واکنش کشورهای جهان به تصمیم فیدل کاسترو برای کنارهگیری از سمت ریاست جمهوری کوبا در روز سهشنبه بسیار متفاوت بودند، به طوری که کشورهای اروپایی از کوبا خواستند که به دنبال اصلاحات دموکراتیک باشد و کشورهای آمریکای لاتین مجددا سکوت کردند یا موضعی محافظهکارانه اتخاذ کردند.
به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری رویتر، دولت جورج بوش، رییسجمهور آمریکا از مدتها قبل با کشورهای جهان سوم برای اعمال فشار بر روی کوبا برای تصویب اصلاحات دموکراتیک در حال رایزنی بوده است.
هاوانا معمولا به چنین درخواستهایی با عصبانیت واکنش نشان میدهد و آنها را مداخله در امور داخلی خود مینامد. سخنگوی گوردون براون، نخستوزیر انگلیس گفت: بازنشستگی قریبالوقوع کاسترو فرصتی برای حرکت به سمت یک انتقال مسالمتآمیز و یک دموکراسی کثرتگرا است که میتواند به احترام بیشتر به حقوقبشر و آزادی زندانیان سیاسی منجر شود. میگل آنخل موراتینوس، وزیر امور خارجه اسپانیا که سال گذشته با ارائه سیاست روابط سازنده با کوبا، جنجالها را برانگیخت، با ارائه رویکردی محافظهکارانهتر، از استفاده از واژه «دموکراسی» اجتناب کرد و اعلام داشت که کشورش آماده کمک به کوبا «در هر شکل ممکن» است.
لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رییسجمهور برزیل که خود را دوست کاسترو میداند و ماه گذشته به هاوانا سفر کرده بود، رهبر کوبا را «یکی از نمادهای تاریخ بشر» نامید.
پرو یکی از معدود کشورهای آمریکای لاتین بود که روز سهشنبه علنا خواستار انتقال دموکراتیک در کوبا شد. شیلی از اشاره به لفظ انتقال دموکراتیک خودداری کرد و فرانسیسکو ویدال، سخنگوی رییسجمهور شیلی گفت: پس از 40 سال، کوبا «یک مرحله را به پایان رساند» و دولت شیلی به هر تصمیمی که مردم کوبا اتخاذ کنند، احترام میگذارد. لویی میشل، عضو کمیسیون اتحادیه اروپا در امور توسعه و امور انسانی، آمادگی این اتحادیه را برای انجام مذاکرات سازنده با کوبا اعلام کرد.
وی همچنین از تصمیم اخیر دولت کوبا مبنی بر آزادی برخی از زندانیان سیاسی استقبال کرد. این مقام اتحادیه اروپا تاکید کرد که سفر ماه مارساش به کوبا نقش موثری را در پیشبرد مذاکرات بین اتحادیه اروپا و کوبا ایفا خواهد کرد.
مقامهای ایتالیا، آلمان، فرانسه، هلند و سوئد نیز همانند آمریکا از کوبا خواستند که در مسیر دموکراتیک گام بردارد. کارل بیلدت، وزیر امور خارجه سوئد، اظهار داشت: کنارهگیری فیدل کاسترو بیانگر پایان دورهای است که با امیدهای فراوان آغاز شد.
ماکسیم فرهاگن، وزیر امور خارجه هلند خواستار انتقال صلحآمیز کوبا به یک جامعه دموکراتیک شد. وزیر امور خارجه چین کاسترو را یک دوست قدیمی خواند و گفت: این کشور به مناسبات دوستانه خود با کوبا ادامه میدهد.
گنادی زیوگانف، رهبر حزب کمونیست روسیه تصمیم کاسترو را تحسین کرد و وی را یک فرد شجاع که برای منافع کشور و مردماش کار میکرد، نامید.
گروههای حقوق بشری نیز بیانیههای شدیداللحنی را منتشر کردند.
دیدهبان حقوق بشر اعلام کرد: «تشکیلات موهن» کاسترو همچنان پا بر جا است. سازمان عفو بینالملل از کوبا خواست که حقوق اساسی شهروندان را تضمین کند و به سازمان ملل و دیگر ناظران بینالمللی حقوق بشر اجازه دهد که به کوبا سفر کنند و همچنین زندانیان سیاسی را آزاد کند.
در همین حال خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد، حال که فیدل کاسترو از سمت ریاست جمهوری کوبا کنار رفته، بسیاری از کوباییها چشم امید به رائول، برادر وی، دوختهاند تا شاید وی به مردم بیشتری اجازه داشتن مشاغل آزاد و خانه شخصی و حتی سفر به خارج از کشور را بدهد.