">
داریوش غفاری
مقدمه:
علیرضا زاکانی، نماینده مردم تهران در مجلس هفتم است که پیش از انتخاب از سوی مردم تهران به عنوان نماینده این شهر، در مقطعی به عنوان مسئول بسیج دانشجویی مشغول به فعالیت بود. زاکانی در انتخابات مجلس هفتم در فهرست ائتلاف آبادگران به مجلس شورای اسلامی راه یافت و همواره یکی از نمایندگان فعال و با نفوذ در فراکسیون اصولگرایان مجلس شورای اسلامی بود. در اواخر رقابتهای انتخاباتی ریاست جمهوری دوره نهم زاکانی همراه با جمع دیگری از همفکران خود جریان اصولگرایان تحولخواه را راهاندازی کرد و به عنوان مسئول ستاد انتخاباتی محمدباقر قالیباف در انتخابات فعالیت کرد. زاکانی از تابستان 86 که جریان اصولگرا ساز و کار جدید خود را برای حضور در رقابتهای انتخابات مجلس هشتم در قالب جبهه متحد اصولگرایان شکل داد به عنوان عضو شورای مرکزی جبهه متحد اصولگرایان به فعالیت پرداخت. زاکانی تاکید میکند که نباید اجازه داد دایره اصولگرایی محدود و تنگ شود. عضو شورای مرکزی جبهه متحد اصولگرایان میگوید: اصولگرایان نیاز به تغییراتی دارند که عمده آن معطوف به این است که یک گروه رهبری برای جریان اصولگرا پیدا کنیم تا سلایق مختلف جریان اصولگرا و کسانی که معتقد به نظام و آرمانهای انقلاب هستند در آن حضور یابند و بتوانند آن را راهبری کنند.
* با توجه به تاکیدات صورت گرفته، تصور میشود اهمیت مشارکت حداکثری مردم در انتخابات این دوره دارای اهمیت ویژگی بیشتری نسبت به دورههای قبل باشد. با این وصف تصور میکنید در این دوره چه اتفاقی رخ دهد؟
** برای ما بسیار مهم است که مشارکت مردم در انتخابات مشارکت بالایی باشد به این عنوان که همیاری و پشتوانه قرار گرفتن مردمی برای نظام به عنوان رکن اساسی چه در پیروزی انقلاب اسلامی و چه در استمرار آن نقش بارزی داشته است.
شرایط امروز بسیار حساس و سرنوشتساز است. تهدیدات جهانی و منطقهای و شرایط داخلی حکم میدهد که این حضور بیشتر شود به این عنوان که مطالبات ما به عنوان منافع ملی در تقابل با خواستههای نظام سلطه قرار گرفته و این چیزی نیست که مربوط به امروز باشد. در 30 سال گذشته این موضوع وجود داشته است اما امروز توفیقاتی برای جمهوری اسلامی ایران و ملت ایران حادث شده که خواب را از چشم دشمنان و نظام سلطه گرفته است لذا تهدیدات آنها علیه جمهوری اسلامی ایران در حد اعلی است.
نظام سلطه قصد دارد از همه مسائلی که در 29 سال گذشته در حوزههای سیاسی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی و نظامی تجربه کرده است بهره ببرد تا نگذارد ما در بخش منافع ملی بتوانیم دستاوردهای کسب شده را حفظ کنیم. به این علت گسترش حضور مردم در انتخابات میتواند نمایش دهنده یک عزم ملی در تحقق منافعی باشد که این منافع امروز به عنوان یک خواست عمومی در جامعه مطرح است.
این خواستهها مربوط به نسل ما نیست، بلکه نسل آینده نیز از نتایج این خواستهها بهره خواهند برد. تحقق این مساله جایگاه جمهوری اسلامی ایران را در عرصه منطقه و جهانی ارتقا میدهد و بر این اساس است که این همه مخالفت با آن صورت میگیرد.
* برای تحقق حضور پرانگیزه مردم در انتخابات 24 اسفند چه عواملی باید به طور فعال حضور داشته باشد و هر کدام به چه میزان تاثیرگذار هستند؟
** یک بخش مهم این مساله مربوط به احزاب و گروههای سیاسی است. احزاب و گروهها نیز باید در نوع انتخاب، نوع نامزدهایی که به مردم معرفی میکنند، ارائه برنامهها و شعارها و نوع رقابت و رعایت اخلاقیات لازم را داشته باشند.
در بخش بعدی رسانهها بویژه رسانه ملی قرار دارد. رسانهها در بازتاب شرایط اجتماعی و ضرورت حضور مردم از یک سو و از سوی دیگر معرفی جریانات باید نوع اقدامات خود را به سویی ببرند که نتیجه این اقدامات بتواند فضای عمومی اجتماعی را گرم کند و شفافیتی ایجاد کند که در این فضا مردم بدون ابهام بتوانند انتخاب اصلح داشته باشند.
نامزدهای انتخابات فراتر از بحث جریانات و گروههای سیاسی، باید انتظاراتی را ایجاد کنند که این انتظارات آینه تمام نمایی باشد از وظایفی که بعدا به عهده خواهند گرفت.
با ایجاد انتظارات درست و منطقی و با حضور جدی در میان مردم، فضای سالم و اخلاقی رقابتی در انتخابات ایجاد میشود.
نخبگان جامعه باید با روشنگری و هدایتگری و حرکت در جهت ایجاد شرایط واقعی در ذهن مردم بتوانند این امکان را مهیا کنند که مردم با احساس تکلیف حضوری گسترده در انتخابات داشته باشند. مجموع این اقدامات،باعث میشود در 24 اسفند انتخاباتی با نشاط و پرشور داشته باشیم.
* روند بررسی صلاحیتها در این دوره از انتخابات بویژه تایید صلاحیت برخی داوطلبان توسط شورای نگهبان آیا توانسته است فضای ایجاد انگیزه برای حضور در انتخابات را فراهم کند؟
** قانون انتخابات ما تقریبا قانون جامعی است با این عنوان که بخش اجرا و نظارت به گونهای مکمل هم قرار میگیرند که حقی تضییع نشود.
در جایی اگر بخش اجرا کاهلی یا تندروی کند و اضافه بر شرایط موجود برخی شرایط را علاوه بر رویه قانون بر اساس برداشت خود عمل کند، نظارت میتواند جبران کند.
قطعا این فرآیند به گونهای تعریف شده است که برخی مشکلات جبران میشود و از تضییع حق داوطلبان جلوگیری میشود.
کار جدی شورای نگهبان در تجدیدنظر در بررسی صلاحیت برخی داوطلبان فضای خوبی ایجاد میکند که میتوانیم انتظار داشته باشیم در آینده فضایی خوب حاکم شود.
* به رغم همه این اتفاقات، اعتراضات تندی نسبت به موضوع بررسی صلاحیتها صورت گرفت، ارزیابی شما از این اعتراضات چیست؟
** برخی از گروههای تندرو به عنوان یک تاکتیک در موضوع ردصلاحیتها به دنبال این بودند که تبلیغات خود را داشته باشند و با ایجاد فضای احساسی همراهان بسیاری برای خود دست و پا کنند. به همین دلیل موجی از افراد خود را موظف کردند تحت عنوان نهضت ثبتنام، اقدام به ثبتنام کنند گرچه اطمینان داشتند این افراد طبق قانون ردصلاحیت میشوند.
این گروهها این هدف را دنبال میکردند که بر اساس موجی که به دنبال این اعتراضها ایجاد میشود کارهای انتخاباتی خود را دنبال کنند.
البته چون فرآیند بررسی صلاحیتها چند مرحلهای بود، در هر مرحلهای اتفاقی افتاد که در مرحله بعد آن اتفاق تغییر کرد که در مجموع اتفاقات مبارک بود، اما امیدواریم با دقت نظر بیشتر به تصمیماتی برسیم که نظام بابت آن هزینهای پرداخت نکند.
* مجلس هفتم که اکثریت آن را اصولگرایان به دست داشتند طی چند سال گذشته کارنامهای از خود باقی گذاشتهاند. جنابعالی این عملکرد را چگونه ارزیابی میکنید و تصور میکنید برآیند عملکرد مجلس هفتم تشکیل مجلس هشتم از اکثریت اصولگرایان باشد؟
** مجلس هفتم در حدود 60 تا 70 درصد انتظاراتی را که از ابتدا شعارهای آن را مطرح کرده بود برآورده کرده است. مجلس هفتم در حوزههای زیرساختی که نگاه کلان در قانونگذاری نیاز دارد و ورود کرد و برخی قوانین مادر را به تصویب رساند.
قانون مدیریت خدمات کشوری، الزامات اجرایی اصل44، قانون جامع ایثارگران، لایحه پولشویی و اعلام اسامی مفسدان اقتصادی از جمله کارهایی است که مجلس توانسته به آن بپردازد و آن را به نتیجهای برساند.
در حوزههایی هم که مجلس هفتم به توزیع مناسب ثروت و رفع محرومیتها توجه داشت، مصوبات خوبی را گذرانده و در حوزه نظارت در کارهای جدی انجام شده است. البته این عملکرد به هیچ وجه برای ما قانعکننده نیست. باید تلاش کنیم مجلس هشتم مجلس کارآمدتری باشد که این عملکرد را به طور 100 درصدی تحقق بخشد.
مردم حق بزرگی بر گردن ما دارند و همه باید تلاش کنند خدمت بهتری به مردم داشته باشند.
* ساز و کار جدید اصولگرایان برای حضور در رقابتهای انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی را چگونه ارزیابی میکنید، این ساز و کار میتواند مطالبات جریان اصولگرایی را پاسخ دهد؟
** قطعا با این ساز و کار میتوان گفت وضع اصولگرایان از دورههای قبلی بهتر شده است، زیرا اصولگرایان امروز پایهای حقوقی پیدا کردهاند که مبتنی بر آن تصمیمسازی میکنند و تصمیمات را اجرا میکنند.
البته این ساز و کار نیز وضع ایدهآل اصولگرایان نیست و نسبت به وضعیت ایدهآل عقب هستیم. حتما باید دایره اصولگرایی بازتر باشد. علاوه بر این جریان اصولگرا از نبود یک گروه لیدر که با دامنه گسترده با حضور معتمدان جریان اصولگرا تشکیل شود، رنج میبرد. چنین گروهی میتواند کار سازهایی که در حوزه اصولگرایی برای هدایت و راهبردی این جریان صورت میگیرد و در حوزه خدمتگزاری مناسبات را به صورت درست تنظیم کند.
به گونهای باید کار پیش برود که هم تحقق پیروزی سهل و آسان شود و هم در اداره بعدی انسجام و وحدتی در کار باشد.
بر این اساس اصولگرایان نیاز به تغییراتی دارند که عمدهاش معطوف به این است که یک سر برای جریان اصولگرا پیدا کنیم که سلایق مختلف جریان اصولگرا و کسانی که معتقد به نظام و آرمانهای انقلاب هستند در آن حضور یابند و بتوانند آن را راهبری کنند.
البته بخشی از انتقادهای امروز به فعالیت اصولگرایان وارد و برخی نیز وارد نیست. جریان جبهه متحد اصولگرایان امکان دارد اشکالاتی نیز داشته باشد و انتظارات بیش از این جریان باشد، اما برخی انتقادهایی که از بیرون صورت میگرفت نادرست است.
* جریان رقیب اصولگرایان نیز در حال برنامهریزی فعالیتهای خود برای حضور در انتخابات است، تصور میکنید رقابت اصلی اصولگرایان با اصلاحطلبان خواهد بود یا به ادعای برخی رقابت درونی بین اصولگرایان شکل خواهد گرفت؟
** جریان رقیب شرایط خود را وقت مطلوب میدانند که اصولگرایان دچار تشتت شوند. به عنوان مثال اگر ما در انتخابات شوراهای دوره سوم یکپارچه عمل میکردیم، اصلاحطلبان هیچ موفقیتی نداشتند. ما در برخی از حوزهها با چند فهرست وارد شدیم اما اصلاحطلبان یک فهرست ارائه کردند.
اصلاحطلبان از مشکلات اصولگرایان استفاده کرده و راه را برای بهبود شرایط خود باز کردهاند. در غیر این صورت با مشکلات جدی که اصلاحطلبان دارند و خرابکاریهایی که داشتند برایشان بسیار سخت است که دوباره بتوانند به حضور در رقابتها امیدوار باشند.
قیمت وحدت بسیار بالاست که اصولگرایان به خاطر حفظ آن باید از مواضع خود کوتاه بیایند و امیدواریم رقابت ما با مخالفان و دوم خردادیها باشد نه رقابت درون خانوادگی. رقابت درون خانوادگی اصولگرایان سهم مهلکی است که باعث میشود اصلاحطلبان این موضوع را توفیقی برای خود بدانند و برای حضور در انتخابات امیدوار باشند.
تفرقه و تشتت زمینگیر شدن را به دنبال دارد و جریانهای اصولگرا برای حضوری موفق در عرصههای سیاسی باید به طور جدی از آن بپرهیزند.