سناریوی جدید آمریکا در شمال آفریقا

 سیدسعید میرحسینی
سیاست‌بازان کاخ سفید با اندیشه تحقق طرح بلند پروازانه خود در ایجاد خاورمیانه بزرگ سناریوهای متفاوت ولی به زعم خود در نتیجه‌گیری مشابه را در هر بخش از این منطقه ژئواستراتژیک و ژئوپلتیک جهان دنبال می‌کنند. آمریکایی‌ها با خلق دشمنان فرضی این بار قصد دارند علاوه بر کشورهای مناطق مرکزی خاورمیانه در شمال آفریقا نیز پایگاه زده و شیر منابع نفت این منطقه را در اختیار خود گرفته و با کنترل توان اقتصادی این کشورها زمینه اجرایی کردن تفکر خود را فراهم سازند. رسانه‌های آمریکایی و غربی نیز به منظور بسترسازی لازم برای اجرایی کردن این دکترین حضور و فعالیت شبکه القاعده را در شمال آفریقا در قالب همکاری با گروه سلفی مسلخ الجزایر موسوم به «جماعت دعوت و نبرد» و با نام القاعده مغرب اسلامی در دستور کار اقدامات تبلیغی خود قرار داده‌اند. گروهی که به گفته کارشناسان تنها نزدیک به 400 نفر از اعضایش در الجزایر و شمال آفریقا فعالیت‌های مسلحانه آن هم پراکنده دارند و بسیار از نیروهای خود را تسلیم مقامات دولتی کرده‌اند. ولی آمریکاییان با تبلیغات وسیع و بزرگنمایی این گروه ضد دولتی و با توسل به بهانه‌های مختلف از جمله مقابله با تروریسم در جستجوی مشروعیت دادن حضور خود در منطقه هستند. موضوع پیوستن این گروه به شبکه القاعده از نگاه کارشناسان بسیار مهم است. البته اهمیت آن به دلیل تهدیداتی نیست که گروه القاعده برای تشدید عملیات تروریستی در نقاط مختلف جهان مطرح کرده است بلکه به دلیل بهره‌برداری آمریکا و غرب از این تهدیدها و توجیه سیاست‌های برتری‌طلبی واشنگتن در منطقه خاورمیانه و جهان اسلام است. هشدارهای غرب درباره تهدیدات القاعده در حالی است که افکار عمومی جهان نیک می‌داند که طی سالهای اخیر همواره تهدیدها و تبلیغات علیه این گروه بسیار بزرگتر و بیشتر از اقداماتی بوده است که در صحنه عمل توان انجام را داشته یا انجام داده است. درباره تهدید گروه سلفی الجزایر نیز به نظر می‌رسد جنبه سیاسی و تبلیغی که آن به مراتب مهمتر از جنبه عملیاتی و تروریستی آن باشد. کارشناسان امور شمال آفریقا معتقدند که این گروه طی سالهای اخیر به شدت ضعیف شده و در پی عملی شدن طرح آشتی ملی عبدالعزیز بوتفلیه رئیس جمهوری الجزایر گروه سلفی مسلح اسلامی این کشور که در مناطق کوهستانی بسر می‌برند با محاصره کامل ارتش رو به رو هستند و توان فعالیت تروریستی و ضددولتی بسیار کمتری را دارند و ارتش تلاش می‌کند تا بقایای این گروه را به طور کامل از میان بردارد. آمریکاییان از سالها پیش به دلیل موقعیت ژئواستراتژیک و ژئوپلتیک منطقه شمال آفریقا و مغرب عربی و عملی کردن طرح شوم خود وارد رقابت با سیاستمداران کاخ الیزه شده‌اند. ورود الجزایر به یک دهه سپاه پس از لغو پیروزی جبهه نجات اسلامی در انتخابات شهرداریها که هزاران کشته و بیش از 30 میلیارد دلار خسارت اقتصادی به این کشور وارد آورد و نیز تشدید بحران ساختگی درباره مساله صحرای باختری که منجر به بحران میان رابط و الجزیره شد و کودتای نظامی در موریتانی همه نشان از این دارد که سیاستمداران کاخ سفید سخت درصدد عملی کرده پروژه خود هستند. الجزایر با بروز این بحران داخلی در انزوای کامل سیاسی و بین‌المللی قرار گرفت و این امر موجب شد تا زمینه نزدیک شدن به سوی آمریکا برای آنان فراهم شود و گفته می‌شود که واشنگتن در پی انتخاب بوتفلیه به ریاست جمهوری در 1999 میلادی کمک‌هایی را در اختیار الجزیره قرار داده است ولی الجزایری‌ها هرگونه کمک در این زمینه را انکار می‌کنند. اما آنچه که طی سالهای گذشته کاملاً‌به چشم می‌آید اینکه آمریکاییان همواره از الجزایر بعنوان یک متحد در چارچوب سیاست‌های جهانی مقابله با تروریسم یاد می‌کنند. آمریکایی‌ها چند سالی است به طور آشکار و به بهانه مبارزه با تروریسم در صحرای الجزایر نیرو مستقر کرده‌اند و در نظر دارند پایگاه شمال آفریقای مبارزه جهانی با تروریسم را در صحرای الجزایر ایجاد کنند و با ادعای مقابله با فعالیت‌های تروریستی جماعت دعوت و نبرد و شبکه القاعده به برگزاری مانور مشترک با نیروهای ارتش الجزایر و موریتانی می‌پردازند و از این طریق قصد دارند جایگاه ویژه‌ای در این منطقه از خاورمیانه داشته باشند. به هر روی کارشناسان مسایل سیاسی پیش‌بینی می‌کنند با اعلام پیوستن گروه جماعت سلفی به شبکه القاعده رقابت بین واشنگتن و پاریس بر سر الجزایر وارد مرحله تازه‌ای خواهد شد و هر یک از دو ابر قدرت جهانی با بهره‌برداری از این حادثه درصدد افزایش فشار به الجزایر و بسط نفوذ خود در منطقه برخواهد آمد. از آنجا که آمریکاییان برای رسیدن به اهداف خود در خاورمیانه از انجام هیچ اقدام غیرانسانی بیم ندارند از این تاکتیک به سود خود بهره‌برداری کرده و اعلام پیوستن جماعت دعوت و نبرد الجزایر به القاعده را زمینه مناسبی برای بحرانی‌تر کردن منطقه مهم خاورمیانه می‌دانند. این روزها رایزنی‌های مقامات آمریکا با دولتمردان الجزایر تشدید شده و در حال حاضر نیز معاون وزیر امورخارجه آمریکا سرگرم دیدار از الجزایر و گفت‌وگو با مقامات این کشور در زمینه گسترش همکاریهای دو جانبه در تمامی زمینه‌ها می‌باشد.