بلر در محکمه تاریخ

هفته‌نامه «اکونومیست» چاپ لندن سرمقاله شماره جدید خود را به تحلیل از دستاوردهای یک دهه نخست‌وزیری «تونی بلر» در انگلیس به مناسبت اعلام استعفای وی از رهبری حزب کارگر و نخست‌وزیری اختصاص داده است.

این نشریه با اشاره به کاهش محبوبیت بلر در سالهای اخیر و اثرات منفی جنگ عراق، عملکرد کلی دوران 10 ساله حضور وی در قدرت را مثبت دانست و نوشت: بلر در بسیاری موارد انگلیس را نسبت به سال 1997 پیشرفت داده است.

اکونومیست افزود: رشد اقتصادی پایدار در دوران رهبری بلر باعث بهبود وضعیت زندگی انگلیسی‌ها شد، تعداد مدارس و بیمارستانهای نامناسب به شدت کاهش یافت، متوسط نمرات دانش‌آموزان بالاتر رفته و تعداد بیشتری از آنان وارد دانشگاه می‌شوند. اعتبارهای مالیاتی و افزایش نرخ حداقل حقوق نیز موجب از بین رفتن عوامل نابرابر و کمک به خانواده‌های کم‌درآمد شده است.

بلر همچنین در دوران نخست‌وزیری خود انگلیس را به کشوری بردبارتر و جهانی‌تر تبدیل کرد، قانون دفاع از حقوق‌بشر و حقوق مدنی را به تصویب رساند و با تاسیس دولتهای محلی در اسکاتلند، ولز و حتی ایرلند شمالی باعث پیشرفت دمکراسی شد.

در ادامه این سرمقاله آمده است: بلر همچنین بحث جاری در جامعه اروپا را تغییر داد و افکار عمومی را وادار کرد توجه بیشتری به تغییرات مخرب آب و هوایی و فقر در آفریقا داشته باشد.

اکونومیست سپس با بررسی دلایل سقوط محبوبیت بلر نوشت: مسلما مساله جنگ عراق، در کاهش محبوبیت بلر موثر بود، اما دلایل دیگری نیز برای این حادثه وجود دارد.

بلر در سال 1997 نه تنها از اکثریت پارلمانی برخوردار بود بلکه کشوری را در پشت خود داشت که خواستار اهدافی مشابه اهداف تعیین شده توسط وی در ترکیب دستاوردهای دشوار «مارگارت تاچر» نخست‌وزیر سابق انگلیس با عدالت اجتماعی بود.

به گزارش ایرنا با این وجود عدم آمادگی بلر موجب شد، دولت وی پس از بدست گرفتن قدرت برنامه‌ای برای بهبود خدمات عمومی نداشته باشد و به همین علت به نابودی تلاشهای موفقیت‌آمیز تاچر برای بهبود وضعیت زندگی در انگلیس بپردازد.

هفته‌نامه انگلیسی اضافه کرد: سیاستهای دوره اول نخست‌وزیری بلر موجب تخریب وضعیت نظام آموزشی و خدمات درمانی انگلیس شد و بلر نیز که در پایان این دوره دستاوردی محکم را برای نشان دادن نداشت، مجبور شد به استفاده از روشهای اپوزیسیون و دستکاری اخبار برای ایجاد ذهنیت پیشرفت و فعالیت در دولت خود در افکار عمومی متوسل شود.

«بلر در دوره دوم نخست‌وزیری خود سرانجام راهکاری را برای بهبود وضعیت خدمات عمومی آماده کرد که براساس سیاستهای مبتنی بر بازار حزب محافظه‌کار و هزینه‌کردن مخارج بیشتری توسط دولت پایه‌ریزی شده بود.

در این شرایط بود که 11 سپتامبر و پس از آن جنگهای عراق و افغانستان اتفاق افتادند که این حادثه به همراه تلاشهای فراوان برای تضعیف بلر موجب از بین رفتن فرصت انجام اصلاحات در صحنه خدمات عمومی شد. بلر پس از مواجهه با این شرایط تلاش کرد اصلاحات موردنظر خود از جمله افزایش شهریه دانشگاه‌ها را به هر صورت و حتی به بهای به خطر انداختن موقعیت خود به پیش ببرد اما حقیقت اینجاست که با وجود بهبود بسیاری از بخشهای خدمات عمومی، این بخشها می‌توانستند بسیار بهتر از این باشند در صورتی که مبالغ هنگفتی نیز برای بهبود آنها به هدر رفته است و افکار عمومی این مساله را به خطر خواهند داشت.»

اکونومیست ادامه دارد: هیچکس فاجعه ایجاد شده در عراق در چهار سال اخیر را تکذیب نمی‌کند با این وجود سوء مدیریت فاجعه‌آمیز عراق پس از پایان جنگ نشان می‌دهد، بلر باید تاکید بیشتری بر برنامه‌ریزی دقیق برای دوران پس از جنگ در این کشور می‌کرد.

«صحیح است که اگر بلر قصد داشت دوست صریحی برای آمریکا باشد باید بر کنار گذاشتن «دونالد رامسفلد» و تعطیلی زندان گوانتانامو تصریح کرده و فشار بیشتری برای ایجاد یک کشور مستقل فلسطینی بر «جورج بوش» رییس‌جمهوری آمریکا وارد می‌کرد، اما تقصیر اصلی برعهده بوش و خودداری وی از پذیرش نظریات بلر است که در مقایسه با بوش، اطلاعات گسترده‌تری درباره جهان عرب و مساله تروریسم داشت.

بلر در واکنش به بحران عراق دو گزینه داشت. او می‌توانست با خروج از عراق سرنوشت بدتری را برای این کشور و آمریکا رقم بزند و یا با باقی‌ماندن در عراق تلاش کند بخشی از آسیبهای وارد شده به این کشور را که انگلیس نیز یکی از عوامل آن بود، جبران کند.»

در بخش پایانی سرمقاله آمده است: شاید بزرگترین دستاورد بلر این باشد که نه «گوردون براون» (وزیر دارایی) و نه «دیوید کامرون» رهبر حزب محافظه‌کار انگلیس در صورت به قدرت رسیدن سیاست وی را تغییر نداده و حداقل برای مدتی در عراق و افغانستان باقی خواهند ماند.

براون نیز با وجود بدبینی اولیه خود احتمالا اصلاحات بلر در بخش خدمات عمومی را ادامه خواهد داد.

«اگر شهرت مارگارت تاچر به این علت است که نیازهای انگلیس را برآورده کرد، بلر می‌تواند حداقل ادعا کند خواسته‌های مردم انگلیس را برآورده کرده است.»

سرمقاله اکونومیست با عنوان «تاریخ چگونه درباره بلر قضاوت خواهد کرد» با این جمله خاتمه می‌یابد: بلر احتمالا به عنوان نخست‌وزیر بسیار بزرگ در یادها نخواهد ماند، اما دستاوردها و محبوبیت وی در آینده بهتر از امروز، مطرح خواهد شد.