نخستین حضور در جمع کشورهای اسلامی
نادر کریمیجونی
اولین سفر محموداحمدینژاد رئیسجمهور کشورمان به یک کشور اسلامی، با برگزاری سومین نشست فوقالعاده سازمان کنفرانس اسلامی همزمان شده و احمدینژاد قصد دارد با شرکت در این نشست که در مکه مکرمه برگزار میشود دیدگاهها و راهحلهای پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران درباره مشکلات منطقهای و فرامنطقهای مسلمانان را بیان کند. البته دومین سفر خارجی احمدینژاد، در واقع دومین حضور او در نشست یک نهاد بینالمللی نیز هست و از این باب حتی اگر رئیسجمهوری سفرهای خود را بر مبنای برگزاری نشستهای بینالمللی نیز تنظیم نکرده باشد، میتوان احتمال داد که رئیسجمهوری در دیپلماسی توجه بیشتری به تعاملات چند جانبه، به جای تعاملات دوجانبه دارد. البته از نظر ایران موضوعهای قابل توجهی برای بررسی در این نشست بینالمللی جهان اسلام وجود دارد که شاید مهمترین آن از منظر کشورمان بهرهگیری از توان کشورهای مسلمانان برای کاهش فشارهای غرب علیه ایران باشد.
در حقیقت تهران به کشورهای مسلمان – که برخی از ایشان از حق رای در آژانس بینالمللی انرژی هستهای برخوردارند – این نکته را یادآور میشود که فشارهایی که امروزه علیه ایران و با بهانه پرونده هستهای اعمال میشود، میتواند در آینده علیه تمامی کشورهای مستقل و مسلمان نیز اعمال شود. این نکته، البته در اظهارات روزهای اخیر مقامات کشورمان نیز به وضوح شنیده شده و آنان با انتساب اتهامهایی همچون اعمال آپارتاید هستهای و علمی به انتقاد از رفتار غرب علیه تهران پرداختهاند. در این اتهامها تهران میکوشد به ویژه این نکته را خاطرنشان کند که غرب تمایل چندانی به پیشرفت علمی و تکنولوژیکی جهان اسلام ندارد و مخالفتهایی که هماکنون با پروژههای اتمی ایران ابراز میشود، در حقیقت مقاومتهایی است که کشورهای صنعتی و توسعه یافته در برابر تواناییهای علمی و تکنولوژیکی یک کشور مسلمان نشده میدهند. بر این پایه حضور فعال ایران در این نشست کشورهای اسلامی میتواند بر روند مذاکرات هستهای و احتمالاً بر مذاکرات شورای حکام آژانس تاثیر مثبت داشته باشد.
فشارهای موجود علیه جمهوری سوریه، نیز میتواند از جمله موضوعهای مهم و مورد توجه مقامات ایرانی باشد. طی هفتههای گذشته و با ارائه نخستین گزارش از گزارش تحقیق دتلو مهلیس بازرس سازمان ملل متحد در پرونده ترور رفیقالحریری، قدرتهای بزرگ فشارهای زیادی را بر دمشق وارد کردهاند و این کشور را به سمت انزوای بیشتر سوق دادهاند. البته دمشق خود از پادشاه عربستان برای مداخله در موضوع و میانجیگری میان دمشق و واشینگتن استمداد جسته است ولی تهران این فشارها را در جهت اجرای طرح خاورمیانه بزرگ و به زانو درآوردن مخالفان سیاستهای ایالات متحده و اسرائیل در منطقه خاورمیانه ارزیابی میکند و مقابله با آن را ضروری میشمارد. از نظر تهران، اکنون دمشق و تهران خط مقدم مقابله با سیاستهای آمریکا در منطقه را تشکیل میدهند و به این دلیل تقویت این خط مقدم تا حدی که فشارهای ایالات متحده کماثر و یا بیاثر شود ضروری است.
از اینرو دیپلماتهای ایرانی در نشست مکه مکرمه با رایزنی و جلب نظر کشورهای دیگر برای مخالفت عملی با طرح خاورمیانه بزرگ و لاجرم حمایت از دمشق در مقابل فشارهای غرب میتوانند نقش مهمی در تقویت این خط مقدم بازی کنند. موضوع تبعیض علیه اقلیتهای مسلمان در کشورهای غربی نیز از جمله محورهای مورد توجه ایرانیها در نشست فوقالعاده کشورهای مسلمان در مکه مکرمه است. البته کشورمان پیش از این نیز علیه این تبعیضها موضعگیری کرده و به ویژه در مقابل ادعای غرب مبنی بر زیر پا گذاشته شدن حقوق بشر و آزادیهای دموکراتیک در کشورهای مسلمان، مقامات ایرانی به زیر پا گذاشته شدن حقوق اقلیتهای مسلمان در کشورهای غربی اشاره کرده و گفتهاند که این حقایق گواه ریاکاری شعارهای غرب در موضوع حقوق انسانی است. با این همه، اکنون مستنداتی وجود دارد که در غرب این اتفاقات صورت میگیرد که در صدر آن میتوان از ماجرای شورشها در فرانسه و اظهاراتی که در حاشیه آن از زبان مقامات و مسلمانان فرانسوی شنیده شد، یاد کرد. به این دلیل در نشست آتی کشورهای اسلامی، اتفاقاً یکی از موضوعهایی که ایران برای بررسی آن تلاش خواهد کرد، دفاع از حقوق این اقلیتها است. این امر در واقع حملهای است که میتواند بهترین دفاع در برابر حملات غربیها با موضع حقوق بشر باشد. تداوم اشغال عراق و افغانستان و تاثیرگذاری سیاستهای آمریکا با انتخابات پارلمانی عراق از دیگر موضوعهایی است که در رایزنیهای دو یا چند جانبه، رئیس جمهور و دیپلماتهای ایران خواهند کوشید آن را مطرح کنند. به هر حال ادامه حضور نیروهای آمریکایی در عراق مشروع و توجیهپذیر نیست و از آن رو که میتواند هیجان منفی گروههای مسلح غیرقانونی در عراق را تحریک کند و برای ادامه حملات بهانههایی مناسب به دست آنان بدهد، خطرناک است. از اینرو یکی از مواضع مورد تاکید واقع شده کشورمان که در این نشست مجدداً تکرار میشود ضرورت خروج سریع نیروهای خاجی از عراق و سپردن امور به دست خود عراقیها است.
اما در برابر این دیدگاه ایران برخی کشورهای مسلمان مانند اردن از اینکه ایران در عراق یک جمهوری شیعه به روی کار آورد نگران هستند. حتی در عربستان نیز طی ماههای اخیر نگرانیهایی درباره نفوذ ایران بر شهروندان عراقی و تسهیل پیروزی شیعیان از سوی ایران ابراز شده است. این نشست موقعیت مناسبی است تا ایران نسبت به دیگر کشورهای اسلامی درباره نیات صلحجویانه و دموکراتیک خود در عراق توضیح دهد و این موضع که شهروندان عراقی تنها تعیین کنندگان سونوشت عراق هستند را تشریح کند. البته جزء ثابت فعالیتهای دیپلماتیک ایران در منطقه و در جمع کشورهای مسلمان، تحدید منافع رژیم اسرائیل است. اگرچه در این نشست رویدادهای سرزمینهای اشغالی و موضوع تحولات مربوط به ایجاد دولت مستقل فلسطینی در دستور کار قرار دارد اما ایران همچنان بر وجهه ضدصهیونیستی مواضع و دیپلماسی خویش اصرار میورزد. شاخصترین مصداق این وجهه در نشست سازمان کنفرانس اسلامی، مخالفت با طرح رژیم صهیونیستی برای داشتن یک نشانه اختصاصی در کمیته بینالمللی صلیب سرخ است. تلآویو اخیراً و بعد از ناامیدی از به تصویب رسیدن ستاره قرمز به عنوان نشانههای بینالمللی امدادرسانی در کمیته بینالمللی صلیب سرخ، تصمیم به ارائه نشان جدیدی به نام کریستال سرخ گرفت که شباهتهایی هم به طرح ستاره سرخ دارد.
در مقابل کشورهای مسلمان و به ویژه ایران تلاش میکنند مانع تصویب این نشان شوند که در همین رابطه کشورهای مسلمان و به ویژه ایران تلاش میکنند مانع تصویب این نشان شوند که در همین رابطه کشورهای مسلمان اخیراً خواستار برگزار نشدن نشست ژنو کمیته بینالمللی صلیب سرخ که قرار است تصویب نشان کریستال سرخ در آن بررسی شود، شدهاند. جمهوری اسلامی ایران تلاش میکند در نشست مکه مکرمه، علاوه بر مخالفت با طرحهایی مانند نقشه راه برای برقراری صلح در سرزمینهای اشغالی، وحدت قابل اطمینانی برای به تصویب نرسیدن نشان کریستال سرخ در میان کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی پدید آورد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
