پیمان هسته‌ای یا پاداش دوستان

یک روزنامه آمریکایی،‌ در سرمقاله خود با اشاره به امضای قرارداد همکاریهای هسته‌ای اخیر آمریکا و هند، نوشت: این قرارداد نشان می‌دهد که در مورد مساله گسترش تسلیحات هسته‌ای، واشنگتن همواره از دوستان خود حمایت، ولی مخالفان خود را تنبیه می‌کند. به گزارش ایرنا «نیویورک تایمز» نوشت: هرچند قابل درک است که «جرج بوش» به‌شدت به‌دنبال نوعی موفقیت در سیاست خارجی است، ولی این مساله نمی‌تواند توجیهی برای قربانی کردن موضع وی در مورد گسترش تسلیحات هسته‌ای جهت بستن یک قرارداد همکاری هسته‌ای با هند باشد، زیرا این توافقنامه می‌تواند در نهایت به همان اندازه که باعث پیشرفت برنامه انرژی هسته‌ای هند شود، موجبات پیشرفت برنامه تسلیحاتی دهلی‌نو را نیز فراهم آورد. این روزنامه نوشت: این توافقنامه از ابتدا دارای کاستی‌هایی بود و مذاکرات و توافقهای نهایی مشخص کرده که این توافقنامه بدتر نیز شده است، بنابراین کنگره بایستی این توافقنامه را رد کند و خواستار آن شود که دولت‌بوش یا دولت جانشین آن به توافقنامه جدیدی با هند دست یابد، که مانع از تلاشها برای جلوگیری از گسترش تسلیحات هسته‌ای شود. به نوشته این روزنامه، بوش در سال 2004 اعلام کرده بود که کشورها برای اینکه از یک برنامه انرژی هسته‌ای کارایی برخوردار باشند، نیازی ندارند که سوخت هسته‌ای خود را تولید و یا سوخت مصرف شده را بازفرآوری کنند. نیویورک تایمز افزوده است: متاسفانه، توافقنامه بوش با هند، آن اصل ضروری را کنار گذاشت و تسلیم نهاد هسته‌ای هند شد و از ادامه بازفرآوری در این کشور حمایت کرد. با اینکه براساس قوانین آمریکا، درصورتی ‌که هند یک آزمایش تسلیحات هسته‌ای دیگر انجام دهد، همکاری هسته‌ای با آن باید لغو شود، در این توافقنامه هیچ اشاره بخصوصی به این مساله نکرده است و در عوض قول داده اگر به هند برای یافتن منابع سوخت دیگر کمک نکند، با تلاشهای آن مخالفت نخواهد کرد. این روزنامه تصریح کرد: هند عضو معاهده منع گسترش تسلیحات هسته‌ای (ان.پی.تی) نیست.

هند پرجمعیت‌ترین دمکراسی جهان است که دارای اقتصادی پویاست و سابقه آن در عدم گسترش تسلیحات هسته‌ای نیز به غیر از انحراف از برنامه هسته‌ای غیرنظامی به یک برنامه تسلیحات هسته‌ای مخفیانه، سابقه خوبی است. مشکل این است که آمریکا در مقابل این توافقنامه هیچ قولی از هند دریافت نکرده است که این کشور دیگر مواد لازم برای تولید سلاح هسته‌ای را تولید نخواهد کرد یا زرادخانه‌های خود را گسترش نخواهد داد. به نوشته نیویورک تایمز، پیامی که از تمامی این مسایل فرستاده می‌شود، بی‌تردید این است که در مورد مسایل گسترش تسلیحات هسته‌ای، تنها سیاست واقعی واشنگتن، پاداش دادن به دوستان و تنبیه دشمنان آن است. نیویورک تایمز تصریح دارد: سوءظن نسبت به انگیزه‌های آمریکا در سراسر جهان بیش از اندازه زیاد است. آمریکا نمی‌تواند متحمل چنین ضربه دیگری به اعتبار خود شود، به‌ویژه هنگامی که در تلاش است فشارهای بین‌المللی را علیه ایران تشدید کند. این روزنامه افزوده است: هرچند استدلال دولت بوش این خواهد بود که تغییر دادن این توافقنامه ضربه‌ای به صورت هند است، ولی رسمی کردن یک توافقنامه بد به هیچ‌ عنوان مفید نیست، به‌ویژه که راه‌های بهتری برای افزایش روابط سیاسی و اقتصادی وجود دارد. به‌نوشته نیویورک تایمز، کنگره در دسامبر گذشته که نخستین لایحه مربوط به همکاریهای هسته‌ای با هند را تصویب کرد، بیش از اندازه با این مساله به صورت عادی برخورد کرد. هم‌اکنون کنگره باید در برابر این توافقنامه که بیش از لایحه قبلی مضر خواهد بود، ایستادگی کند. نیویورک تایمز در پایان نوشته است: در زمانی‌ که بسیاری از دولتها در حال بررسی مجدد تصمیمات خود در زمینه کنار گذاشتن تسلیحات هسته‌ای هستند، آمریکا باید از قوانین هسته‌ای حمایت و نه آنکه آنها را تکه‌تکه کند.