گروه جهان
کمتر از دو ماه تا آغاز اولین دور انتخابات حزبی آمریکا در دو ایالت ایووا و نیوهمپشایر باقی مانده است. بنابراین نامزدها انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۰۸این کشور سطح تبلیغات خود را در این دو ایالت افزایش دادهاند تا از حذف شدن خود در دورهای بعدی رقابت جلوگیری کنند.
این رقابتهای در حالی ادامه دارد که همچنان گمانهزنیها در مورد موضوعات اصلی مورد بحث در انتخابات ۲۰۰۸ آمریکا ادامه دارد. موضوعات مختلف داخلی و خارجی متعددی تاکنون مطرح شده است اما با اعلام نتایج نظرسنجی تازهای که توسط موسسه گالوپ در مورد میزان محبوبیت رئیسجمهور آمریکا در این کشور منتشر شده باعث شده که عملکرد وی به عنوان یکی از موضوعات بحثبرانگیز در این انتخابات تبدیل شود.
براساس نتایج نظرسنجی موسسه گالوپ (معتبرترین موسسه نظرسنجی در آمریکا) و روزنامه یواسایتودی میزان نارضایتی از جورج بوش در میان مردم آمریکا نسبت به روسای جمهور پیشین این کشور بسیار بیسابقه است.
این نظرسنجی نشان میدهد که اکثریت مردم آمریکا یعنی ۷۲ درصد از وضع موجود کشورشان ناراضی هستند. یواسایتودی توصیه کرده است که با این شرایط روحی مردم کشور باید به ۱۹۹۲ سال یعنی پایان دوره کاری جورج بوش پدر بازگردد تا دوباره ملتی سرزنده از مردم آمریکا ساخته شود.
نظرسنجی روزنامه واشنگتنپست و شبکه خبری ABC هم که چندی پیش منتشر شد حاکی است که اکثریت عظیمی از مردم آمریکا خواستار اصلاح وضع موجود کشورشان هستند و حدود سه چهارم آنان یعنی ۷۴ درصد معتقدند که کشورشان به سمت بدی هدایت میشود.
نامزدهای برتر
با این وجود هنوز نمیتوان گفت که در انتخابات ۲۰۰۸ چه حزبی پیروز میدان خواهد بود و وقایع پیشرو در این مورد بسیار تعیینکننده خواهند بود. این در حالی است که هنوز نامزد نهایی دو حزب اصلی در آمریکا مشخص نشده و نظر اعضای این دو حزب در ایالات بسیار تعیینکننده خواهد بود.
بر همین اساس بسیاری از چشمها اکنون به دو ایالت ایووا و نیوهمپشایر دوخته شده است تا بدشانسترین نامزدها مشخص شده و از دور رقابت خارج شوند. سپس انتخابات حزبی در سایر ایالات آمریکا نامزدهای نهایی را در این دو حزب را مشخص خواهند کرد. این موضوع باعث شده است تا نامزدهای اولیه انتخابات ۲۰۰۸ آمریکا برای جلب نظر همحزبیهای خود در انتخابات حزبی ۳ ژانویه در ایووا و نیوهمپشایر مبارزات تبلیغاتی خود را شدت بخشند. در انتخابات آمریکا ابتدا رقابت میان نامزدهای هر حزب برگزار میشود و در نهایت نامزد برتر هر حزب برای رقابت با حزب رقیب معرفی میشود.
هماکنون رقابت در حزب دموکرات عملا میان هیلاری کلینتون، باراک اوباماو و جان ادواردز است و در اردوگاه حزب جمهوریخواه نیز رودی جولیانی جان مککین پیشتاز هستند. گمانهزنیها حکایت از آن دارد که در نهایت رقابت میان کلینتون و جولیانی خواهد بود اما عملکرد و اظهارات کلینتون به ویژه همسویی او با سیاستهای بوش در هفتههای اخیر باعث شده تا به طور محسوسی با ریزش آراء مواجه شود و به همان نسبت بخت اوباما افزایش یافته است. از سویی دیگر نتایج یک نظرسنجی مشترک روزنامه واشنگتنپست و شبکه خبری ای.بی.سی آمریکا نشان میدهد برای نخستین بار طی ۳۰ سال گذشته هنوز نامزد اول حزب جمهوریخواه نامعلوم است. این نظرسنجی آشکار میکند هر چند آرای جولیانی در حال حاضر ۱۰ درصد بیشتر از سایر نامزدهای حزب جمهوریخواه است اما عمده حامیان او گفتهاند تا حدی از او حمایت میکنند. طبق این نظرسنجی جمهوریخواهان کمتر از دموکراتها از نامزدهای انتخاباتی خود راضی هستند.
عمدهترین عدم این گرایش بد عمل کردن جورج بوش در دوران ریاست جمهوریاش و ناراضی بودن مردم آمریکا از سیاستهای وی ارزیابی شده است. روزنامه واشنگتنپست با اشاره به این نظرسنجی نوشته است که از سال ۱۹۷۹ تاکنون سابقه نداشته که حزب جمهوریخواه از حمایت کمتر از ۴۰ درصد مردم برخوردار باشد.
مبارزه بسیار نزدیک
بر اساس این نظرسنجی روزنامه واشنگتنپست که با تماس تلفنی از ۱۱۳۱ پاسخدهنده صورت گرفته است مبارزات انتخاباتی حزب جمهوریخواه در سال جاری از این نظر قابل توجه است که نامزد اول در سطح کشور در هیچ یک از دو ایالت ایووا و نیوهمپشایر رای اول را ندارد.
در این نظرسنجی یکسوم جمهوریخواهان و افراد مستقل که به سمت آنها گرایش دارند معتقدند در صورتی که امروز انتخابات مرحله اول انجام شود به جولیانی رای خواهند داد که احتمال انتخاب او را ۱۴ درصد بیشتر از جان مککین و ۱۷ درصد بیشتر از فرد تامپسون میکند.
با این حال جولیانی در سطح ایالتهای آمریکا از سایر نامزدها رای بیشتری دارد علت اصلی آن اعتقاد جمهوریخواهان به این نظریه است که جولیانی میتواند نامزد دموکرات را شکست دهد.
هفت نفر از هر 10 جمهوریخواه نظر مثبتی نسبت به جولیانی دارند با این که اکثریت پروتستانهای سفیدپوست اوانجلیکال نسبت به او نظر مثبت دارند حمایت این گروه و محافظهکاران از جولیانی به شدت روبه کاهش است.
مککین یک سری مشکلات مالی و شخصی در تابستان گذشته داشت اما از ۱۲ درصد محبوبیت به ۱۹ درصد رسیده است. حمایت از تامپسون از دو ماه قبل کمی تغییر کرده و محبوبیت او در حال حاضر ۱۶ درصد است.
این فشردگی رقابت در میان نامزدهای دموکرات هم به چشم میخورد. در اردوگاه دموکراتها هیلاری کلینتون با ۴۹ درصد باراک اوباما با ۲۶ درصد و جان ادواردز با ۱۲ درصد پیشتاز هستند. با این که کلینتون در عمده نظرسنجیها برتری دو رقمی نسبت به سایر نامزدهای دموکرات داشته در ایووا رقابت سختی با هم حزبیهای خود خواهد داشت.
سه چهارم دموکراتها نسبت به کلینتون ۶۷ درصد نسبت به اوباما و ۶۲ درصد نسبت به ادواردز نظر مثبت دارند. اکثریت دموکراتها کلینتون را به عنوان قویترین رهبر در بین نامزدهای انتخاباتی میبینند. دوسوم معتقدند که او میتواند به بهترین نحو اوضاع عراق و دخالت ایران را حل کند.
وقایع تعیینکننده دیگر
هر چند که از این نظرسنجیها پیرامون نامزدهای برتر دو حزب اصلی آمریکا تا حدی میتوان نامزد نهایی دو حزب جمهوریخواه و دموکرات را پیشبینی کرد با این حال باید منتظر وقایع آتی در مورد پیروز نهایی این انتخابات بود. وقایعی که میتواند بر گرایش مردم آمریکا به حزب دموکرات و جمهوریخواه تاثیر شگرف و حتی غیرمنتظرهای داشته باشند.
نتایج نظرسنجی جدیدی در این مورد نشان میدهد که با وجود افزایش نارضایتی آنها از عملکرد یک ساله دموکراتها در کنگره در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۸ به دموکراتها رای خواهند داد.
در این نظرسنجی که توسط مرکز تحقیقات نظرسنجی پیو در اواخر ماه گذشته میلادی انجام شده تنها ۳۱ درصد از پرسش شوندگان عملکرد حزب دموکرات را در یک سال ریاستش بر کنگره آمریکا تایید کردند که این رقم ۱۰ درصد کاهش را نسبت به رقم مزبور در ماه فوریه گذشته نشان میدهد.
دموکراتها در انتخابات میان دورهای کنگره در پاییز سال گذشته توانستند با پیروزی بر حزب جمهوریخواه اکثریت کنگره (سنا و مجلس نمایندگان) را به دست گیرند. با وجود این طبق نتایج این نظرسنجی ۵۴ درصد از مردم همچنان خوشحال هستند که دموکراتها سال گذشته جمهوریخواهان را شکست دادند و کنترل مجالس سنا و نمایندگان را به دست گرفتند. تا زمان برگزاری انتخابات نهایی آمریکا در نوامبر سال ۲۰۰۸ در حدود یک سال باقی است و تا آن زمان بیشک بر فهرست موضوعات تعیینکننده و مورد بحث در این انتخابات افزوده خواهد شد. فهرستی که موضع سیاست خارجی نامزدها در قبال ایران هم از موضوعات آن است. باید دید که دولت کنونی آمریکا چه اقدام جدیدی را در مورد ایران در دستور کار قرار خواهد داد که توازن میان نامزدها در این مورد را تغییر دهد.
روزنامه نیویورک تایمز در گزارش چندی پیش خود با طرح این سوال که در صورت عدم حمله بوش به ایران چه اتفاقی میافتد نوشت: این خبر برای دموکراتها بسیار ناگوار است. در صورتی که ایالات به جنگ ایران برود انتخابات به رفراندومی درباره جنگ تبدیل خواهد شد و جمهوریخواهان صرف نظر از نامزدشان پیروز خواهند بود.
یادداشتنویس نیویورک تایمز ادامه داد اما در صورتی که بوش به ایران حمله نکند دموکراتها ناگزیر از اتخاذ موضع شفاف در مورد ایران خواهند بود اما مساله این جاست که هیلاری کلینتون نامزد اصلی دموکراتها هنوز موضع روشنی در این باره ندارد.