قورباغه روسی

حسین شریعتمداری
هفته گذشته در پی سفر «سرگئی کرینکو» رئیس سازمان انرژی اتمی روسیه به کشورمان و دیدار وی با مسئولان پرونده هسته ای ایران، مقامات ایرانی اعلام کردند که با وی درباره «طرح روسیه» به توافقات اصولی رسیده اند و البته درباره این توافقات کمترین توضیحی ندادند. اما از سوی دیگر، کرینکو بعد از بازگشت به کشورش، ضمن ابراز تعجب از اظهارنظر مقامات ایران، اعلام کرد که توافق قابل توجهی درمیان نبوده و هنوز برای رسیدن به توافق اصولی، راه درازی در پیش است.
محور اصلی «طرح مسکو» که با استقبال آمریکا و اروپا روبرو شده است، جدا شدن «عملیات غنی سازی اورانیوم» از چرخه تولید سوخت ایران و انجام آن در خاک روسیه است و این غیر از دست کشیدن ایران از چرخه تولید سوخت و یا به بیان دیگر محروم شدن از فن آوری صلح آمیز هسته ای مفهوم دیگری ندارد.
روس ها در تمامی مذاکرات و دیدارها تاکید کرده اند که این محور اصلی «طرح مسکو» -غنی سازی در خاک روسیه- قابل چانه زنی نیست و رایزنی ها و مذاکرات تنها می تواند درباره مسائل پیرامونی این طرح صورت بپذیرد.
ادامه مذاکره با روس ها درباره «طرح مسکو» در حالی که شرط اصلی و غیرقابل تغییر آنها، انتقال غنی سازی از ایران به خاک روسیه بود، کمترین توجیهی نداشت ولی مقامات کشورمان از یکسو اعلام می کردند که غنی سازی در خاک هیچ کشوری غیر از ایران را نمی پذیرند و از سوی دیگر طرح روسیه را قابل مذاکره دانسته و درباره آن به رایزنی و چانه زنی پرداختند که دو سوی این برخورد، همخوان به نظر نمی رسید.
روز چهارشنبه، آقای منوچهر متکی وزیر خارجه کشورمان طی سخنانی اعلام کرد؛ «اگر ایران پیشنهاد روسیه در زمینه غنی سازی در خاک این کشور را هم بپذیرد، می خواهد که مدت این کار کوتاه باشد»!
اگر این بخش از اظهارات آقای متکی را در کنار اظهارنظر برخی دیگر از مسئولان پرونده هسته ای کشورمان بگذاریم که طرح مسکو را در نهایت قابل مذاکره دانسته و اخیراً از رسیدن به توافق اصولی با روس ها درباره این طرح خبر داده اند، نتیجه ای که به دست می آید، نشانه خوشایندی نیست و این نگرانی جدی را در پی دارد که انگار با غنی سازی اورانیوم در خاک روسیه موافقت کرده و قرار است با پای خود از خط قرمزی که خود ترسیم کرده بودیم، عبور کنیم!
اگرچه هنوز مسئولان محترم پرونده هسته ای کشورمان درباره جزئیات مذاکره با روس ها اطلاع دقیق و قابل توجهی به مردم نداده اند ولی برخی از اخبار و گزارش ها حکایت از آن دارند که طرف روسی در آخرین تغییرات انجام شده در «طرح مسکو» پیشنهاد کرده است که الف؛ غنی سازی اورانیوم از سوی یک کنسرسیوم مشترک روسی- چینی- ایرانی و در خاک روسیه انجام پذیرد.
ب: ایران غنی سازی تحقیقاتی- PILOT- را که اخیراً در نطنز از سر گرفته، متوقف کند.
ج: روس ها نفت خود را در یک تعامل مشترک به ایران تحویل دهند و ایران، با صدور نفت خود از طریق خلیج فارس، بهای نفت روس ها را پرداخت کند (سواپ).
د: برخی معادلات امنیتی بین ایران و روسیه انجام پذیرد.
هـ: و...
اگر این گزارش ها صحت داشته باشد- که شواهد و قرائن موجود از صحت آن خبر می دهد- باید گفت؛ متاسفانه در پیام ایستادگی و مقاومت خود در برابر زورگویی ها و باج خواهی های آمریکا و متحدانش، تغییر موضع داده و در یک کلمه کوتاه آمده ایم!... و البته، امید آن که اینگونه نباشد.
تن دادن به غنی سازی اورانیوم در خاک روسیه- یا هر کشور دیگری غیر از ایران- اولین گام بلندی است که به عقب برخواهیم داشت و دائمی بودن این توافق- در صورت صحت- و یا موقتی بودن آن- به قول وزیر محترم امور خارجه کشورمان- نتیجه ای یکسان دارد و آن، در هر دو حالت، محروم کردن ایران از حق طبیعی خود در برخورداری از چرخه تولید سوخت هسته ای است.
طرح مسکو، ترجمه دیگری از خواست آمریکا و متحدانش است که با زبانی نه چندان متفاوت ارائه شده است و مسئولان محترم کشورمان باید به جدی بودن حمایت توده های عظیم مردم از فن آوری صلح آمیز هسته ای و ایستادگی آنها در برابر باج خواهی آمریکا، اروپا، روسیه و... ایمان داشته باشند- که دارند- و از خرید قورباغه ای که روس ها رنگ کرده و قرار است به جای قناری به ایران بفروشند، خودداری ورزند... خدا با ماست.