گروه سیاسی: شورای عمومی دفتر تحکیم وحدت با صدور قطعنامه پایانی نشست انتخاباتی خود به تشریح راهبردهای آینده خود پرداخت. در این بیانیه با اشاره به آنکه «سرانجام با همراهی و وحدت مجموعه انجمنهای اسلامیدانشجویان سراسر کشور (دفتر تحکیم وحدت) شورای مرکزی اتحادیه در آستانه 16 آذر ـ روز دانشجو ـ تکمیل و آماده انجام وظایف محوله از سوی بدنه دانشجویی خود شد» آمده است: «تکمیل شورای مرکزی اتحادیه نشان دهنده عزم جدی مجموعه برای فعالیت در شرایط دشواری کنونی و تاثیرگذاری در روند تحولات سریع کشور خواهد بود. با توجه به این مطلب، اهداف کلان و استراتژی یک ساله خود را به منظور تنویر افکار عمومی اعلام میداریم.» در ادامه اصول مطرح شده در این بیانیه را رد میکنیم:
اهداف
مجموعه دانشجویی دفتر تحکیم وحدت چیزی جز خواستههای بحق ملت بزرگ ایران نیست. آرمانهایی که به خصوص در یک قرن اخیر و طی جنبشها و انقلابهای متعدد از انقلاب مشروطه تا ملی شدن صنعت نفت و از انقلاب اسلامی سال 57 تا به امروز از سوی مردم مورد تاکید قرار گرفته است. دفتر تحکیم وحدت به عنوان بخشی از جنبش دانشجویی ایران، کار ویژه اصلی خود را سخنگویی مطالبات مردم قرار داده است و تلاش میکند خواستهها و آرمانهای مردم را نمایندگی کند و از حالت خاموش و بالقوه به فعال و بالفعل تبدیل کند.
دموکراسی، حقوق بشر، آزادی: جنبش دانشجویی ایران آزادی را اعم از آزادیهای سیاسی و اجتماعی سنگ بنای تحقق جامعهای آزاد و انسانی میداند و درصدد است تا با همکاری و همیاری کلیه نیروهایی که به آزادی به عوان ارزشی بنیادین و جزء لاینفک زندگی توام با کرامت انسانی معتقدند در جهت رسیدن به آن گام بردارد. دموکراسی را نمیتوان صرفا در لفظ پذیرفت، باید همراه با اعلام آن، اعمال دموکراسی و عمل به لوازم آن سرلوحه فعالیتهای هر مجموعه دموکراتیکی باشد.
اتخاذ ساز و کار دموکراتیک در میان احزاب و تشکلهای تحولطلب و دموکراسیخواه، سنگ بنای رسیدن به حاکمیت دموکراتیک است... فشار بر احزاب تشکلهای مستقل، نیروهای سیاسی و مدنی، امکان شکلگیری نهادهای تقویتکننده جامعه مدنی را کاهش داده است و از طرفی دیگر حقوق شهروندی و حوزه خصوصی مردم را از رسمیت انداخته است. باید برای به دست آوردن حقوق مصرح در اعلامیه جهانی حقوق بشر، تشکلها و احزاب دموکراتیک و فعال در جامعه و حوزه عمومی ـ فارغ از نظرگاه ایدئولوژیک ـ منسجم شده، حقوق و آزادیهای سیاسی و مدنی را برای خود و جامعه طلب کنند. جامعهای میتواند اثرگذار و بالنده باشد که عمل به حقوق شهروندی در آن نهادینه شده باشد.
عدالت: برقراری عدالت پیش نیاز جامعهای انسانی است. عدالت در همان شئون آن اعم از عدالت سیاسی و حقوقی و عدالت اجتماعی، آرمان و هدف جنبش دانشجویی است. آرمان عدالت خواست اصلی مردم است. مهمترین نمودهای بیعدالتی، نابرابریهای حقوقی افراد، عدم برخورداری مردم از حداقلهای معیشت و رفاه، بیعدالتی در عرصه رسانهها و... میتوان با تلاشی مجدانه، ریشهها و علل بیعدالتی را به جامعه شناساند و راهکار تحقق عدالت، یعنی نظارت مستمر بر قدرت و پاسخگو کردن آن را نشان داد.
منافع ملی: تکیه بر منافع ملی باید یگانه اصل تنظیم سیاستهای کلان کشور باشد. منافع مردم تنها از طریق بحث و نظر نخبگان کشور و نمایندگان واقعی آنها در احزاب و حاکمیت تعریف میشود. تنظیم ارتباط با کشورهای دیگر باید تنها با حفظ منافع مردم و مصالح ملت توسط نمایندگان آنان تعریف شود. از این رهگذر ارتباط و قطع ارتباط با بسیاری از کشورها قابل نقد است. ماجراجویی و تنشزایی در عرصه بینالمللی از سوی جنبش دانشجویی پذیرفته نیست.
استراتژی
دیدهبانی جامعه مدنی و فعال کردن حوزه عمومی: برای تحقق جامعه آزادی اولین قدم ایجاد حوزه عمومی فعال و قدرتمند است. به این منظور برای اصلاح و استحکام حوزه عمومی و جامعه مدنی که به لحاظ ساختاری دچار ضعف و سردرگمی شده است فعالیت جدی و عملی لازم است. ازآنجا که جامعه مدنی ما ضعیف و نوپا است باید با حفظ حداقلهای موجودی برای استحکام آن کوشید. دیدهبان جامعه مدنی وظیفه خود میداند همانند دیدهبان مشرف به صحنه حفاظت و نقد احزاب و تشکلهای تقویتکننده جامعه مدنی را به عهده داشته باشد.
نهادهای مدنی فعال در جامعه به دو طریق ممکن است دچار ضعف شوند: اول با فشار و ضربههای از بیرون، ممانعت از فعالیت آزادانه آنها و دوم از طریق رکود و انزوای درونی شان. از این رو ضمن دفاع از این نهادها باید با نقد و نظارت بر آنها به پویایی آنها کمک رساند. انتخابات ریاست جمهوری نهم ضعف نهادهای مدنی و عدم رعایت پرنسیب سیاسی توسط برخی از احزاب را نمایان ساخت... دیدهبان جامعه مدنی میتواند با شفاف کردن فضا مانع از عوامفریبی در سطح جامعه شود و مخصوصاً از نهادهای بیرون حاکمیت رفتاری مسئولانه طلب کند.
دیدهبان جامعه مدنی علاوه بر نقش نقادی و نظارت، وظیفه پاسداری و دفاع از نهادهای مدنی را نیز به عهده دارد. باید از تعرض به ارکان جامعه مدنی جلوگیری کرد و با انسجام گروههای اجتماعی و تشکیل «زنجیره مقاومت مدنی» مانع از فتح جامعه شد. از طرفی با فعال شدن جریانات مختلف اجتماعی، نهادهای ادارهکننده آنها نیز باید تشکیل شده تا از جنبشهای کور و بدون سر جلوگیری شود.
تلاش برای تشکیل رسانههای آزاد و مستقل: از آنجا که رسانهها از عوامل بسیار تعیینکننده در شکلدهی افکار عمومی هستند، جنبش دانشجویی به دلیل مشخصههای اصلیاش میتواند رسانههای مستقل و آزادی را به جامعه معرفی کند. شایسته نیست. جنبشهای اجتماعی نسبت به نداشتن تریبون ارتباط با مردم بیتفاوت باشند. تکیه بر خلاقیت دانشجویان برای ایجاد فضای رسانهای جدید کمک شایان توجهی به نهادهای مدنی خواهد کرد. رسانههای دانشجویی (نشریات، سایتها و...) باید بتوانند میزان تاثیرگذاری خود را بالا ببرند و راهی برای گسترش فضای رسانهای و ارتباط با مردم بیندیشند.
در کنار تشکیل رسانههای مستقل باید حق برخورداری از اطلاعرسانی آزاد را طلب کرد. جنبش دموکراتیک و تحولخواه ایران زمانی میتواند با مردم ارتباط نزدیک و مستمر داشته باشد که از انزوای رسانه ای بیرون آمده باشد و با مخاطبانش گفتوگوی دو سویه برقرار کند. بدون آگاهیبخشی به جامعه و عدم توانایی در جذب حامیانی برای جنبشهای مختلف اجتماعی، مشارکت سیاسی مردم یا به نفع حکومت تمام میشود و یا اینکه دچار سردرگمی شده، به نتیجه و هدف مطلوب نخواهد رسید.
استقلال دانشگاه: دانشگاه یکی از دیرپاترین نهادهای مدرن در ایران است. از این رو در کشورهای غیر دموکراتیک نهاد دانشگاه علاوه بر نقش آموزش و ترویج، دفاع از اهداف مدرنیته اعم از آزادیهای مدنی و سیاسی، دموکراسی و حقوق بشر را نیز عهده دار است. جنبش دانشجویی به علت درگیر نشدن در زندگی روزمره و روابط اقتصادی،کار ویژه اصلی اش دفاع از این آرمانها است. بدین منظور باید بر استقلال دانشگاه تاکید کرد: استقلال دانشگاه به معنی توان تصمیم گیری ارکان تشکیل دهنده دانشگاه درباره سرنوشت خود و توان سیاستگزاری در امور دانشگاه، تعیین مدیریت دانشگاه توسط اساتید و دانشجویان و خروج نهادهای غیردانشگاهی از داخل دانشگاه است.
باید بتوان با تکیه برآزادیهای آکادمیک، امکان رشد و ارتقای دانشگاه را فراهم کرد. آزادی آکادمیک پیش شرط تحقق کلیه وظایف آموزشی و پژوهش است که برعهده دانشگاهها گذاشته شده است. استقلال و خودمختاری موسسات آموزش عالی بایستی با شیوه دموکراتیک خود مدیریتی که شرکت فعالانه تمامیاعضای جامعه دانشگاهی در اداره دانشگاه را تضمین میکند، عملی شود.
کلیه اعضای جامعه دانشگاهی بایستی این حق و فرصت را داشته باشند که بدون هیچ تبعیضی در پیشبرد امور آکادمیک و اجرایی شرکت کنند. تمام اعضای بدنه مدیریتی موسسات آموزش عالی بایستی در یک رای گیری آزاد انتخاب شده و تمام بخشهای مختلف جامعه دانشگاهی را شامل شود. برای رسیدن به استقلال دانشگاه باید عرصه عمومیرا فعال کرد. دانشجویان و تشکلهای دانشجویی فارغ از اجازه هیاتهای نظارت میتوانند در مورد نحوه فعالیتهای خود تصمیم گیرند و با انسجام درونی ،تصمیمات مدیریت را به نقد کنند و نقد نظارت را در دانشگاه نهادیه کنند.
همراهی با تحولات نسلی دانشجویان: جنبش دانشجویی باید تحولات نسلی جدید دانشجویان را در نظر بگیرد و با در نظر گرفتن این تغییرات روشهای جدید حرکت مدنی را برگزیند. با توجه به آنکه 60 درصد دانشجویان فعلی کشور را دختران تشکیل میدهند، باید فضا را برای حضور و فعالیت بیشتر آنها فراهم کرد و بر خواستههای صنفی و فرهنگی میتواند دروازه جدیدی برای فعالیت جنبش دانشجویی بگشاید و زمینه نقد موانع ساختاری تحقق مطالبات صنفی، سیاسی،فرهنگی و اجتماعی دانشجویان را فراهم کند.
تعامل با سایر جنبشهای اجتماعی: جنبشهای اجتماعی به دلیل نداشتن فضای ارتباط با بدنه خود نحیف شده است. بنابراین باید تلاش کرد تا امکان رشد و ارتقای سایر جنبشهای اجتماعی را به وجود آورد. از طرفی نهادهای متناسب با علایق جنبشهای اجتماعی به وجود نیامده است. بدون نهادهای متناسب با اشتراک سیاسی جامعه، جریانهای اجتماعی بدون سرخواهد بود. جنبش دانشجویی در ادامه سیات دوری از قدرت، همراهی با سایر جنبشهای اجتماعی را مد نظر قرار خواهد داد.
تکیه بر روشهای دموکراتیک و مسالمتآمیز
دفتر تحکیم وحدت در پی فرآیند انباشت تجربه فعالیت سیاسی ـ اجتماعی خود دریافته است که دموکراتیزاسیون از رهگذر روشهای دموکراتیک و مسالمتآمیز به سرانجام خواهد رسید. تکیه بر روشهای دموکراتیک، دموکراسی را در میان نهادهای اجتماعی و سیاسی نهادینه میکند. از طرفی فعالیت مسالمت آمیز از گسترش خشنونت در جامعه جلوگیری میکند. دفتر تحکیم وحدت با هدف دموکراتیک کردن ساختار قدرت بر روشهای اصلاحی و مدنی تاکید میکند و با مقاومت مدنی از حقوق دانشجویان و مردم دفاع خواهد کرد.