تاریخ انتشار : ۱۳ خرداد ۱۳۸۹ - ۰۷:۰۶  ، 
کد خبر : ۵۱۲۹۳

تاریخچه و تبعات انکار هولوکاست

احسان مهرابی اشاره: «هولوکاست» واژه‌ای است با قدمت شصت سال و مترادف با رویداد نسل‌کشی یهودیان در جریان جنگ جهانی دوم توسط آلمان هیلتری. بزرگداشت سالانه مراسم قربانیان این واقعه در اردوگاه‌های آشویتس و بیانیه‌های مجامع بین‌المللی یهودی در این باره مجالی برای پرداختن به این واقعه را فراهم می‌سازد. از دیگر سو برخی پژوهشگران و مورخین اروپایی با تشکیک در اصل واقعه یا تردید در شمار رقم قربانیان آن که شش میلیون نفر ذکر می‌شود و واکنش‌ها به آن همچنان تنور این موضوع را داغ نگه می‌دارند. اظهارات محمود احمدی‌نژاد در خصوص هولوکاست و افسانه خواندن آن و واکنش کشورهای اروپایی به این سخنان بار دیگر موافقان و مخالفان هولکاست را در مصاف یکدیگر قرارداد و سیاست خارجی ایران را در ماه‌های اخیر به پاسخگویی به اتهامات مطروحه علیه ایران مشغول کرد. در گفت‌وگویی با دکتر داوود آقایی استاد روابط بین‌الملل با گرایش حقوق بین‌الملل و استاد دانشگاه تهران به بررسی تاریخچه تصویب قانون انکار هولوکاست، تبعات حقوقی انکار هولوکاست و جایگاه این قانون از منظر حقوق بین‌الملل پرداخته‌ایم.

*چرا انکار هولوکاست در کشورهای اروپایی جرم محسوب می‌شود و تاریخچه تصویب این قانون چیست؟
**جنگ جهانی دوم به نوعی ساختار حاکم بر روابط بین‌الملل را دگرگون کرد و هم وضعیت اروپا را شکننده ساخت.
عمق و گستردگی این مسائل هم اروپای مدعی دموکراسی را آسیب‌پذیر کرده بود.
به همین دلیل اروپایی‌ها برای تطهیر خود و برای اینکه به آیندگان اعلام کنند که اگرچه این اتفاق در اروپا افتاده است ولی باز هم کشورهای اروپایی بودند که با این اقدام مقابله کردند و برای جلوگیری از تکرار آن هم اقداماتی را تدارک دیدند به نوعی که همه نژادها و قومیت‌ها در اروپا امنیت داشته باشند.
این قانون در حال حاضر در 11 کشور اروپایی وجود دارد که هر کس اصل هولوکاست را منکر شود و یا اینکه درباره آن شبهه‌ای وارد کند مجرم شناخته می‌شود.
*از نظر تاریخی چه رابطه‌ای می‌توان بین هولوکاست و تشکیل دولت اسرائیل قائل شد؟
**بعد از جنگ جهانی دوم صهیونیست‌ها سعی کردند از این مساله سوء استفاده کنند و این نکته را مطرح می‌کردند که اگر کشوری یهودی وجود داشت که می‌توانست حامی یهودیان باشد شاید این اتفاق‌ها رخ نمی‌داد.
*قانون مجازات انکار هولوکاست در قوانین بین‌المللی چه جایگاهی دارد؟
**این قانون از منظر حقوق بین‌الملل جایگاه ندارد. آنچه که مسلم است در صورت تعارض قوانین بین‌المللی با قوانین داخلی کشورها، دولت‌ها نمی‌توانند قوانین بین‌المللی را نادیده بگیرند.
اینجا اگر اعلامیه حقوق بشر و میثاق حقوق مدنی را بررسی کنم تاکید هر دوی اینها بر آزادی بیان است و از این لحاظ قانون انکار هولوکاست با قوانین بین‌المللی تعارض دارد.
*نحوه اعمال این قانون چگونه است؟
**در 11 کشور اروپایی که این قانون اجرا می‌شود کسانی که در هر کجای دنیا هولوکاست را انکار کنند وقتی وارد این 11 کشور شوند محاکمه می‌شوند به طور مثال در حال حاضر محقق انگلیسی که در سال 1989 مباحثی را درباره هولوکاست مطرح کرده در اتریش محاکمه می‌شود.
*انکار هولوکاست از سوی مسؤلین ایرانی در عرصه روابط بین‌الملل برای ایران چه تبعاتی را می‌تواند به همراه داشته باشد؟
**متاسفانه در نظام بین‌الملل کنونی یک اجماع در کشورهای غربی برای حمایت از اسرائیل وجود دارد.
پس از سخنان آقای احمدی‌نژاد هم شاید بودیم که کشورهای اروپایی بالاتفاق موضع‌گیری کردند و با توجه به گفته‌های قبلی آقای احمدی‌نژاد درباره اسرائیل این دو موضوع را به هم ارتباط دادند و مرتب در تبلیغات رسانه‌های گروهی خود به این موضوع پرداختند و طبیعی است که پس از آنکه ذهن‌ها آماده شد می‌توانند برنامه‌های دیگری هم داشته باشند. حتی در منار پرونده هسته‌ای این موضوع را مطرح کردند که هدف ایران از دستیابی به فناوری هسته‌ای برای نابودی اسرائیل و اعمال فشار به اسرائیل است.
طبیعی است که این نوع موضع‌گیری‌ها می‌تواند بهانه‌ای برای جانبداری بیشتر غرب از اسرائیل باشد. شاید چند روزی بعد از طرح این موضوع بود که آمریکا کمک‌های بلاعوض بیشتری را برای حمایت از اسرائیل تصویب کرد.
علاوه بر آمریکا کشورهای اروپایی هم از اسرائیل حمایت بیشتری کردند خصوصا که در برخی از آنها از جمله آلمان تغییراتی رخ داده بود و مواضع خانم مرکل در حمایت از اسرائیل تندتر از مواضع آقای شرودر بود که پس از سخنان آقای احمدی‌نژاد شاهد موضع‌گیری شدید خانم مرکل بودیم.
*واکنش کشورهای عربی را درباره این موضوع چگونه ارزیابی می‌کنید؟
**روی کشورهای عربی نباید حساب باز کرد چرا که آنها درباره موضوع فلسطین همواره منفعلانه عمل کرده‌اند و شاید یکی از دلایل مشکلات امروز فلسطین در دفاع از حقوق خود موضع منفعلانه کشورهای عربی بوده است.

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات