از مجلس ششم دفاع نمی‌کنم

*آقای هاشمی ! گروههای اصلاح‌طلب به دنبال مصادره آقای هاشمی رفسنجانی به نفع خود هستند و آیا این تلاش قابل تحقق است؟

** این موضوع منحصر به جریان اصلاح‌طلب نیست. حتی جریان‌های اصولگرا و تقریبا تمام جریانات سیاسی و شخصیت‌های متفاوت می‌کوشند آقای هاشمی را به خود نسبت دهند.

*آیا آقای هاشمی با امثال آقای خاتمی و کروبی قابل جمع است؟

** آقای هاشمی یک متفکر سیاسی و دینی است و سابقه او در انقلاب بی‌نظیر است. مشابه آقای هاشمی را از نظر سابقه انقلابی نداریم. هاشمی یک نفر است و آنچه برای او اهمیت دارد. نظام جمهوری ‌اسلامی است. هر کس که برای اعتلای نظام اسلامی تلاش کند با هاشمی قابل جمع است و هر کس در جهت اعتلا حرکت نکند قابل جمع با او نیست. آقای هاشمی همیشه در کانون اصیل جریان انقلاب بوده و خواهد بود. این که گروهها و جریان‌های سیاسی مطرح شده چه تفکری دارند، به خودشان بر می‌گردد.

*آیا مثلث هاشمی، خاتمی، کروبی حاصل‌شدنی است؟

 ** به طور قطع آقای هاشمی در درون هیچ گروه، جریان و جناحی نمی‌گنجد. آقای هاشمی فراجناحی است. خاتمی و کروبی هر کدام به طور مستقیم و غیرمستقیم دارای یک تشکیلات سیاسی هستند. کروبی در اعتماد ملی راهبرد مشخص خود را دارد. آقای خاتمی هم بسیار به حزب مشارکت نزدیک است و متعلق به یک جریان سیاسی خاص است، اما آقای هاشمی متعلق به هیچ جریان خاصی نیست در نتیجه قرار گرفتن او در کنار اینها جای تردید دارد.

*هدف اصلاح‌طلبان برای مصادره نام آقای هاشمی چیست؟

** آقای هاشمی در قالب هیچ تشکیلات سیاسی تعریف نشده است. اصلاح‌طلبان هم این گونه فکر نمی‌کنند، بلکه این 3 شخصیت را به عنوان افرادی که می‌توانند وحدت را در جریان اصلاحات به وجود بیاورند می‌شناسند و اگر قرار باشد وحدتی در جریان اصلاحات ایجاد شود این 3 نفر می‌توانند وحدت را به وجود آورند، زیرا گروههای مختلف در جریان اصلاحات هر کدام از یکی از 3 نفر حرف‌شنوی بیشتری دارند.

*آیا آقای هاشمی تمایل دارد محور هماهنگ‌کننده  اصلاح‌طلبان باشد؟

**نخیر، این طور نیست. آقای هاشمی نمی‌خواهد محور باشد. اصلاح‌طلبان این مطلب را می‌گویند؛ مثلا اگر آقای هاشمی به بنده بگوید فلان کار را انجام بده، می‌گویم چشم یا اگر آقای خاتمی به برادرش دستوری بدهد، می‌گوید چشم.

این عامل انجام می‌شود. به خاطر همین اصرار دارند.

*آیا تفکر اصلاح‌طلبان به اندیشه هاشمی نزدیک است؟

 **نمی‌توانم به این پرسش پاسخ دهم اما اصلاح‌طلبان اندیشه اقتصادی آقای هاشمی را قبول دارند،‌ اندیشه‌های سیاسی هاشمی را قبول دارند، اندیشه‌های فرهنگی و اجتماعی او را هم می‌پذیرند.

*شما تاکید کردید که آقای هاشمی رفسنجانی در حال حاضر نظیر ندارند، چرا؟

 ** از نظر سابقه فعالیت سیاسی و سابقه انقلابی نظیر ندارند، اما ممکن است افرادی باشند که از نظر علمی و فقهی از هاشمی بالاتر باشند، ولی جامعیت و محوریتی را که هاشمی از آغاز نهضت و از سال 36 داشت،‌ کسی نداشته است.

*آیا رابطه‌ای میان کارگزاران و آقای هاشمی وجود دارد؟

**خیر. رابطه تشکیلاتی میان آقای هاشمی و کارگزاران وجود نداشته و ندارد. همان‌طور که تاکید کردم آقای هاشمی یک فرد فراجناحی بوده و هرگز در قالب تشکیلات خاصی عمل نکرده است .

*پس نمی‌توان هاشمی را پدر معنوی کارگزاران دانست؟

** پدر معنوی خیر. بعضی از جریانات اصلاح‌طلب به خاطر نزدیکی تفکراتشان به آقای هاشمی از ایشان حرف‌شنوی دارند.

*رویکرد سیاسی آقای هاشمی را در یک جمله تبیین کنید؟

* آقای هاشمی شخصیتی اعتدال‌گر است، شخصیتی که به دنبال نهضت اسلامی و تشکیل حکومت اسلامی با قرائتی است که امام^ره از اسلام داشته‌اند.

*اصلاح‌طلبان رویکرد اعتدال را برای حضور در انتخابات مجلس هشتم برگزیده‌اند. به نظر شما چرا در آستانه انتخابات به این فکر افتاده‌اند؟

**افراط و تفریطی که در سالهای اخیر اتفاق افتاده در مجموع سیاستمداران کشور را به این نتیجه رسانده است که افراط و تفریط در کشور ما جواب نمی‌دهد. بنابراین این رویکرد همه این است که صحبت از اعتدال‌گرایی کنند.

*تعریف شما از اعتدال‌گرایی و اعتدال چیست؟

** اعتدال معنای خاص خود را دارد و در حوزه سیاسی، ‌اجتماعی، فرهنگی تعریف مشخص دارد، پرهیز از افراط‌گرایی و تفریط‌گرایی است. مثلا یک روز در روزنامه‌ها اجازه می‌دهند هر چه که می‌خواهند بنویسند، و یک روز هم به جرم نوشتن یک کلمه در روزنامه‌ها آن را توقیف می‌کنند.

*آیا در مجلس هشتم مصداق‌هایی از افراط‌گرایی وجود داشت؟

**در مجلس ششم که ترکیب خاصی داشت، تعدادی از نماینده‌ها بودند که نظرات تندی داشتند یا بعضی از موارد را قبول نداشتند و می‌خواستند از تریبون مجلس این مسائل را حذف کنند؛ اما اکثریت مجلس ششم شخصیت‌های معقول و علاقه‌مند به نظام بودند، اما چند قضیه  اعتصاب آخر مجلس ششم به خاطر ردصلاحیت‌ها، افراطی بود.

*چرا این گونه افراطی‌گری‌ها از سوی تعدادی از نمایندگان مجلس ششم سر زد؟

** این افراطی‌گری‌ها نتیجه افراطی‌گری‌های شورای‌ نگهبان بود. شمشیر را از رو بستند و ردصلاحیت کردند.

*آیا این مساله دلیل می شود که نمایندگان مردم تمام کارها و تصمیمات مهم را رها کنند و به تحصن در مجلس اقدام کنند؟

** بله. این دلیل نمی‌شود؛ اما این نکته قابل توجه است که وقتی ما با طیفی متفاوت صحبت می‌کنیم، طیف اصولگرا خودش را نمی‌بیند و فقط حرکت رقیب را زیرنظر دارد.

 طیف اصلاح‌طلب هم عملکرد خود را نمی‌بیند و تنها رفتار رقیب را زیر ذره‌بین می‌گیرد. بنده نه از متحصنین دفاع می‌کنم و نه از شورای‌ نگهبان و طی مصاحبه‌ای به عملکرد هر دو جریان انتقاد کردم.

*آقای بهزاد نبوی طی مصاحبه‌ای تاکید کرده که عملکرد مجلس ششم قابل دفاع است، نظر شما  چیست؟

**حتما ایشان قابل دفاع است، اما بنده دفاع نمی‌کنم.

*آقای هاشمی! افرادی که در زمانهای گذشته افراطی عمل می‌کردند و افراطی شعار می‌دادند در آستانه انتخابات شعار اعتدال می‌دهند، به نظر شما آیا این سیاست با هدف خاصی دنبال می‌شود؟

** آنها فکر می‌کنند با این شعار، شورای‌نگهبان صلاحیتشان را تایید می‌کند.

*یعنی این افراد برای تایید صلاحیت شعار اعتدال می‌دهند؟

**اگر شورای ‌نگهبان به عنوان نهادی که وظیفه تایید صلاحیت دار از مشی اعتدال‌گرایانه و حق‌گرایانه خارج شود و یک مشی سیاسی بگیرد و به هر دلیلی دنبال عدم وارد شدن رقیب به عرصه سیاست باشد، باید منتظر عکس‌العمل‌های افراطی باشد.

*با توجه به این صحبت شورای‌ نگهبان در حال حاضر حزبی عمل می‌کند؟

** باید از خودشان پرسید، ‌کارنامه شورای‌ نگهبان در مجلس هفتم کارنامه قابل دفاعی نیست، فرق است بین حزبی و جناحی. ممکن است تشخیص شورای ‌نگهبان این بوده، اما وقتی در کشور عمده ردصلاحیت‌شدگان از یک جناح هستند همین برداشت می‌شود.

*آیا نمایندگانی که طرح عبور از قانون اساسی را مطرح می‌کردند در چارچوب قانون جای می‌گیرند؟

**چنین طرحی در مجلس ششم مطرح نشد، اما تصمیمی راجع به این موضع گرفته شد. یک فردی مطرح کرده، رای هم نیاورده است.

ما نباید براساس تفتیش عقاید عمل کنیم. من خاطره‌ای را بازگو می‌کنم و خواهش می‌کنم حتما درج شود: در سال 64 در صدا و سیما بودم. مدیر رادیو به علت ایام مبارک رمضان اجازه پخش موزیک بدون کلام را خواستند. مدیر خبر گوینده‌های خبر را جمع کرد که به خاطر این ایام محاسن و ریش بگذارید و بعد از ماه رمضان ریش‌تان را بتراشید. روز دوم ماه مبارک امام من را احضار فرمودند،‌ گفتند من چنین چیزی شنیدم.

 ایشان فرمودند: بروید به این فرد بگویید اگر شما موسیقی را حرام می‌دانید، در تمام زمان‌ها قبل از ماه رمضان و بعد از آن هم حرام است و به آن فردی که دستور گذاشتن ریش را داد هم بگویید چرا می‌خواهند ریا و تظاهر ر در جامعه ترویج کنند؟ امروز عده‌ای در کشور فقط ریا و تظاهر می‌کنند و از آن نان می‌خورند، ما اگر می‌خواهیم به طرف اعتدال حرکت کنیم، کل جامعه و کل مسئولان نظام باید به طرف اعتدال حرکت کنند. امروز حرکات افراطی در مجلس هفتم همانند مجلس ششم انجام می‌شود.

*در کل افراطی‌گری در جریان‌های سیاسی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

** افراطی‌گری در هر دو جریان وجود داشت و منشا بسیاری از آنها از جناح اصولگرا بوده است.

*آقای کروبی وجود افراطی‌گری و جریان‌های رادیکالی را در مجلس ششم تایید کردند، نظر شما چیست؟

**آیا شما تمام صحبتهای کروبی را قبول دارید، این مساله جای تامل دارد.

*عواملی که موجب از بین رفتن ائتلاف و وحدت در جریان‌های سیاسی می‌شود، چیست؟

** موضع ائتلاف مبتلا به هر دو جریان است. بنده فکر می‌کنم وضعیت اصلاح‌طلبان در راه رسیدن به ائتلاف بهتر از اصولگرایان است.

* آقای هاشمی، در یک مصاحبه از نبود محور و لیدر و ضرورت وجود آن در جریان اصلاح‌طلب صحبت کردید. آیا این ضرورت هم‌اکنون وجود دارد یا خیر؟ و این که چه افرادی می‌توانند در این نقش قرار بگیرند؟

**حرف من حرف کلی بوده است، در مسائلی که تکثر گروه وجود دارد، برای رسیدن به راه‌ حل از یک نفر باید حرف‌شنوی وجود داشته باشد، تا به عنوان فصل‌الخطاب عمل کند. اما در حال حاضر بنده، شخصیتی را که بتواند به عنوان محور در جریان اصلاحات عمل کند، نمی‌شناسم.

 در جریان اصلاح‌طلب برای رفع مشکل؛ یک شورا تشکیل شد تا نبود محور در جریان اصلاحات از طریق این شورا تامین شود .

*آیا شورای اتحاد اصلاح‌طلبان فصل‌‌الخطاب است؟

** نه به صورت صدرصد. مثلا آقای کروبی اعلام کردند که فهرست جدا می‌دهند که اشتراکات زیادی با فهرست اصلاح‌طلبان دارد.

*به نظر شما، مردم هنوز از تندروی‌های افراطی‌های جریان اصلاحات واهمه دارند؟

**خیر، در حال حاضر مردم بشدت از اصولگرایان وحشت کرده‌اند و آنها را افرادی ناکارآمد می‌دانند. مطمئن باشید اگر انتخابات مجلس هشتم انتخاباتی آزاد باشد، به نفع اصلاح‌طلبان تمام خواهد شد.

*جایگاه کارگزاران در جریان اصلاحات چگونه است؟

**کارگزاران یکی از احزاب و تشکلهاست که در جریان اصلاح‌طلب قرار دارد  به عنوان یک جریان فردگرا، عملگرا و اعتدال‌گر است. بنابراین ضریب نفوذ کارگزاران در جریان اصلاحات قابل ملاحظه است.

*پیش‌بینی شما از انتخابات مجلس چیست؟

** به عملکرد شورای‌نگهبان و وزارت کشور بستگی دارد. اگر انتخابات آزاد باشد نتیجه به نفع اصلاح‌طلب‌ها خواهد بود.