پاسخ مثبت اروپا به نامه لاریجانی
بازگشت به مذاکره در 19 آذر
گروه سیاسی، نیلوفر منصوریان: چند روز پس از نشست آخر اعضای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، وزرای خارجه سه کشور اروپایی طی نامهای در پاسخ به نامه علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی مبنی بر از سرگیری مذاکرات پاسخ مثبت دادند.
علی لاریجانی 15 آبان ماه در نامهای به وزرای خارجه فرانسه، آلمان و انگلیس امادگی ایران را برای مذاکراتی سازنده و مطابق مقررات بینالمللی اعلام کرده بود، اما این نامه تا روز یکشنبه بدون پاسخ مانده بود، تا این که سفرای این سه کشور در ایران دو روز پیش در دیدار با جواد وعیدی معاون امنیت بینالملل شورای عالی امنیت ملی، پاسخ وزرای خارجه کشورهایشان را مبنیبر از سرگیری مذاکرات به وی تحویل دادند و آمادگی لندن، پاریس و برلین را برای آغاز دور جدیدی از مذاکرات با تهران اعلام کردند.
در این نامه که به امضای جک استراو وزیر خارجه انگلستان، فیلیپ دوست بلازی وزیر خارجه فرانسه و فرانک والتمر اشتاینمایر وزیر خارجه آلمان رسیده، تاریخ 10 دسامبر (19 آذر) به عنوان تاریخ شروع مذاکرات هستهای به ایران پیشنهاد شده است. البته «کریستا ناگالاچ» سخنگوی اتحادیه اروپا اعلام کرده که در نامه سه وزیر تاریخی برای مذاکرات ایران و اتحادیه اروپا تعیین نشده است. با این حال به گزارش منابع خبری، این مذاکرات که تاکنون در پایتخت یکی از سه کشور فرانسه، آلمان و انگلیس برگزار میشد، قرار است این بار در پایتخت یکی دیگر از کشورهای اروپایی برگزار شود.
4 شرط برای گفتوگو با اروپا
اما اعلام آمادگی اتحادیه اروپا برای از سرگیری دور تازهای از مذاکرات با مقامات ایران با تعیین 4 شرط از سوی سخنگوی وزارت خارجه ایران همراه است. «مذاکره در چارچوب آژانس بینالمللی انرژی اتمی، برخورد بدون تبعیض، تضمین عینی برای تحقق سوخت هستهای در ایران و مذاکره معقول و به دور از فرصتسوزی.»
حمیدرضا آصفی سخنگوی وزارت خارجه روز یکشنبه در حالی که وزرای خارجه سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و انگلیس به نامه دعوت علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی برای از سرگیری گفتوگو پاسخ مثبت داده بودند، این 4 شرط را شرط های تهران برای مذاکره با اتحادیه اروپا عنوان کرد: «ما اعتقاد داریم که مذاکره ما با اروپا باید معقول باشد و از ویژگیهایی از این قبیل برخوردار باشد: نخست این که مذاکرات باید در چارچوب آژانس و مقررات عام بینالمللی مانند پادمان و NPT باشد. از شروط دیگر این مذاکرات این که برای ایران مقررات خاصی را تنظیم نکنند و بدون تبعیض با ایران برخورد شود، چرا که ما از حقوق خودمان نه چیزی بیشتر میخواهیم و نه کمتر و نه به کمتر از آن راضی میشویم و نه بیش از آن را میخواهیم.
ویژگی سوم این مذاکرات باید این باشد که موضوع مذاکرات مشخص باشد که از نظر ما موضوع این مذاکرات روشن است و آن تضمین عینی برای تحقق سوخت هستهای در ایران است و این باید موضوع مذاکرات باشد ضمن آن که زمان مذاکره هم باید معقول باشد و راهی طولانی و مسیری دراز نباشد و در واقع هدف از مذاکره فرصتسوزی نباشد بلکه فرصتسازی باشد.»
حمیدرضا آصفی در گفتوگو با خبرنگاران پس از بیان 4 شرط برای از سرگیری مذاکرات با اروپا اظهار داشت که «چنانچه این ویژگیها وجود داشته باشد و اروپا تاریخی را ارائه کند، طبیعی است که مذاکرات آغاز خواهد شد.» چرا که به گفته او مسیرهای دیپلماتیک هر روز در دستور کار ایران قرار دارد و منوچهر متکی وزیر امور خارجه نیز در همین راستا با وزرای خارجه فرانسه، استرالیا و بلژیک صحبت کرده است.
مذاکرات ایران و اروپا دو سال پیش در تهران در کاخ سعدآباد آغاز شد و پس از آن دو طرف مذاکرهکننده بارها در پایتختهای یکی از سه کشور اروپایی پیرامون پرونده هستهای ایران با یکدیگر گفتوگو کردند. اما میز این مذاکرات پس از فعالیت تاسیسات UCF اصفهان در تابستان از سوی اروپا برچیده شد و آنها بازگشت دوباره به میز گفتوگوهای خود با تهران را مشروط به تعلیق مجدد فعالیت UCF اصفهان کردند. اما نشست اخیر شورای حکام که بدون صدور هیچ قطعنامهای و البته با 38 بیانیه که تندترین آن از سوی اروپا صادر شد و پاسخ لندن، پاریس و برلین به نامه علی لاریجانی ظاهراً حکایت از پذیرش فعالیت تاسیسات اصفهان و توجه آنها به طرح هستهای پیشنهادی روسیه دارد.
تولید سوخت هستهای در خاک ایران
با این حال اگر چه خبرها حاکی از بررسی پیشنهاد هستهای مسکو به تهران به عنوان محور اصلی مذاکرات جدید اروپا با ایران است، اما حمیدرضا آصفی سخنگوی وزارت خارجه همچنان بر این نظر است که «هنوز روسها طرح مدونی را به ایران ندادهاند و صحبتهایی که در این خصوص میشود صرفاً مباحث رسانهای است.» او در عین حال گفت که «هر طرحی که به تهران ارائه شود و شامل تولید سوخت هستهای صلحآمیز در داخل ایران شود قابل بررسی است.» آصفی سپس با بیان اینکه ایران نیز در این زمینه طرحهایی دارد اظهار داشت که «موضوع تحقیق و توسعه امر جداگانهای است که نیازی به مذاکره ندارد.»
سخنگوی وزارت خارجه در جلسه هفتگی روز یکشنبه با خبرنگاران در خصوص طرح هستهای روسیه به ایران و آغاز مذاکره دوباره با اروپا تاکیدی نیز داشت: «موضوع مذاکره باید تولید سوخت هستهای در داخل خاک ایران باشد.» این همان موضوعی است که حسین انتظامی سخنگوی شورای عالی امنیت ملی بر آن تاکید دارد: «همه عملیات فرآوری باید در ایران انجام شود.»
از سوی دیگر برخی اخبار حاکی از این امر است که دور جدید مذاکرات ایران و اروپا این بار قرار است با حضور روسیه صورت گیرد. حمیدرضا آصفی در این خصوص نیز گفت: «تا حالا صحبتی در این زمینه نشده ولی ما خودمان با روسها گفتوگو داریم، همانطور که با کشورهای دیگر گفتوگو میکنیم.» در هر حال به گفته آصفی مذاکره با اروپا مستقل از طرح روسیه به نفع همه است.
بنبست مذاکرات شکسته شد
حسین انتظامی سخنگوی شورای عالی امنیت ملی نیز در گفتوگو با ایسنا در خصوص پاسخ اروپا به نامه لاریجانی برای از سرگیری مذاکرات گفت که «اولین جلسه بین طرفین مذاکرهکننده در سطح کارشناسی است.» او چنین افزود: «از سرگیری مذاکرات اروپا بدون پیششرط خواست ایران بوده است که به طور مستمر این موضوع از سوی ایران اعلام شده بود. همچنین در نامه رسمی دکتر لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی برای از سرگیری مذاکرات بدون هرگونه پیششرطی تاکید شده بود.»
انتظامی به اظهارات سخنگوی تونی بلر نخستوزیر انگلیس نیز پاسخ داد. این سخنگو گفته بود که ما جلسه رسمی از مذاکرات را درخواست نمیکنیم. انتظامی در این زمینه اظهار داشت: «فرقی بین مذاکرات رسمی و غیررسمی نیست. مهم انجام مذاکرات است، چرا که هر مذاکره غیررسمی، سپس رسمی خواهد شد.» سخنگوی شورای عالی امنیت ملی در خصوص زمان و مکان و دستور کار مذاکرات هستهای نیز گفت که هنوز دستور کار و زمان و مکان انجام مذاکرات مشخص نیست، در عین حال دو طرف در سطح کارشناسی و سپس در سطح عالی مذاکرات را از سر خواهند گرفت.
او نیز همانند آصفی در پاسخ به اینکه آیا روسیه در دور جدید مذاکرات ایران و اروپا حضور خواهد داشت، تصریح کرد که «هیچ طرح یا پیشنهادی از سوی روسیه به ایران نشده است. همچنان که دبیر شورای امنیت روسیه در سفر اخیر خود به تهران و در کنفرانس مطبوعاتی بر این موضوع تاکید کرد.» او افزود: ایران بر غنیسازی اورانیوم در خاک خود تاکید دارد، همچنین از حضور کشورهای دیگر در طرح مشارکت رئیسجمهور کشورمان استقبال میشود.
انتظامی گفتوگویی با ایرنا نیز داشته است. او در این گفتوگو چنین تصریح میکند: درست است که ما مشارکت را پیشنهاد دادهایم و نفس این پیشنها نشانهای از رفتار اعتمادساز بوده است اما مشارکت به این معنا نیست که در بخش هایی از فرآیند تولید سوخت و به ویژه در بخشهای فنیتر و دقیقتر آن سکتهای حاصل شود و برای همیشه به آن دسترسی نداشته باشیم.
سخنگوی شورای عالی امنیت ملی با اشاره به نشست آخر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی با بیان اینکه نیتجه نشست اخیر بیانگر آن بود که ما میتوانیم با رفتار منطقی و تشریح خواست مردم و ضمناً حرکت در چارچوب معاهدات بینالمللی و رفتار اعتماد ساز و دوری از هر گونه تندروی دستیابی به این حق را محقق کنیم، افزود: خوشبختانه با این اقدامات هماهنگ بنبست مذاکرات شکسته شد و نامه سه وزیر وزیر خارجه کشورهای انگلستان، آلمان و فرانسه به دبیر شورای عالی امنیت ملی در واقع پاسخ رسمی به درخواست تهران برای یافتن راهحل معقول این پرونده بود.
هرچند با بیانیه اخیر آژانس در 24 نوامبر و مذاکرات یکه در آنجا بود به طور ضمنی این پاسخ را گرفته بودیم. او ابزار امیدواری کرد که ایران بتواند در مذاکرات خود به درک و تفاهم مشترکی با کشورهای طرف مذاکره برسد و از حق عضویت خود در آژانس که به تمامی اعضا امکان بهرهگیری از دانش صلحآمیز هستهای را میدهد دفاع کند.
در انتظار پاسخ ایران
در همین حال به گزارش ایسنا خاویر سولانا رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در مورد نامه وزاری خارجه سه کشور اروپایی به ایران گفت که آنها به تهران پیشنهادکردهاند که مکالمات و گفتوگوهایی را با مقامات ایران برای بررسی زمینههای مشترک کافی برای از سرگیری مذاکرات هستهای داشته باشند. او همچنین گفت که آنها منتظر پاسخ ایران به نامه اروپا هستند.
نوری تازه به فضای مذاکرات ایران و اروپا
حال با اعلام آمادگی سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و انگلیس برای مذاکره دوباره با تهران، یک بار دیگر مقدمات چیدن میز برای گفتوگو مهیا شده است. میزی در پایتخت کشوری به غیر از این کشورها که بارها مذاکراتشان به نقطه اوج رسده و یا افول کرده است. اما این بار ظاهراً موضوع مذاکرات پیشنهاد هستهای روسیه به تهران برای خروج از بنبست هستهای است، پیشنهادی که مقامات ایران وجود خارجی آن را در قالب طرحی مدون انکار میکنند و اروپا بر پذیرش آن از سوی ایران اصرار دارد.
از همین رو سه کشور اروپایی به نمایندگی از اتحادیه اروپا یک بار دیگر ازتهران خواستهاند که مذاکرات خود با آنها را از سر بگیرد تا شاید این بار بر سر طرح هستهای روسیه به توافق برسند و پرونده هسته ای ایران بدون ارجاع به شورای امنیت حل و فصل شود. البته پیش از درخواست آنها ایران در نامهای به وزرای خارجه فرانسه، آلمان و انگلیس از مذاکره مجدد با آنها استقبال کرده بود هرچند که پیش از آن نیز هر دو طرف گفتوگو باره نسبت به از سرگیری گفتوگوها ابراز تمایل کرده بودند، اما اقدامی عملی در این خصوص صورت نگرفته بود.
به همین دلیل پاسخ جک استراو، فیلیپ دوست بلازی و فرانک والتمراشتاینمایر به نامه علیلاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی، میتواند نوری تازه به فضای مذاکرات ایران و سه کشور اروپایی و اجلاس بعدی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی بتاباند، تا شاید نتیجه دیدار 19 آذرماه مقامات تهران، پاریس و برلین بنبست هستهای را برای همیشه بشکند. تا آن روز باید به انتظار بنشینیم.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
