نفت ایران و اقتصاد آمریکا

ترجمه: شبنم جعفرزاده، حدود نیم قرن دلار آمریکا واحد پول رایج جهان بوده و این موضوع کاملاً با نفت که مهمترین ماده تجاری در دنیا است، مرتبط است زیرا معمولاً بهای نفت با دلار محاسبه می‌شود. چنین مسئله‌ای به همراه ملاحظات اقتصادی موجود، بیشتر کشورهای جهان را که واردکننده نفت هستند، ترغیب می‌کند که دلار را به عنوان ارز خارجی خود استفاده کنند. بخش عظیمی از اقتصاد آمریکا نیز متکی بر همین تقاضای بالای جهانی به واحد پول آن است و روزی که این تقاضا پایان یابد، مصیبتی گسترده گریبانگیر اقتصاد آمریکا خواهد شد. در حال حاضر حرکتی آغاز شده که می‌تواند دوران اوج دلار را در بازارهای جهانی پایان دهد.
در پس این حرکت چهارمین تولیدکننده بزرگ نفت جهان و دشمن آشکار ایالات متحده قرار دارد: ایران. در ماه آگوست تهران مجدداً طرح خود مبنی بر انجام معاملات نفتی به واحد پولی یورو تائید کرد تا با معاملاتی که به دلار در نیویورک و لندن انجام می‌شوند، رقابت کنند. آغاز کار بورس نفتی ایران در ماه مارس سال 2006 در صورت موفقیت می‌تواند موقعیت یورو را در تجارت جهانی نفت تقویت کند و آن را به عنوان واحد پول جایگزین در معاملات این ماده ارزشمند مطرح سازد. این موضوع خود در واقع واحد اصلی پول جهان را از دلار به یورو تغییر خواهد داد و موجب وقوع فاجعه‌ای برای اقتصاد آمریکا خواهد شد. ایران بدون شک انگیزه‌های چند گانه‌‌ای برای شروع چنین حرکتی دارد.
یکی از آنها توجیه اقتصادی قضیه است، به ویژه به این علت که اتحادیه اروپا بزرگترین شریک تجاری ایران است. اما مهم‌تر از آن وارد آوردن ضربه‌ای به دشمن دیرینه ایران یعنی آمریکا است که در نهایت ایران را تبدیل به قطب نفتی منطقه کرده و برتری این کشور را در خاورمیانه تقویت خواهد کرد. جورج پرکویچ از موسسه صلح کارنگی در واشینگتن به وضوح اعلام کرده که این کار بخشی از راهبرد نوین و هوشمندانه ایران است که به هر طریقی که ممکن است، می‌خواهد با آمریکا مقابله کرده و بازیگران دیگری را علیه این کشور وارد صحنه کند. در واقع برای ایران تضعیف ارزش دلار می‌تواند بهترین و کاراترین ضربه به دشمنی توانمند از نظر نظامی باشد.
به گزارش آسیا‌تایمز تنها یک کشور از معامله نفت به واحد یورو متضرر خواهد شد و آن آمریکا است. این در حالی است که بسیاری از جمله اروپایی‌ها و شرکای تجاری آنها از این قضیه بهره می‌برند و دست آمریکا از اعضای اوپک کوتاه خواهد شد. به اعتقاد کارشناسان کابوس آمریکا ممکن است از بهار 2006 آغاز شود، زیرا در آن زمان خریداران بین‌المللی میان دو انتخاب موجود قرار خواهند گرفت که نفت را بشکه‌ای 60 دلار از بازار نیویورک یا لندن خریداری کنند و یا به نفت بشکه‌ای 40 تا 50 یورو در بورس ایران روی آوردند. اگر تجارت نفت به استفاده از یورو متمایل شود، روند جهانی ذخایر ارزی خارجی از دلار به یورو تغییر خواهد یافت و ارزش واحد پول آمریکا کاسته خواهد شد.
به این ترتیب هزینه واردات برای آمریکایی‌‌ها بسیار بالاتر می‌رود، زیرا کشورهای دیگر سرمایه‌های خود را از دلار به یورو تبدیل خواهند کرد و حباب‌های تجاری آمریکا در بازار جهانی بدون تردید خواهند ترکید. این تاثیر حتی ممکن است به قدری باشد که آمریکا مجبور به توقف واردات خود شود با توجه به ساختار صنعتی و کشاورزی آمریکا در نیم قرن گذشته امکان وقوع چنین فاجعه‌ای برای ایالات متحده بسیار جدی است و به گفته کارشناسان تاثیر بورس نفتی ایران بر دلار آمریکا متعاقب آن اثر مستقیم بر اقتصاد آمریکا به حدی است که از حمله هسته‌ای مستقیم ایران به آمریکا بسیار مخرب‌تر خواهد بود.
گرچه بسیاری از اقتصاددان‌ها احتمال موفقیت اهداف اینچنینی ایران را بعید می‌دانند، ولی قطعاً نظام اقتصادی آمریکا به دنبال واحد پول خود کاملاً ضربه خواهد خورد.