عباس خسروانی
وقتی که جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که درخواست رسمی دولت آمریکا مبنی بر مذاکره در خصوص مسائل عراق را پذیرفته است عدهای تصور کردند که پس از گذشت 28 سال روابط دو کشور از سر گرفته خواهد شد. بعضی از روزنامهها به این موضوع دامن زدند و از شکسته شدن تابوی گفتگو و مذاکره دو کشور نوشتند و اینگونه القا کردند که ایران راه دوستی و همکاری با آمریکا را در پیش گرفته است. اما سخنان مقام معظم رهبری در مشهد به تمام این جوسازیها پایان داد.
با استناد به سخنان معظمله به خوبی مشخص است که مذاکره به معنای عرف دیپلماتیک آن در کار نیست. مذاکره در ادبیات رایج بینالملل یعنی نوعی بدهبستان که طی آن دو طرف برای کاستن از اختلافهای خود و به قصد رسیدن به یک موضع مشترک درباره یک یا چند موضوع با دیدی مثبت و مسالمتآمیز پای میز مینشینند.
مقام معظم رهبری اسفند سال80 سخنانی فرمودند: "مذاکره با که؟ و بر سر چه؟ مذاکره برای رسیدن به یک قدر مشترک است. دو طرف باید همدیگر را قبول داشته باشند یک حد وسطی هم وجود داشته باشد و مذاکره کنند تا به این حد وسط برسند. آن طرفی که اصلا شما را قبول ندارد، با اصل وجود شما بهعنوان جمهوری اسلامی طرف است با او چه مذاکرهای میتوانید داشته باشید؟" جمهوری اسلامی ایران به دلایل فراوان حاضر به مذاکره با آمریکا نخواهد بود. به عدهای که تصور میکنند نشست سه جانبه ایران، عراق و آمریکا در 7 خرداد آغاز برقراری رابطه با آمریکاست باید گفت که سخت در اشتباهند. ایران جز بهخاطر امنیت ملت مسلمان عراق و گوشزد کردن وظایف اشغالگران در قبال عراق در این نشست رودررو شرکت نکرده است و این شرکت هرگز به معنای نفی سیاست خود مبنیبر عدممذاکره با آمریکا نیست.
رهبر معظم انقلاب در جمع مردم مشهد فرمودند: "آنها که خیال میکنند جمهوری اسلامی ایران سیاست مستحکم، منطقی و صددرصد قابل دفاع خود در نفی مذاکره با آمریکا را عوض کرده است، اشتباه میکنند." بنابراین آنچه که در 7 خرداد صورت میگیرد، مذاکره به معنای عرف دیپلماتیک آن نخواهد بود، بلکه طبق فرمایشات مقام معظم رهبری از حد اتمامحجت و یادآوری وظایف دولت اشغالگر به آن فراتر نخواهد رفت. جمهوری اسلامی در این نشست به آمریکاییها یادآوری خواهد کرد که تنها حضور آنان در عراق است که امنیت این منطقه را به خطر انداخته و لذا خروج آنان شرط اصلی بازگشت امنیت است. بیشک آمریکاییها در صورت پذیرش تذکرات جمهوری اسلامی و عمل به آنها از این نشست سود خواهند برد. این نشست در صورتی موفق خواهد بود که آمریکاییها با اذعان به شکست سیاستهای خود در عراق برای تصحیح روند جاری و کمک به ملت و دولت عراق اراده جدی داشته باشند. جمهوری اسلامی همچنان معتقد است تا زمانی که دولت آمریکا از سیاستهای خصمانه خود علیه ایران دست برندارد و از سیاستهای گذشته خود از ملت ایران عذرخواهی نکند، نشستن پشت میز مذاکره و گفتگو در خصوص روابط فیمابین بیمعنا خواهد بود اگرچه آمریکاییها در ظاهر از تغییر سیاستهای 28 ساله خود صحبت کردهاند اما عملکرد آنان خلاف صحبتهایشان را ثابت میکند و این موضوع نشان از عدمآمادگی این دولت برای مذاکره با ایران دارد. با وجود شرایط فعلی حتی اگر گفتگویی هم صورت بگیرد بینتیجه خواهد بود هرچند که مقام معظم رهبری مذاکره با آمریکا را بهطور مطلق و بدون هیچگونه استثنایی نفی کردهاند.
ایران در 7 خرداد حتی در خصوص مسئله عراق که گفته شده تنها موضوع مذاکره است مذاکره نخواهد کرد بلکه همانطور که گفته شد یادآوری وظایف دولت اشغالگر و اتمامحجت با آنان است یا به فرموده مقام معظم رهبری "مذاکره با ظالم این است که بگویند فلان فلان شده چرا اینقدر ظلم میکنی؟" (12/8/72) ما به آنها خواهیم گفت که هرچه زودتر باید عراق را ترک کنند چرا که در غیر این صورت در باتلاق عراق خفه خواهند شد. این بزرگترین کمک ایران به آمریکاییها خواهد بود. آنان که با شنیدن خبر مذاکره ایران و آمریکا لبخند بر لبانشان نشسته باید بدانند که در 7 خرداد مذاکرهای در کار نیست و جمهوری اسلامی هنوز بر آرمانهای خود پایبند است.