان این مراسم غلامعباس توسلی جامعهشناس و استاد دانشگاه بود. وی با بیان اینکه آزادی موضوع جامعی است که مختص به دانشگاه نیست، گفت: «اینکه برخی بخواهند فرهنگ را به صورت دستوری به این سو و آن سو بکشند یا آن را تغییر دهند نشانه ناشیگری یا کمسوادی آنان است. کسانی که چنین سخنانی را درباره فرهنگ بیان میکنند، اساساً اطلاعی ا ز فرهنگ ندارند که چیست و چگونه است.
فکر میکنند که فرهنگ هم مثل هر چیز دیگری است که بتوانند جلوی آن را بگیرند. در حالی که فرهنگ چیزی است که به وجود و شخصیت تکتک افراد جامعه، تاریخ جامعه ما و هزاران موضوع دیگر مربوط میشود که شبه قابل تغییر نیستند.» احمد شیرزاد سخنران دیگر این برنامه با بیان خاطراتی از دوره انقلاب فرهنگی اول به مقایسه آن با عصر حاضر پرداخت و گفت:
«در آن زمان گروههایی در دانشگاه وجود داشتند که بعضا عملکرد قابل دفاعی نداشتند و برخی از کسانی که هوادار انقلاب فرهنگی بودند هم در آن زمان عملکرد این گروه از افراد را بهانه تعطیلی دانشگاهها قرار دادند اما امروز در فضای دانشگاه چنان عملکردی وجود ندارد بنابراین نمی توان فضای فعلی را با آن زمان همسانسازی کرد و ضرورت یک پدیده دیگر همچون اتفاقی که در سال 59 رخ داد را توجیه کرد. اتفاقی که علاوه بر دانشجویانی که نتوانستند بر روال عادی و طبیعی به تحصیل خود ادامه دهند سرنوشت بسیاری از افرادی را که طی سالهای 59 و 60 دیپلم گرفتند نیز تغییر داد.»
26 مورد بازداشت طی دو ماه
آخرین سخنران این مراسم مهدی عربشاهی عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت بود . وی با اشاره به افزایش برخوردها با دانشگاهها گفت : در همین مدت کوتاه پس از عید 147 احضار یا صدور حکم در کمیتههای انضباطی، 26 مورد بازداشت، 5 مورد تعطیلی تشکلها و 14توقیف نشریات دانشجویی را داشتهایم و هماکنون نیز شش نفر از دانشجویان در زندان به سر میبرند. وی با بیان اینکه پس از اعلام نتایج کنکور ارشد باخبر شدهایم که به تعدادی کارنامه داده نشده است، گفت: به آنها اعلام کردهاند که امسال صلاحیت عمومی پیش از صلاحیت علمی برسی شده و به آنها کارنامه تحویل داده نشده است. این به معنای این است که امسال نیز برخی از فعالان دانشجویی از ادامه تحصیل بازماندند و در واقع ستارهدار شدند.