فراز و فرودهای یک طرح

* در آستانه انتخابات خبرگان برخی از احزاب و گروه‌های سیاسی خواستار ایجاد تحولاتی در ساختار مجلس خبرگان شده‌اند، آیا از نظر شما این مجلس قابلیت پذیرش تحولاتی را دارد؟
** ببینید به نظر من همان‌طور که جامعه باید رو به تکامل و اصلاح باشد همه نهادها و ارگان‌ها از جمله خبرگان هم باید در مسیر تکامل و تحول حرکت کنند. بنابراین اگر پیشنهاداتی وجود دارد که جهت فعال‌تر کردن حضور خبرگان و تاثیرگذاری آن در جامعه باشد می‌تواند از طرف اهل نظر و نخبگان کشور مطرح شود و مجلس خبرگان هم آن را مورد توجه قرار دهد.
* فکر نمی‌کنم که برخی از اعضای خبرگان موافق با نظر شما باشند، زیرا موحدی کرمانی طی گفت‌وگویی با خبرنگاران با انتقاد از پیشنهادات مهدی کروبی برای اصلاح ساختار مجلس خبرگان اظهار داشته که ایشان حق اظهارنظر در این مورد را ندارد.
** به نظر من اگر فردی خارج از مجلس پیشنهاد رسمی را ارائه کند طبق آیین‌نامه داخلی خبرگان این امر مورد پذیرش نیستو تنها افرادی از داخل مجلس می‌توانند پیشنهادات رسمی خود را ارائه کنند، ولی هر کسی حق دارد که پیشنهادات خود را در ابعاد مختلف به طور غیر رسمی ارائه کند و این در شأن یک شخص مسلمان نیست که با ارائه پیشنهادات مخالفت کند چه برسد به اینکه یکی از اعضای خبرگان باشد.
* آقای موسوی تبریزی!‌ اخیراً بحث‌هایی مبنی بر ورود غیر مجتهدها به مجلس خبرگان مطرح شده و شنیده می‌شود که اعضای خبرگان نیز در صدد تهیه طرحی در این مورد هستند.
** البته این از مسائلی است که در زمان انتخابات دوره سوم مجلس یعنی 7 سال قبل مطرح بود و از همان زمان چنین ضرورتی احساس شده بود.
* علت درک این ضرورت چه بود؟
** استدلال مطرح‌کنندگان چنین پیشنهادی این بود که وظیفه مجلس خبرگان نظارت بر عملکرد و اختیارات رهبری است و این در حالی است که رهبری به مسائلی در حوزه علمی و اجتهادی نمی‌پردازد بلکه در ابعاد مختلف وظایف بسیاری را بر عهده دارد و لذا لازم است تا افرادی از رشته‌های مختلف در مجلس حضور داشته باشند.
* آیا اعضای فعلی مجلس خبرگان نیز موافق با چنین طرحی هستند؟
** با توجه به وضعیتی که در مجلس خبرگان حاکم است و از نظر عملکرد وظیفه‌شناسی احساسی بر این ضرورت وجود ندارد زیرا وظیفه نظارتی به صورت رسمی و حتمی شناخته شده و لذا ارائه چنین پیشنهادی هم مفید نیست و ضرورتی ندارد.
* ولی ما شنیدیم که این طرح در میان اعضای خبرگان مورد بحث قرار گرفته است.
** بله این بحث مطرح شده ولی نه به صورت رسمی بلکه اعضا به صورت غیررسمی و خودمانی در این مورد صحبت کرده‌اند.
* یعنی اصلاً چنین طرحی در کمیسیون آیین‌نامه داخلی تصویب نشده؟
** خیر، من یقین دارم که طرح این پیشنهاد در این دوره تصویب نمی‌شود.
* آیا این موضوع مطابق قانون خبرگان مورد پذیرش خواهد بود؟
** تا کنون در قانون مساله روحانی مطرح نبوده و نیست و آنچه مهم است اینکه عالم حوزوی که در حوزه درس خوانده باشد و حتی لباس و عمامه نداشته باشد و یا فردی که قریب به اجتهاد باشد می‌تواند کاندیدای حضور در خبرگان شود.
* بنابراین برای حضور افراد غیر روحانی در خبرگان منعی وجود ندارد.
** رسماً‌ و قانوناً کسانی که شرایط علمی و حوزوی دارند می‌توانند ثبت‌نام کنند و مساله لباس مطرح نیست.
* البته به نظر می‌رسد در این دوره شرط اجتهاد تغییراتی کرده است...
** بله،‌ در دوره اول شرط ورود فقط اجتهاد بود تنها فردی که فقیه بود صلاحیت داشت اما از دوره دوم قانون تغییر کرد و دیگر اجتهاد کامل لازم نیست.
* اما مساله نحوه نظارت بر صلاحیت کاندیداهای خبرگان همواره مورد اعتراض برخی از کاندیداها بوده،‌ به نظر شما در این دوره شورای نگهبان برای تایید صلاحیت کاندیداها باید چه مکانیسمی را اتخاذ کند.
** ببینید در دوره اول مجلس یعنی حدود 24 سال قبل در دوره اول خبرگان تشخیص صلاحیت کاندیداها برعهده حوزه و سه نفر از فقها بود ولی در اواخر دوره اول پیشنهادی مطرح شد مبنی بر اینکه صلاحیت کاندیداها توسط شورای نگهبان اعلام می‌شود و این در حالی است که از نظر اعضای خبرگان تایید صلاحیت باید بر عهده حوزه باشد زیرا در این صورت محدودیتی برای حضور افراد زیادتری در انتخابات فراهم می‌شود.
* آیا اکنون هم در آستانه انتخابات اعتراضی نسبت به این مساله مطرح شده؟
** در اجلاس قبلی خبرگان من به صورت رسمی طرحی را نوشتم و به امضای 10 نفر رساندم مبنی بر اینکه تشخیص صلاحیت بر عهده شورای نگهبان نباشد ولی این طرح رد شد.
* چرا؟
** به هر حال بر نظارت شورای نگهبان تاکید دارند.