کنگره‌ای برای مصارف خارجی

محمدمهدی اسلامی

جمعه گذشته دهمین کنگره حزب نه ساله جبهه مشارکت ایران اسلامی برگزار شد.

دهمین کنگره این حزب با حضور سیدمحمد خاتمی، برخی از سفرا و نمایندگانی از حزب همبستگی، کارگزاران سازندگی، سازمان مجاهدین انقلاب، ‌دفتر تحکیم وحدت و گروهک غیرقانونی نهضت آزادی برگزار گردید.

کنگره دهم این حزب که با انعکاس داخلی کمتری مواجه گردید، از انعکاس خارجی گسترده‌ای بهره برد. گویا اظهارات محسن میردامادی دبیرکل حزب مشارکت در افتتاحیه که تنها بخش رسانه‌‌ای این کنگره نیز بود، بیشتر با هدف مصرف خارجی تنظیم گشته بود.

وی که سخنانش را در حضور محمد خاتمی اظهار می‌داشت، دستاورد تصمیمات دولت در سیاست خارجی که آنها را به ظاهر انقلابی و تصمیماتی یک شبه می‌خواند؛ وارد شدن در معادلات و معاملات منطقه‌ای و جهانی‌ای دانست که به تحریم و خدای ناکرده اقدامات خطیر دیگر! منتهی خواهد گردید که سود آن تنها برای طرف مقابل خواهد بود.

میردامادی در همان روزی که خبر درخواست فرزند فراری شاه مخلوع از جوامع غربی برای تشدید تحریم‌ها علیه ایران منتشر شد، سخنانی گفت که رسانه‌های تعیین‌کننده‌ای همچون خبرگزاری فرانسه، رویترز به نقل از او خبر از نگرانی شدید اصلاح‌طلبان از تحریم‌ها علیه ایران دادند و تصویری از ایران را ترسیم نمودند که آمریکا را به تحریم ایران امیدوارتر می‌ساخت.

این در حالی است که آسوشیتدپرس (بزرگ‌ترین بنگاه خبرپراکنی آمریکا) اندکی پیش از افتتاح کنگره جبهه مشارکت تحلیلی پیرامون تلاش آمریکا برای وضع قوانین تحریمی جدید بر علیه ایران بر روی خروجی خود فرستاد که با پرسش درباره اینکه با وجود اثبات ناکارآمد بودن تحریم‌های گذشته علیه ایران، چرا آمریکا همچنان این سیر را دنبال می‌کند، خبرگزاری فرانسه نیز در گزارشی واشنگتن را که با اعمال تحریم‌های هرچه شدیدتر سعی کرده است بر انقلاب مردمی اسلامی ایران فشار وارد آورد، هر سال ناکام‌تر از پیش در دستیابی به اهداف خود دانسته بود.

سخنان میردامادی که حاوی عباراتی موهن درباره دولت نهم بود و در حضور سفیران دیگر کشورها صورت می‌پذیرفت از نگاه برخی تحلیل‌گران چراغ سبزی به آمریکا برای ادامه تحریم‌ها و دلگرمی به آنها برای بی‌تاثیر نبودن تحریم‌ها تلقی گردید.

برخلاف رویه معمول در احزاب که بخشی از سخنان افتتاحیه را به عملکرد حزب در دوره گذشته و ترسیم افق پیش‌روی آن اختصاص می‌دهند، تمام وقت تنها بخش رسانه‌ای این کنگره به انتقاد از رقیبان و دولت با لحنی بسیار تند اختصاص یافته بود و جالب‌تر آنکه راکعی عضو شورای مرکزی این حزب در پاسخ به رسانه‌ها در خصوص علت این امر چنین گفته است: «حزب برای ما مهمترین مسأله است، در ضمن ما آقای احمدی‌نژاد را نمی‌شناسیم. بنابراین قبولش هم نداریم، اصلاً علاقه‌ای به وی نداریم، پس مخالفت می‌کنیم.»

هدف اصلی این کنگره دستیابی به راهبرد انتخاباتی ذکر شده بود که دستاورد آن تلاش برای دستیابی به فهرست واحد اصلاح‌طلبان اعلام شد. هر چند معاون سیاسی دبیرکل این حزب در پاسخ به خبرنگاری که از وی نظرش را درباره سخنان راه‌چمنی مبنی بر وجود پنج لست انتخاباتی میان اصلاح‌طلبان و تاکید حزب اعتماد ملی بر ارائه لیست جداگانه پرسیده بود، گفت: امیدوارم به ائتلاف واحد اصلاح‌طلبان برسیم؛ اما به هر حال هر حزبی بنابر مصالح خود ممکن است تصمیماتی بگیرد که از نظر ما محترم شمرده خواهد شد.

بدین‌ترتیب تنها دستاورد این کنگره نیز به اذعان مسئولین آن تحقق نایافتنی خواهد بود.

* تاریخچه حزب مشارکت:

در تاریخ 14/9/1377 متجاوز از 100 نفر از افرادی که قبل از آن در ستادهای انتخاباتی خاتمی سمتهایی داشتند و اکثر آنها به سمتهای دولتی دست یافته بودند طی بیانیه‌ای موجودیت حزب جبهه مشارکت ایران اسلامی را اعلام داشتند. از موسسین این حزب می‌توان به مرتضی حاجی (وزیر تعاون وقت)، مصطفی تاج‌زاده (معاون وقت وزیر شور)، محسن امین‌زاده (معاون وقت وزارت خارجه)، حبیب‌الله بی‌طرف (وزیر وقت نیرو)، علی و محمدرضا خاتمی (برادران رئیس‌جمهور وقت)، سیدمحمد صدر (معاون وقت وزارت امور خارجه)، رحمان دادمان (وزیر وقت راه)، محمدرضا عارف (وزیر وقت پست و تلگراف)، هادی خانیکی (معاون وقت وزیر علوم)، عبدالله رمضان‌زاده، محسن میردامادی، عباس عبدی، سعید حجاریان و... بسیاری از کسانی که به عنوان معاون وزیر نام آنها برده شد در محافل اصلاح‌طلبان با عنوان وزیر در سایه شناخته می‌شدند و برخی دیگر که به ظاهر سمتی نداشتند دارای نفوذ بسیار بالایی در دولت بودند.

گرچه برخی از موسسین این حزب منع قانونی برای فعالیت حزبی داشتند و از ادامه همکاری انصراف دادند و برخی دیگر نیز همچون عباس عبدی از خیل مشارکتی‌ها به مرور زمان ریزش نمودند اما محمدعلی ابطحی پس از کنگره اخیر این حزب گفت: همچنان باور من این است که مشارکت حزب آقای خاتمی است و اگر آقای خاتمی بخواهد حزبی تأسیس کند افرادی بهتر از اعضای حزب مشارکت فعلی پیدا نخواهد کرد.

همزمان با بیانیه تاسیس این حزب روزنامه صبح امروز نیز به مثابه ارگان آن، به مدیر مسئولی سعید حجاریان منتشر شد. اندکی بعد نیز روزنامه‌ای با نام مشارکت ارگان رسمی حزبشان گردید و بر تعداد ارگانهای غیر رسمی نیز افزوده شد، روزنامه‌هایی همچون بهار، نوروز، اقبال و... که همگی بر اثر تخلفات متعدد طبق قانون توقیف گردیدند.

جبهه مشارکت در تابستان 1379 قریب به دو سال پس از تاسیس توانست اولین کنگره خود را برگزار کند. اگرچه احزاب در دنیا عموما بین دو تا پنج سال یکبار برگزار می‌گردد اما این حزب هر سال یک یا دو کنگره برگزار نموده است.