علی قاسمی
روند تحولات جهانی به ویژه در خاورمیانه باب طبع و میل قدرتهای اتمی دنیا مانند آمریکا، فرانسه، انگلیس و آلمان نیست. این قدرتها از آینده تحولات در عرصه روابط بینالملل نگران و نتایج آن را در خلاف مسیر و اهداف خود ارزیابی و تفسیر میکنند. این وضعیت قدرتهایی مانند فرانسه و آمریکا را به شدت سرخورده و آزار میدهد. تهدید هستهای فرانسه و ساست پیشدستی آمریکا را بایستی متاثر از سرخوردگی غرب از تحولات جهانی و آثار آن بر پیکره ملل متحد دانست. این سرخوردگی به سردرگمی و آشفتگی در دیپلماسی هستهای این قدرتها نیز انجامیده است.
فرانسه مدعی خلع سلاح جهانی و نابودی آن در خاورمیانه، خود پرچم استفاده از این سلاح مخرب و دهشتافکن را علیه سایر ملل متحد به اهتزاز درآورده و با این پرچم، جامعه جهانی را نگران ساخته است.
تهدید اتمی فرانسه اکنون این مساله را به اثبات رسانده است که گواهی سلامت قدرتهای هستهای مانند فرانسه و آمریکا، به شدت مخدوش و با تردیدی جدی روبهرو است. جامعه جهانی و افکار عمومی دنیا به شدت به نیات اتمی این قدرتها بیاعتماد است.
در این شرایط تشکیل ائتلاف "خلع سلاح جهانی" غیرقابل اجتناب است. ایران می تواند پیشگام در تشکیل این ائتلاف باشد.
ژک شیراک با تهدید هستهای، جنگ با ماده 6 پیمان انپیتی را آغاز کرده است.
این ماده ب رضرورت انهدام سلاح هستهای در گستره جهانی تاکید دارد. علاوه بر آن با این تهدید، فرانسه و قدرتهایی مانند آلمان که به حمایت از فرانسه برخاسته است دیگر صلاحیت اظهارنظر درباره تحولات اتمی جهان به ویژه در پرونده صلحآمیز هستهای ایران را ندارد.
نشست اضطراری شورای حکام قرار است در 13 ماه جاری و به پیشنهاد سه کشور اروپایی برگزار شود. دستور جلسه نشست بررسی پرونده هستهای ایران است. بنابر موارد پیشگفته و تردید جدی جامعه جهانی به نیات اتمی قدرتهای بزرگ، تشکیل این نشست از ابتدا با سوالات جدی روبهرو است. بسیاری از کارشناسان این نشست را سیاسی و مبنای قانونی آن را مورد سوال قرار دادند. رویکرد سیاسی البرادعی مدیر کل آژانس اتمی در گفتگو با هفتهنامه آمریکایی نیوزویک بر دامنه سوالات و اهداف غیرقانونی و غیر صلحآمیز این گردهمایی افزوده است.
سرانجام غرب در ادعای خلع سلاح جهانی به ویژه در پرونده اتمی ایران با مشکلات و سوالات زیر روبهرو است:
ـ تردید جدی افکار عمومی به نیات هستهای قدرتهای اتمی
ـ عدم صداقت و راستگویی قدرتهای بزرگ و موضوع خلع سلاح جهانی
ـنادیده گرفت حقوق صلحآمیز انرژی هستهای سایر ملتها
ـ رویکرد سیاسی و گزینشی قدرتها در مبارزه با سلاح کشتار جمعی
ـ استفاده ابزاری از نهادهای بینالمللی مانند آژانس اتمی
ـ بیدار شدن مجدد روحیه استعماری برخی قدرتها مانند فرانسه
ـ موازنه وحشت، اولویت قدرتهای اتمی در تعامل با سایر ملل متحد
مجموع این شرایط، تحولات و مشکلات پیش روی قدرتهای اتمی، فرصتی را نیز برای دیپلماسی هستهای ایران فراهم کرده است. از ای فرصت میتوان چنین استفاده کرد:
ـ تلاش برای بسیج جهانی در اجرای ماده 6 پیمان انپیتی و خلع سلاح جهانی
ـ تلاش برای اثناع و آمادهسازی بیشتر افکار عمومی داخلی و بینالمللی در حمایت از انرژی صلحآمیز هستهای ایران
ـ تلاش برای خارج کردن پرونده ایران از دستور کار شورای حکام
ـ و...