یک اقتدارگرای دیگر در روسیه

نادر مازوجی

در واقع کاندیداتوری مدودوف غیرمنتظره بود زیرا تمام کارشناسان غرب معتقد بودند که پوتین کاندیدایی سختگیرتر را از محافل امنیتی و نظامی انتخاب می‌کند. این رویداد برای غربی‌ها اگرچه غیرمنتظره بود اما اتفاقی خوشایند به شمار می‌رود زیرا مدودوف در شمار مسئولان امنیتی و نظامی روسیه نیست و یکی از مجریان اقتصاد بازار محسوب می‌شود. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که مدودوف رئیس‌جمهوری مقتدر خواهد بود و بعید است سناریوهای پیش‌بینی شده بازگشت پوتین به قدرت که غرب از آنها هراس داشت اجرا شوند. البته کارشناسان روس می‌گویند پوتین با حمایت از کاندیداتوری مدودوف، غرب را شگفت‌زده کرد. در غرب همه منتظر بودند کاندیدایی ضعیف معرفی شود اما پوتین فردی مقتدر، مسئولیت‌پذیر و مستقل در تصمیم‌گیری‌ها را برگزید. می‌توان این موضوع را اینگونه تفسیر کرد که پوتین می‌خواهد مطمئن باشد سیاست وی در آینده تغییر نخواهد کرد و روسیه همچون حال حاضر به اقتدار و توسعه در تمامی عرصه‌ها ادامه خواهد داد.

در این راستا مدودوف که در غرب نه تنها به عنوان یک سیاستمدار بلکه مدیر گازپروم نیز شهرت دارد می‌تواند سبب تداوم تحکیم ارتباطات میان سیاست و اقتصاد باشد که این برای توسعه آتی روسیه بسیار مهم است. در عین حال مدودوف لیبرال‌ترین سیاستمدار کرملین است و او در مسیری فعالیت می‌کند که مدرن‌تر، آشکارتر و لیبرال‌تر از سایر سیاستمداران در کرملین است. کاندیداتوری مدودوف این امکان را به پوتین می‌دهد که فکر کند در آینده طبق چه سناریوی عمل کند. البته دو سناریو در این راستا قابل پیش‌بینی است؛ یکی اینکه پوتین پس از گذشت یک دوره بار دیگر به ریاست جمهوری برسد که در آن صورت می‌بایست کاندیدای کم‌رنگ‌تری به عنوان مثال نخست‌وزیر کنونی را انتخاب می‌کرد و سناریوی دیگر این است که پوتین قدرت را منتقل می‌کند و به تدریج میزان نفوذ خود را در سیاست کاهش می‌دهد که در آن صورت می‌بایست سرگئی ایوانف معاون اول نخست‌وزیر را انتخاب می‌کرد. اما مدودوف چیزی میان آن دو است و با انتخاب وی فرصت برای اندیشیدن پوتین همچنان باقی است. از سوی دیگر بازاری‌ها و تجار روسی از زمان مطرح شدن نام مدودوف برای ریاست جمهوری به دو دسته تقسیم شده‌اند؛ یک گروه مطرح شدن نام وی را خبری خوش برای بازار توصیف کرده و معتقدند لیبرال‌ترین کاندیدا از میان کاندیداهای محتمل انتخاب شد.

در بازار روسیه نیز از حمایت پوتین از نامزدی مدودوف برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری استقبال شد زیرا این باور وجود دارد که این مساله اثری مثبت بر سرمایه‌گذاران خواهد داشت. اما دسته دوم معتقدند خبر مطرح شدن نام مدودوف برای ریاست جمهوری و حمایت رئیس‌جمهور از او تاثیری برفضای سرمایه‌گذاری و اقتصاد نمی‌گذارد و تنها وضعیت نامعلوم در رابطه با روی کار آمدن رئیس‌جمهور را رفع می‌کند. این گروه معتقد است که ممکن است مدعی دیگری نیز برای ریاست جمهوری اعلام موجودیت کند. در هر صورت طبق قانون اساسی روسیه فعالیت‌های انتخاباتی بلافاصله پس از انتشار رسمی تصمیم شورای فدراسیون روسیه (سنا) در مورد اعلام تاریخ انتخابات در معتبرترین روزنامه رسمی کشور آغاز می‌شود. تا پیش از 23 دسامبر جاری نیز تمامی نامزدهای انتخاباتی باید تمایل خود را برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری به اطلاع کمیسیون مرکزی انتخابات روسیه برسانند. براساس گزارش‌ها «گنادی زوگانف» رهبر حزب کمونیست، «ولادیمیر ژیرینوفسکی» رهبر حزب لیبرال دموکرات و «بوریس نمتسوف» رهبر حزب اتحادیه‌ نیروهای راستگرا به طور قطع در انتخابات شرکت می‌کنند. در این میان احتمال بسیار اندکی هم وجود دارد که نام «میخائیل کاسیانوف» نخست‌وزیر سابق روسیه یا «گری کاسپاروف» قهرمان سابق شطرنج جهان و برخی دیگر از رهبران مخالف در ائتلاف «روسیه دیگر» در لیست نامزدهای پست ریاست جمهوری دیده شود. این افراد برای شرکت در این انتخابات باید علاوه بر ارائه اسناد و مدارک لازم به کمیسیون مرکزی انتخابات، قادر باشند تا دو میلیون امضا از طرفداران خود که حاضر به رای دادن به آنان در انتخابات ریاست جمهوری روسیه باشند نیز جمع‌آوری کنند.