حسین شریعتمداری در گفت وگو با خبرگزاری فارس، طرح روسیه مبنی بر انجام غنی سازی ایران در خاک روسیه را طرح قابل مذاکره ای ندانست و گفت: مفهوم دیگر ترجمان طرح مسکو، محروم کردن ما از داشتن چرخه تولید سوخت هسته ای است.
وی این طرح را شکل گیری از طرحی دانست که قبلا اروپایی ها ارائه دادند و افزود: اروپایی ها در اوایل چالش هسته ای ایران بر داشتن راکتورهای هسته ای و تهیه سوخت آن از دیگر کشورها تاکید داشتند.
این کارشناس مسایل سیاسی طرح روسیه را مغایر مفاد معاهده NPT و همچنین باعث مخدوش شدن استقلال کشور در فعالیت های هسته ای عنوان کرد و افزود: این طرح ما را در تامین سوخت نیرو گاه های کشور به دیگر کشورها متکی می کند.
مدیر مسئول روزنامه کیهان با اشاره به کارشکنی ها و نقض پیمان های متعدد در مقابل نظام جمهوری اسلامی ایران، اقدام مسئولان کشورمان در قابل مذاکره دانستن طرح روسیه را تعجب آور خواند و گفت: تنها پاسخی که باید می دادیم رد صریح این طرح بود.
وی اعلام قابل مذاکره دانستن این طرح از جانب مسئولان هسته ای کشورمان را تضعیف موضع ایران دانست و افزود: چون ما از داشتن چرخه تولید سوخت هسته ای به عنوان خط قرمز یاد کردیم، ولی این طرح، خط قرمز ما را نادیده گرفته است، به همین دلیل جایی برای مذاکره باقی نمی ماند.
شریعتمداری با بیان این که روس ها در فعالیت هسته ای ما سود کلانی به دست می آورند این سود کلان را از عواملی دانست که روس ها را به حضور در آن مشتاق می سازد.
وی همچنین با اشاره به جدا شدن کشورهای تازه استقلال یافته شوروی سابق از روسیه و تبدیل آنها به کشورهای متخاصم روسیه و اتفاقات اخیر در گرجستان و اوکراین و کشانده شدن آنها به دامان غرب، خاطرنشان کرد: روس ها در چنین شرایطی به هم پیمانی یک کشور قدرتمند در منطقه همانند ایران نیاز دارند.
مدیر مسئول روزنامه کیهان اظهار داشت: روس ها با توجه به شرایط کنونی ترجیح می دهند غرب را به عنوان دشمن متخاصم در مقابل خود نداشته باشند بلکه به عنوان دوست یا حداقل به عنوان هم پیمانی که بعضا با هم اختلاف نظرهایی دارند در عرصه حضور داشته باشند.
وی بر این اعتقاد است که اگر بخواهیم روسیه را یکی از طرف های مذاکره تلقی کنیم باید بگوییم که به کفه سه کشور اروپایی یک کشور دیگر را افزوده ایم.
شریعتمداری در بخش دیگری از این گفت وگو با اشاره به فرمایشی از حضرت امام(ره) مبنی بر این که «آمریکا شوروی را هم بازی داده است» و با ذکر این مطلب که این روزها آمریکایی ها و اروپایی ها روسیه را به بازی گرفته اند و روسیه در این بازی چیزی نصیبش نمی شود، خاطرنشان کرد: ما در حفظ چرخه سوخت خود مصمم هستیم و روس ها برای حفظ منافع خود اعم از اقتصادی و ژئوپلتیکی نیاز دارند در کنار ایران باقی بمانند.
مدیرمسئول روزنامه کیهان بازی اخیر روسیه در ارائه طرح به ایران را منجر به آسیب رساندن به روابط روسیه با ایران دانست و گفت: علاوه بر آن غربی ها هم مثل دفعات قبل چیز دندان گیری به روس ها نخواهند داد و آنها را دست خالی بازمی گردانند. وی با بیان این که روس ها بازی باخت- باخت را چندین بار تجربه کرده اند، خاطرنشان کرد: اگر روس ها بخواهند عاقلانه عمل کنند بهتر است به نفع اروپا و آمریکا وارد این بازی نشوند چون ایران در خواسته خود بسیار جدی است و از آن چشم نخواهد پوشید.
شریعتمداری اهرمی را که اروپا و آمریکا برای مقابله با ایران دارند اهرمی از کارافتاده خواند و افزود: شمشیر داموکلسی که آنها بر فراز پرونده هسته ای ما بلند کرده اند شمشیری کند است و آنها بیشتر از این که به فرود آوردن آن اطمینان داشته باشند به برفراز نگهداشتن آن اعتقاد دارند چون می دانند وقتی فرود بیاید کاری از آن ساخته نخواهد بود.
خطرات اعتماد به روسیه
یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با انتقاد از موضع گیری های متناقض فعالان عرصه سیاست خارجی درباره دریافت پیشنهاد از روسیه، گفت: شکل برخوردی که با موضوعاتی نظیر پیشنهاد هسته ای روسیه انجام می شود، مطلوب نیست و برنامه ریزان سیاست خارجی ما اصولاً باید در اظهارنظرات هماهنگی بیشتری داشته باشند.
جواد جهانگیرزاده، نماینده ارومیه در گفت وگو با «ایلنا»، در خصوص طرح پیشنهادی روسیه مبنی بر غنی سازی اورانیوم در خاک روسیه، گفت: انتقال بخشی از فناوری هسته ای به خارج از کشور اقدام مناسب و درستی نیست.
وی افزود: چنین کاری به معنای این است که ما به شکل روشن و شفاف و در یک موضوع استراتژیک خود را به یک کشور خارجی وابسته سازیم و اصل چنین موضوعی محل بحث است.
جهانگیرزاده ادامه داد: نگرانی و هراسی که نسبت به عدم استفاده از دانش هسته ای بومی و متخصصین داخلی در این پیشنهاد وجود دارد به طور جدی باید مورد توجه قرار گیرد.
عضو فراکسیون اصولگرایان خاطر نشان کرد: درست است که ما با روسیه روابط حسنه ای داریم اما روس ها در موضوع نیروگاه بوشهر رفتارهای متناقضی از خود نشان دادند و اطمینان مجدد ما به روسیه در موضوع هسته ای محل بحث است.
به اعتقاد وی اعتماد به روسیه مثل اعتماد به کشورهایی چون انگلیس، آلمان و فرانسه است که همیشه احتمال عدم پایبندی آنان به تعهداتشان وجود دارد.
غنی سازی در داخل کشور اصل تغییر ناپذیر
قدرت علیخانی عضو دیگر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز در واکنش به پیشنهاد روسیه یادآور شد که غنی سازی در خاک کشور از جمله اصول لایتغیر نظام جمهوری اسلامی ایران است که به هیچ وجه قابل اغماض نیست.
وی که با ایسنا گفت وگو می کرد افزود: روسیه هیچ گاه به وعده هایش در قبال ایران عمل نکرده است که نمونه بارز آن تعویق های پیاپی در عمل به تعهدات روسیه در ساخت نیروگاه بوشهر است.
این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس درباره رفع ابهامات از پیشنهاد روسیه، خاطر نشان کرد: آنچنان که از شواهد و قرائن برمی آید ابهام چندانی در این پیشنهاد وجود ندارد و روس ها قصد دارند که غنی سازی را به خارج از خاک ایران منتقل کنند که این هم به هیچ وجه پذیرفتنی نیست.
نباید از خط قرمز بگذریم
فلاحت پیشه عضو دیگر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم پیش بینی کرد که مذاکرات نهایی ایران و روسیه دشوار و پرچالش باشد زیرا پیشنهاد روسیه به خطوط قرمزی برخورد می کند و نباید از آنها کوتاه بیاییم.
وی با اعتقاد بر اینکه روس ها حاضر به شراکت کنسرسیومی با ایران هستند متذکر شد: چنانچه هدف روس ها این باشد که ایران را به عنوان کشور برخوردار از سوخت هسته ای معرفی نکنند، طرح پیشنهادی آنان را نخواهیم پذیرفت، ولی اگر در مالکیت سوخت هسته ای، ایران محور باشد، این طرح را خواهیم پذیرفت.
این کارشناس مسائل بین المللی با یادآوری اینکه در دنیای امروز، در روابط بین کشورها، حاکمیت دولت ها، تعریف شده است، خاطرنشان کرد: قرار گرفتن فناوری هسته ای ایران در خاک روسیه، به معنی محروم کردن حاکمیت جمهوری اسلامی ایران بر آن است. چرا که پس از جنگ جهانی دوم، تمامی تعاریف در عرصه بین المللی براساس حاکمیت دولت هاست.
وی بر همین اساس تاکید کرد حاکمیت ایران در خاک کشور خودمان مستقر و مسجل است و روس ها نباید این حق را نادیده بگیرند.
طرح روسیه مدلی سوخته است
دکتر علیرضا داوری استاد دانشگاه در آمریکا هم با اشاره به بررسی طرح روسیه از سوی ایران گفت: امیدوارم مسئولان مربوطه و دولتمردان کشور هیچ گاه به روسیه در قبال مسئله هسته ای ما اعتماد نکنند. پیشنهاد روسیه مدلی سوخته و مرده است.
وی در گفتگو با خبرگزاری دانشجویان ایران افزود: تمام تلاش روسها در این طرح، آن است که در یک پست حساس در خصوص مسئله هسته ای ایران بدرخشند، به نوعی که سرانجام مثبت و نه منفی داشته باشد. این کارشناس ارشد روابط بین الملل ادامه داد: رفتار مسکو در قبال مسئله هسته ای ایران در یک قاعده کلی نمی گنجد، بلکه سیاستی منفعت طلبانه است. وی با اشاره به اهمیت اجرایی کردن مطالبات استراتژیک که بحث غنی سازی در این خصوص مطرح می شد گفت: اگر غنی سازی اورانیوم در خاک کشوری دیگر انجام شود رسماً موقعیت ژئوپلتیک ایران را زیر سؤال برده ایم و به نوعی موقعیتمان را به سطح تاکتیکی تقلیل می دهیم که این خود زمینه اعمال فشار علیه ایران از سوی غرب را فراهم می کند. داوری با تاکید بر اینکه منافع هسته ای جزو منافع ملی ایران است، گفت: از این رو طرح روسیه قابل بررسی و پذیرش نیست.
دکتر علیرضا اکبری کارشناس مسائل هسته ای هم با بیان این مطلب که اصل ایده روس ها چیزی جز صدور مواد خام هسته ای از ایران و محرومیت ایران ازداشتن تکنولوژی غنی سازی نیست افزود: امیدوارم کسانی که ایده روس ها را قابل بررسی می دانند، بدانند که کدام مسیر را انتخاب کرده اند، اگر مسیر مدیریت زمان و شرایط با پافشاری به منافع ملی باشد ما هم در کنار دوستان کمک خواهیم کرد، اما اگر مسیری غیر از این داشته باشند در این صورت هر کس به تکلیف خود عمل خواهد کرد.
وی در گفت و گو با شبکه خبر دانشجو تأکید کرد: آنچه که مورد تأیید ماست داشتن چرخه سوخت هسته ای در قلمرو حاکمیتی و مالکیتی ایران است.