روند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ به روایت سردار کوثرى

* سردار، در ابتدا چه مبنا و تاریخى را مى توان آغاز روند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ در نظر گرفت؟
** با سلام به روح پرفتوح حضرت امام خمینى (ره) وشهداى انقلاب و دفاع مقدس. در بحث روند و علل پذیرش قطعنامه ،۵۹۸ از نظر زمانى بعضى ها به سال ۶۷ تکیه مى کنند، . . . بعضى ها به سال۶۶ و بعضى ها نیز به قبل تر.
در کل با پیروزى هاى موفقیت آمیز رزمندگان اسلام در عملیات هاى موفقیت آمیزوالفجر۸ و کربلاى ۵ که بعد از عملیات بیت المقدس سرنوشت سازترین عملیات ها بودند استکبار جهانى به هیچ وجه تمایلى در جهت پیروزى مطلق ایران نداشت نه تنها آمریکایى ها بلکه شوروى سابق،اروپا و حتى کشورهاى عربى نیز همین عقیده استکبار را داشتند بنابراین از سال هاى ۶۵ و ۶۶ و قبل از آن یعنى بعد از آزادى خرمشهر که استکبار کمک هاى اطلاعاتى و تجهیزاتى زیادى به عراق ارائه مى کرد،اما اینجا علنا وارد میدان شد و کمک هایش نیز رسمى شد و حتى با لشکرکشى به عمان به ویژه خلیج فارس جبهه جدید وسیعى مقابل ایران باز کردند.
* اولین پیامد اینگونه اقدامات استکبار در جبهه خودى چه بود؟
** با این گونه اقدامات و با کمک هاى همه جانبه استکبار به عراق به ویژه در دریا و هوا، بخش زیادى از فکر و دقت فرماندهان ما به آن سو معطوف شد.
*بنابراین از اوایل سال ۶۷ ارتش عراق وارد فاز جدیدى شد؟
** بله. در حقیقت سیاست ارتش عراق از این به بعد تا حد زیادى تغییر کرد یعنى از آخر فروردین آن سال آمد که میدان نبرد را به دست بگیرد و تا حدى نیز این امر محقق شد و هرچند پیش از این نیز پدافندهاى متحرک خیلى محدودى انجام داده بود اما از اوایل سال ۶۷ طورى شد که این پدافندها به شدت افزایش یافت چون عراق استعداد ارتش خود را به پنج برابر استعداد سال اول جنگ تحمیلى رسانده بود. یعنى اگر در روزهاى اول جنگ ۱۲ لشکر داشت در سال ۶۷ توان رزمى خود به ۶۱ تا ۶۲ لشکر افزایش داده بود. هر چند بیشتر افراد این لشکرها عراقى بودند اما از کشورهاى دیگرى نیز نیرو گرفته بود. دلارهایشان را عرب ها مى دادند و تجهیزات نیز توسط کارخانه هاى آمریکا و اروپا تامین مى شد.
* عراق در این فعل و انفعالات دقیقا از چه زمانى حملات جدیدش را آغاز کرد؟
** از شب ۳۱ فروردین سال ۶۷ ،این کشور پاتک هایش را آغاز و یک تا دو شب بعد از آن به فاو حمله کرد.
* با وجود این که ایران در فتح فاو کار بسیار بزرگى انجام داده بود چرا نتوانست آنچنان که باید در مقابل ارتش عراق مقاومت کند؟
** دلیل داشت. یکى از آن دلایل این بود که ما در فاو نیروى آنچنانى که بتواند در مقابل تجهیزات بسیار زیاد عراق مقاومت کند نداشتیم از سوى دیگر جو جامعه ما در آن مقطع در راستاى انتخابات دوره سوم بود. نزدیکى امتحانات پایان سال هم مزید بر علت شده بود که عراق در بازپس گیرى فاو راحت تر باشد چون عمده نیروهاى ما بسیجیانى بودند که آماده امتحان مى شدند.
در جبهه ها هم یک حالت آرامش وجود داشت. همه این عوامل دست به دست هم دادند تا عراق، آن هم با پشتیبانى آمریکا به فاو حمله کرد و آنجا را بازپس گرفت.
* آیا عراق با این اقدامات به این نتیجه رسیده بود که مى تواند به امتیازات سیاسى بیشترى دست یابد.
** به هر حال این عوامل در روحیه ارتش عراق اثرگذار بود بنابراین عملیات هاى دیگرى را نیز طراحى کرد. اما به جرات مى گویم این کار به تنهایى از دست عراق ساخته نبود چون این کشور جسارت انجام این کار را نداشت و با حضور فیزیکى آمریکا در منطقه آنها این جرات را پیدا کردند که نمونه شاخص دخالت مستقیم ارتش آمریکا در خاورمیانه به ویژه خلیج فارس در آن مقطع ساقط کردن هواپیماى مسافربرى ایران بود.
* نحوه مقابله ایران با آمریکا در آن مقطع چگونه بود؟
** خیلى از کشورها پیش از این نیز ارتش بعثى عراق را پشتیبانى مى کردند اما این جا جبهه بسیار وسیعى بر علیه ما باز کرده بودند هرچند ما نیز به آنها ضرباتى وارد کردیم و حتى یکى از ناوهاى آمریکا را زدیم اما توانمندى ما براى رویارویى با ارتش عراق بود و براى مقابله با ارتش آمریکا در آن حد کافى نبود البته رزمندگان اسلام روحیه مقابله را داشتند.
* ایران در آن مقطع چه راهبردى را در پیش گرفت؟
** با توجه به مسائل پیش آمده باید سیاست درستى در پیش مى گرفتیم بنابراین مسوولان پس از بررسى هاى فراوان و همه جانبه،پیشنهادات خود را خدمت حضرت امام خمینى (ره) ارائه کردند، حضرت امام (ره) نیز با تصمیمى که اتخاذ فرمودند(پذیرش قطعنامه ۵۹۸ ) همه سیاستمداران دنیا را غافلگیر کردند.
از تدابیر عالمانه حضرت امام (ره) حتى تا یک روز قبل از پذیرش قطعنامه ادامه مقابله با استکبار تا رفع فتنه بود البته حضرت امام از این تدبیر و شعارشان دست بر نداشتند. اما در آن مقطع تشخیص دادند این بهترین تصمیم است و واقعا هم به جا بود.
* اعلام پذیرش قطعنامه ۵۹۸ چه تاثیرى بر جبهه ها و رزمندگان داشت؟
** همانطورى که پیش از این نیز اشاره شد رزمندگان اسلام همواره آماده دفاع از کشور بودند و هیچ ترسى به دل راه نمى دادند چون این امر در طول جنگ ثابت شده بود و بر همین اساس با پذیرش قطعنامه در ابتدا ناراحت شدند، بیشتر از این امر ناراحت بودند که به آرزوى خود که همانا شهادت بود نرسیدند اما از سوى دیگر مطیع رهبرمان بودیم. اینجا بود که گفتیم همان طور که با فرمان امام در مقابل دشمن ایستادیم حالا هم از تصمیم ایشان اطاعت مى کنیم و همین هم شد. وقتى حضرت امام راحل پذیرش قطعنامه را اعلام کردند آرامش خاصى حاکم شد و مشکلى پیش نیامد چون همه به حضرت امام ایمان داشتند.
* به پنج برابر شدن استعداد ارتش عراق در سال ۶۷ اشاره کردید به نظر شما اینگونه تجهیز کردن یک کشور آن هم در مدت کوتاهى چه اهدافى را دنبال مى کرد؟
** به نکته خوبى اشاره کردید. آنها توطئه هاى واقعا گسترده اى را طرح ریزى کرده بودند. یعنى مثلت شوم (استکبار،عراق ومنافقان). چون منافقان قبل از عملیات فروغ جاویدان،در مهران عملیاتى به زعم خود موفقیت آمیز انجام داده بودند و شعار «امروز مهران فردا تهران» را نیز یکى دو ماه قبل مطرح کرده بودند بنابراین با در اختیار گرفتن انواع سلاح هاى سنگین و نیمه سنگین همچون نفربر و غیره خود را سازماندهى کرده بودند و حتى پس از اسارت،تعدادى از منافقان اعتراف کردند که قرار بود در سالروز آغاز جنگ تحمیلى و با همکارى عراق به اصطلاح دست به کار بزرگى بزنند، اما پذیرش قطعنامه از سوى حضرت امام تمام این توطئه ها را خنثى کرد.
* و ساقط کردن هواپیماى مسافربرى ایران نیز در راستاى همین توطئه ها بود. .؟
** دقیقا. آنها در ۱۲ تیرماه سال ،۶۷ هواپیماى مسافربرى ایران را در آسمان خلیج فارس ساقط کردند تا بین مردم رعب و وحشت ایجاد کنند. اما در مقابل این جنایت بزرگ و حرکت ناجوانمردانه،کشورهاى مدعى مدافع حقوق بشر نه تنها عکس العملى از خود نشان ندادند بلکه آمریکا به راجر،فرمانده ناو وینسنس که با شلیک دو فروند موشک به هواپیماى مسافربرى ایران۲۹۰، نفر انسان بیگناه که از اتباع چند کشور خارجى نیز در بین آنها حضور داشتند را به قتل رسانده بود،مدال شجاعت اعطاء کرد!
این کجاى دفاع از حقوق بشر است. از سوى دیگر،آنها مى گفتند ایران به دنبال جنگ است در حالى که ما به دنبال پیاده کردن کلام خدا بودیم،اما حضرت امام راحل با پذیرش قطعنامه، در عمل یک بار دیگر دروغ بودن ادعاهاى استکبار جهانى را ثابت کردند.
* در طول جنگ تحمیلى،رژیم بعث عراق هر زمان در مقابل رزمندگان اسلام عاجز مى شد با همکارى کشورهاى پشتیبان خود خواستار آتش بس مى شد، چرا با وجود پذیرش قطعنامه از سوى ایران دوباره حملات خود را شروع کرد؟
** حملات عراق بعد از پذیرش قطعنامه از سوى ایران، نشان از خوى ستیزه جویى و جنگ طلبى این کشور داشت و همگان دیدند که گسترده تر از روز اول جنگ به ایران حمله کرد و ارتش عراق در جنوب حتى قصد تصرف دوباره خرمشهر و اهواز را داشت با این تفاوت که برخلاف سال ،۵۹ ما نیرو داشتیم. در غرب نیز اگرچه اول جنگ نتوانست گیلان غرب و سرپل ذهاب را تصرف کند اما این بار این کار را انجام داد بنابراین این امر نشان مى دهد که استکبار به دنبال آرامش نیست بلکه به دنبال دستیابى به منافع خود حتى با توسل به زور است.
* تصور نادرست از وضعیت داخلى ایران در آن مقطع تا چه حد بر تصمیمات رژیم بعث عراق و همپیمانانش تاثیرگذار بود؟
** یکى از اشتباهات استراتژیک مثلث شوم این بود که تصور مى کردند مردم ایران از نظام اسلامى خسته شده اند و از رهبرى بریده اند، اما مردم ایران مجددا نشان دادند طرفدار ولایت هستند و دیدیم چگونه در آن زمان جبهه ها را پر کردند. به صورتى که بیشترین نیرو در طول هشت سال جنگ و در آن مقطع براى دفاع از کشور به جبهه ها سرازیر شدند مثلا هیچ وقت نشده بود که یک لشکر بیشتر از ۱۲ گردان داشته باشد اما در آن زمان یک لشکر ۳۰ گردان تشکیل داد. عراقى ها هم که به سوى جاده اهواز-خرمشهر مى آمدند با صف آرایى رزمندگان اسلام تا مرز عقب نشینى کردند.
* با گذشت چندسال از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ سوالاتى در مورد بند مربوط به پرداخت غرامت جنگ تحمیلى از سوى متجاوز مطرح مى شود سرنوشت این بند از قطعنامه چه سرانجامى خواهد داشت؟
** جمهورى اسلامى ایران به این دلیل قطعنامه را پذیرفت که خواسته هایش برآورده شود. اگرچه عراق به عنوان متجاوز تعیین شد اما ایران خسارت جنگ تحمیلى را از سازمان ملل، استکبار و عراق طلبکار است و ما بندبند قطعنامه را به نتیجه مى رسانیم. در حال حاضر عراق به عنوان یک کشور ورشکسته مطرح است اما قوانین بین المللى نیز سر جایش است.
* و نکته آخر؟
** این رویداد در تاریخ ثبت شده است که زمانى همه با هم جمع شدند تا انقلاب نوپاى ایران اسلامى را از پاى درآورند، اما ملت ایران به رهبرى حضرت امام خمینى (ره) آن چنان مقاومتى از خود نشان داد که در دنیا کم نظیر است و امروز هم با پیروى از مقام معظم رهبرى راه درخشان خود را طى مى کند.