گروه سیاسی: علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی روز گذشته طی یک مصاحبه مطبوعاتی به سوالات خبرنگاران داخلی و خارجی پاسخ داد.
لاریجانی در مصاحبه مطبوعاتی خود که تقریباً بیشتر خبرنگاران موفق به ارایه سوال خود شدند بر مواردی همچون انجام «غنیسازی در ایران» مذاکره بدون پیششرط و زمانمند» «تولید برق هستهای»، «سیاست گام به گام و هدفمند ایران در مساله هستهای به و.. تاکید شد. دبیر شورای عالی امنیت ملی همچنین در گفتگو با خبرگزاری رویتر هشدار داد که اروپا فقط چند ماه فرصت دارد تا این مشکل را حل کند. متن این مصاحبه مطبوعاتی به همراه چند خبر دیگر از نظر میگذرد. علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی، اعلام آمادگی اروپا برای مذاکره با ایران را گامیمثبت ارزیابی گرد ولی گفت: موضوع مذاکرات عدم انحراف از غنیسازی در خصوص مسایل هستهای است.
به گزارش ایرنا، وی که روز دوشنبه در جمع خبرنگاران رسانههای داخلی و خارجی، مواضع جمهوری اسلامی ایران را در زمینه فعالیتهای هستهای تشریح میکرد، افزود: تلاش میکنیم تا گفتوگوها سازنده و جدی باشد و در این مسیر به یک راهحل معقول و دستیافتنی برسیم.
دبیر شورای عالی امنیت ملی تاکید کرد: عزم ما این است که مذاکرات جدی و مقبول باشد. با توجه به آسیب شناسی مذاکرات گذشته، مقصود ما و موضوع مذاکرات بر روی مسایل اصلی که محل نزاع است، قرار گیرد. لاریجانی خاطرنشان کرد: سایر امور جزو موضوع مذاکرات نیست. ما نباید به حاشیهروی بپردازیم. نه مشوقهای اقتصادی موضوع مذاکرات است و نه چیزهای دیگر.
تحقیقات به نحو عام هم چیزی نیست که موضوع مذاکره باشد.
این موضوع، پیش از این هم در شمار مسایل حاشیهای بود. وی اظهار داشت: موضوع مورد بحث، غنیسازی است. ما میخواهیم اطمینان دهیم در خصوص سوخت هستهای، داشتن فناوری هستهای موضوع مهم ایران است.
دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: به نظر میرسد مذاکرات در سطح کارشناسی تا دو هفته آینده آغاز شود. لاریجانی تاکید کرد: از نظر ما، مذاکرات با اروپا یک میدان بازی برد ـ برد است. برد برای ایران محسوب میشود. یعنی ایران فناوری غنیسازی را در کشور خود داشته باشد و این خواسته ملی ایرانیان است و برد برای اروپاییها که مطمئن شوند انحرافی در این موضوع نخواهد بود. وی روند گذشته برای از سرگیری مذاکرات با اروپا را تشریح کرد و گفت: خوشبختانه در گذشته در کل، شرایط خوبی پیش آمد. البته مقدماتی داشت. همکاری ما با آژانس تنگاتنگ بود. تلاش شد تا به سوالات آژانس در چارچوب مقررات پاسخ دهیم تا اطمینان حاصل کنند که ایران فناوری صلحآمیز هستهای را دنبال میکند. دبیر شورای عالی امنیت در پاسخ به سوالی در خصوص شرطهای اعلام شده از سوی ایران و اروپا برای آغاز دور جدید مذاکرات هستهای، گفت: شرطی برای آغاز مذاکرات اعلام نشده است. لاریجانی افزود: بحث ما هم این بود که مذاکرات در فضای بدون شرط انجام شود و هرگونه شرط گذاری میتواند محدوده کار را به هم بریزد. خبرنگاری با اشاره به اینکه اروپاییها خواستار غنیسازی در خارج از ایران هستند و ایران معتقد به تحقق چرخه سوخت در داخل خاک ایران است، از دبیر شورای عالی امنیت ملی پرسید، آیا قبول نکردن انجام غنیسازی در خارج از کشور از سوی ایران پیششرط نیست؟
لاریجانی در پاسخ گفت: محل غنیسازی به هیچوجه موضوع مذاکرات ما نیست و آنچه موضوع اصلی مذاکرات است، این است که پروسه غنیسازی در ایران از مسیر صلح آمیز منحرف نشود و ما درمورد محل غنیسازی صحبتی نداریم.
دبیر شورای عالی امنیت ملی در پاسخ به این پرسش که امکان انجام مذاکرات در ایران وجود دارد یا خیر، گفت: مکان انجام مذاکرات قید مهمینیست و مذاکره میتواند در هر جایی انجام شود. وی در پاسخ به این سوال که زمان مذاکرات تا چه موقع خواهد بود و مذاکرات تا چه موقع طول خواهد کشید، گفت: زمان موضوع پیچیدهای نیست، اگر مذاکرات جدی سازنده باشد میتوانیم هرچه زودتر به نتیجه برسیم و فکر میکنم چند ماه بیشتر طول نکشد. لاریجانی در خصوص مبادلات تسلیحاتی ایران و روسیه گفت: روسیه کشور دوست و همسایه ماست و ما از گذشته مراودات نزدیک اقتصادی، سیاسی و تسلیحاتی با این کشور داشتهایم. لاریجانی در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه آیا آغاز مذاکرات با سه کشور اروپایی به معنای تغییر رویکرد در نگاه به شرق است، گفت: یکی از نقاط مثبت فعالیتهای دیپلماتیک ایران این بود که به طور جدی با چین و روسیه و کشورهای غیر متعهد وارد مذاکره شد.
وی با اشاره به حضور تروئیکا غیرمتعهدها (نم) در ایران و تاثیر مثبت فعالیتهای دیپلماتیک ایران، تصریح کرد که مذاکره با سه کشور اروپایی به معنای عدم پیگیری مذاکره با چین و روسیه و غیرمتعهدها نیست. لاریجانی در پاسخ به این پرسش که اگر در مذاکرات جمهوری اسلامیبا سه کشور اروپایی از ایران خواسته شود به تعلیق خود ادامه دهد، آیا تهران به آن عمل خواهد کرد، گفت: هر پیشنهادی باید بستر معقولی داشته باشد و ما با امیال کاری نداریم. وی تصریح کرد: هر تعلیقی یک وجه عقلایی دارد. اینکه تحقیقات در کشور تعلیق شود، دارای مبنای عقلایی نیست چون میتواند دامنه آن به تحقیقات دانشگاهی نیز کشیده شود.
دبیر شورای عالی امنیت ملی خاطرنشان کرد که ایران چیز بیشتری از سایر کشورها نمیخواهد و معتقد است همان حقوقی را که برای ژاپن، برزیل، کرهجنوبی و برزیل قائل هستند، برای ایران نیز قایل شوند.
لاریجانی با بیان اینکه تعلیق در این امور باید وجه عقلایی داشته باشد، تاکید کرد: رسیدن به طرحی که هم عدم انحراف ایران در غنیسازی را تامین کند و هم ایرانیان به حقوقشان برسند، زمان زیادی نمیبرد.
خبرنگاری در مورد اظهارات اخیر جک استرا وزیر امور خارجه انگلیس مبنی بر اینکه در مدارک تحویلی ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اسنادی مبنی بر تولید سلاح هستهای وجود دارد، سوال کرد. لاریجانی گفت: این استنباط درستی نیست، ایران با هدف شفافسازی در روابط با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از گذشته این اسناد را در اختیار گذاشته است. وی با بیان اینکه از اسنادی که ایران به آژانس انرژی اتمیتحویل داده، استنباط درستی نشده است، یادآور شد: به اندازه کافی دلیل و مدرک وجود دارد که این اسناد در گذشته در اختیار آژانس بینالمللی انرژی اتمی بوده است. لاریجانی به طرح برخی ادعاها توسط آمریکا در مورد غیرصلحآمیز بودن فعالیت هستهای ایران اشاره کرد و گفت: آمریکا اعلام کرده بود که ایران در مجتمع پارچین در حال ساخت بمب اتمی است. وی افزود: بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمینشان داد که این مطلب واقعیت ندارد. لاریجانی ادامه داد: آمریکا بار دیگر این ادعا را در مورد پادگان شهید کاظمی مطرح کرد. دبیر شورای عالی امنیت ملی تاکید کرد که این روش تجربهشدهای است بویژه هنگامی که ایران به نشستهای اجلاس نزدیک میشود، از این حرف و حدیثها میشود. یکی دیگر از خبرنگاران سوال کرد: اگر طرح احمدینژاد رییسجمهوری و پیشنهاد روسیه در مذاکرات مورد تفاهم قرار گیرد، آیا طرح جایگزینی وجود دارد؟ لاریجانی پاسخ داد: طرح رییسجمهوری طرح خوبی است، علاوه بر رعایت همه مقررات آژانس بینالمللی انرژی اتمی، جهان مطمئن میشود که تلاش ایران در دستیابی به فناوری هستهای، مسالمتآمیز است.
وی تاکید کرد: طرح رییسجمهوری ضریب اطمینان را افزایش میدهد. دبیر شورای عالی امنیت ملی همچنین از طرح روسیه در مورد فعالیت غنیسازی اظهار بیاطلاعی کرد و گفت: از این طرح اطلاع دقیقی ندارم، چرا که این کشور در مذاکرات طرحی را به ایران ارایه نکرده است. لاریجانی در عین حال تاکید کرد: جمهوری اسلامیایران از هر طرحی که بتواند غنیسازی را برای تولید سوخت هستهای در ایران محقق کند، استقبال میکند. وی تاکید کرد: تردید نداشته باشید راهحلهای مختلفی برای این مساله وجود دارد و حل این گونه مسایل در عالم سیاست یک راهحل ندارد، بلکه راههای گوناگونی وجود دارد، ایران نیز در این زمینه مطالعاتی دارد. خبرنگاری از دبیر شورای عالی امنیت ملی پرسید: آیا مصوبه دولت در زمینه احداث نیروگاه هستهای در خوزستان، تاثیری بر مذاکرات نخواهد گذاشت؟ لاریجانی پاسخ داد: در برنامه مجلس، تامین برق مورد نیاز کشور از طریق فعالیتهای هستهای به میزان ۲۰ هزار مگاوارت پیشبینی شده که باید محقق شود. دبیر شورای عالی امنیت ملی در پاسخ به سوال خبرنگار ایرنا مبنی بر اینکه جزئیات طرح ایران برای مذاکره با اروپا چیست و جمهوری اسلامی ایران چگونه قصد دارد پروژه نظنز را با اروپا در میان بگذارد، گفت: ما مطالعاتی در این زمینه انجام دادهایم و طرحهایی مطرح است که وقتی مذاکرات شروع شد، بررسی میشود. لاریجانی اضافه کرد: در مورد نطنز نیز اگر موضوع مذاکرات به طور جدی مطرح شود، ترجیح ما این است که بخش غنیسازی در درون مذاکرات به نتیجه برسد. خبرنگار یک رسانه خارجی که از لاریجانی خواست جزئیات طرح ایران در مذاکره با اروپا را بیان کند و پرسید: آیا با برنامه خاصی وارد مذاکره میشوید؟ لاریجانی پاسخ داد: موضع ایران در مذاکرات مشخص است. ما به دنبال غنیسازی برای چرخه سوخت هستهای هستیم. وی در عین حال گفت: البته بستگی به این دارد که در مسیر مذاکرات چه مدلی را طی کنیم. مدل پلکانی باشد یا غیره. ما تالرنس (تحمل) لازم را داریم. دبیر شورای عالی امنیت ملی در پاسخ به سوال دیگر این خبرمگار مبنی بر اینکه آیا اروپا به طور مستقل وارد مذاکرات میشود یا در این مذاکرات نیز همچون گذشته زبان آمریکا است، نیز گفت: صورت خوشی نمیبینیم که اروپا زبان دیگران باشد. اروپا باید حرف خودش را بزند. خبرنگار روزنامه خراساناز لاریجانی پرسیده شد، مقامات ایران از عدم ارایه طرح روسیه صحبت میکنند در حالی که مقامات اروپایی و آمریکا و حتی روز گذشته سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه از مطرح بودن چنین طرحی صحبت کردهاند. علت تناقضات در سخنان مقامات ایران و طرفین چیست؟ آیا صحت دارد که در نشست اخیر شورای حکام، ایران پشت پرده در مورد این طرح توافق کرده اما خواسته است که این مطلب رسانهای نشود؟ لاریجانی پاسخ داد: با اعتذار، بخش دوم سوال شما را تکذیب میکنم. اصلا چنین چیزی وجود نداشت.
پشت پرده و روی پردهای وجود نداشت.
ما در مورد اینکه غنیسازی حق ایرانیان است هیچ مذاکره پشت پردهای نداشتیم.
وی افزود: اما در مورد آنچه برخی کشورها و حتی آقای البرادعی ابراز عقیده کردند، باید گفت که نمیتوان جلوی اظهارنظرها را گرفت. آنها براساس تصوری که دارند، اظهارنظر کردهاند. دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: این مساله در حد ایدهای مطرح بود که ما همان زمان هم گفتیم ایراد دارد و باید ایدهای پخته باشد که برای حل موضوع شمول داشته باشد. دبیر شورای امنیت ملی در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری رویترز مبنی بر اینکه آیا تحقیقات مربوط به فعالیتهای هستهای و ساخت سانتریفیوژ بخشی از محور مذاکرات با اروپا خواهد بود، گفت: اینها مورد مذاکره نخواهد بود چرا که اصل مذاکره مربوط به عدم انحراف از ماده غنی شده است و مسایل دیگر موضوعیت ندارد. لاریجانی افزود: کسانی که از امور دانش هستهای مطلع هستند، میدانند که از این نوع تحقیقات، بمب اتم در نمیآید، ضمن آنکه ایران حق خود میداند دارای دانش هستهای باشد. وی در پاسخ به سوال یکی دیگر از خبرنگاران درباره پافشاری اروپا درباره طرح روسیه و احتمال همگرایی روسیه با اروپا گفت: روسیه خیلی هوشمندتر از آن است که خود را در این میدان محصور کند.
لاریجانی اظهار داشت: هرگونه ارایه طرح به ایران باید دارای دو ویژگی اصلی باشد، یکی این که فرآیند کامل چرخه سوخت هستهای در داخل ایران انجام شود و دیگری اینکه عدم انحراف ایران را از فعالیتهای هستهای نشان دهد.
خبرنگاری از چگونگی واگذاری سهام هستهای گفت: بعد از طرح رییسجمهور، سازمان انرژی اتمی برآورد کرده است که بخشی از فعالیتهای هستهای ایران در قالب شرکتی به کار خود ادامه دهد و سهام آن به کشورهای مختلف بصورت منطقهای واگذار شود و البته محصور به دولتها هم نیست و شرکتهای خصوصی هم میتوانند از این سهام استفاده کنند و این نهایت شفافسازی در برنامه اتمی ایران است. علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی، رکورد اقتصادی در ایران را با موضوع پرونده هستهای ایران «مرتبط ندانست» و گفت: رکود اقتصادی در ایران و آن اتفاقی که در یک سال گذشته در بورس ایران رخ داد، ربطی به موضوع هستهای ندارد.
دبیر شورای عالی امنیت ملی در پاسخ به پرسش دیگر خبرنگاری در خصوص توقف فعالیت مرکز فرآوری اورانیوم اصفهان و انجام فعالیتهای غنیسازی در کشور ثالث ، گفت: فعالیت مرکز فرآوری اورانیوم اصفهان متوقف نشده است، تعمیرات در این مرکز صورت گرفت و احتیاج به توقف فعالیت آن نبوده است. وی گفت: طرح پیشنهادی چون انجام فعالیت غنیسازی در خارج از ایران برای مدت محدودی، از جمله طرحهایی است که چنانچه کسی آشنا به صنعت غنیسازی باشد، نمیتواند آن را بپذیرد. لاریجانی توضیح داد که صنعت غنیسازی از جمله صنایع هزینهبر است و امکان ندارد در مدت کوتاه در خارج ایران سرمایهگذاری شود و پس از مدتی به داخل کشور منتقل شود.
دبیر شورای عالی امنیت ملی، گفت: تهران، چنین ضرورتی نمیبیند و فکر میکند همان کاری که قرار است در چند سال آینده صورت پذیرد، هماکنون میتوان آن را انجام داد. لاریجانی در ادامه اعلام کرد که ایران از طرح جدیدی که در آن راهحل غنیسازی در ایران ارایه شده باشد، استقبال میکند. لاریجانى تصریح کرد: ما با طرحى که در آن راهحل غنىسازى در ایران ارائه شده باشد مخالفت نداریم و این طرح مىتواند از طرف روسیه یا هر کشور دیگرى مطرح شود. وى تاکید کرد: البته مهم این است که این طرح، مشکل را حل کند نه اینکه صورت مساله را پاک کند. لاریجانی خاطرنشان کرد که طرح جدید باید این ظرفیت را داشته باشد که هم غنیسازی در خاک ایران انجام شود و هم برای طرف غیر ایرانی، اطمینانبخش باشد که انحرافی در فعالیت ایران نیست. دبیر شورای عالی امنیت ملی تاکید کرد که ایران از هر طرحی که توان حل این مساله را داشته باشد، استقبال میکند. وی در عین حال خاطرنشان کرد: البته اگر طرحی توان حل این مساله را نداشته باشد، نمیتوان کاری کرد. خبرنگار خبرگزاری کویت با اشاره به مواضع لاریجانی در زمان دولت خاتمی و مواضع امروز وی در خصوص مسائل هستهای و اینکه ایران از سیاست مستقیم و مدون سخن میگوید، از دبیر شورای امنیت ملی سوال کرد که آیا شما عوض شدهاید یا سیاست عوض شده است، که دبیر شورای امنیت ملی پاسخ داد: قاعده همین است که در سیاست دائم تغییر باشد و چیز عجیبی نیست ،اما درخصوص سیاست هستهای ایران، بله ما یک سیاست مدون، دقیق و گام به گام داریم. لاریجانی افزود: مواضعی که من از گذشته دنبال کردهام این بوده است که ایرانیها مانند سایر ملل دیگر دنیا این حق را دارند که دانش هستهای داشته باشند. وی در پاسخ به سوال دیگر این خبرنگار درباره همکاریهای احتمالی ایران و آمریکا در عراق، گفت: از آرزوهای ما این است که عراق کشوری با امنیت باشد.
اولتیماتوم ایران به اتحادیه اروپا
همچنین دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران گفت که صبر ایران در قبال مخالفت غرب با برنامه هستهای رو به اتمام است و تهران تنها چند ماه به اتحادیه اروپا فرصت میدهد تا این مشکل را از راه گفتوگو حل و فصل کند. به گزارش ایلنا، «علی لاریجانی» دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران به خبرگزاری رویترز گفت: «ایران برای حل این مناقشه تنها پیشنهاداتی را میپذیرد که به این کشور اجازه تولید سوخت هستهای در خاک خود را بدهد.» لاریجانی افزود: «ما سالهاست بدون نتیجه در حال مذاکره هستیم ما این کار را با صبر انجام میدهیم ولی صبر ملت ایران حدی دارد.» وی در پاسخ به این پرسش که «صبر ایران و تعهد آن به تعلیق داوطلبانه فعالیت غنیسازی اورانیوم چه میزان به طور میانجامد» گفت: «چند ماه. ما چارچوب محدودی برای مذاکرات داریم.» لاریجانی اظهار داشت: «مذاکرات میان ایران و سه کشور اتحادیه اروپا در دو یا سه هفته آینده از سر گرفته خواهد شد.»
توصیه البرادعی به ایران و غرب
از سوی دیگر مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ایران و غرب خواست تا از تشدید بازی خطرناک سیاست لبه پرتگاه خودداری کنند. "محمد البرادعی" در گفتوگو با روزنامه ایندیپندنت در مقر آژانس بینالمللی انرژی اتمی با بیان اینکه ایران کاملاً پیشنهاد روسیه را رد نکرده است، گفت که انتشار دارد گفتوگو درباره مذاکرات پیش از ماه آینده تمام شود. البرادعی ادعا کرد: اگر ایران تهدید به باز کردن تأسیسات زیرزمینی غنیسازی نطنز را به اجرا درآورد، باعث تشدید اوضاع خطرناک میشود و سوالاتی درباره اصرار ایران به صلحآمیز بودن اهدافش به وجود میآورد. وی افزود: آغاز غنیسازی از سوی ایران، مساله بزرگی است و نگرانی جدی برای جامعه بینالمللی به وجود میآورد. براساس این گزارش، مقامات آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفتهاند حداقل دو سال طول میکشد تا تاسیسات نطنز کاملاً قابل بهرهبرداری شود اما البرادعی مدعی شد: زمانی که تأسیسات نطنز راهاندازی شود ایرانیها چند ماه با ساخت تسلیحات هستهای فاصله دارند و به همین دلیل است که در جامعه جهانی نگرانی درباره ایران وجود دارد زیرا بیشتر مردم احساس میکنند این برنامه میتوان برنامهای با هدف دوگانه باشد. البرادعی در پاسخ به این سؤال که آیا معتقد است ایرانیها تسلیحات هستهای میسازند، گفت: نمیتوان درباره این موضوع قضاوت کرد، دشوار است که اهداف آنها را بخوانیم؛ ما هنوز در حال بررسی برنامه آنها هستیم تا مطمئن شویم برنامه هستهای آنها برای اهداف صلحآمیز است. وی ادامه داد: میدانم که آنها در تلاش برای دستیابی به چرخه کامل سوخت هستهای هستند و میدانم دستیابی به چرخه کامل سوخت هستهای یعنی یک کشور چند ماه با ساخت تسلیحات هستهای فاصله دارد و این مسأله به ایران و هر شخص دیگری مربوط میشود. مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اشاره به همه گروههای درگیر گفت: در ایجاد تنش هیچ کس پیروز نمیشود و همه آسیب میبینند در نتیجه فتنه به پا میشود. وی ادامه داد: اگر تلاشهایی برای انزوای ایران صورت بگیرد ایران تلافی میکند اما در پایان باید برای یافتن راهحل به میز مذاکرات بازگشت. البرادعی معتقد است که مهمترین تهدید هستهای از اقدام احتمالی تروریسم هستهای به وجود میآید.