نظارت بر انتخابات خبرگان
زهره آشتیانی
مقدمه:
آبان ماه نخستین آزمون دولت نهم در برگزاری انتخابات است اما قبل از اینکه دولت پشت میز این امتحان قرار بگیرد نگرانیهایی در میان گروههای سیاسی نسبت به روند برگزاری انتخابات شکل گرفته است.
این در حالی است که عبدالواحد موسوی لاری وزیر کشوری که تاکنون مجری برگزاری هفت دور انتخابات در دولت اصلاحات بوده است نیز دغدغههای گروههای سیاسی را امری بجا تلقی کرد. وی از دورانی سخن گفت که حتی تلاشهای قانونی وزارتخانهاش در مقابل برداشتهای غیرمتعارف از مقوله نظارت تاثیرگذار نبود و حال نیز به گفته او یکدست شدن ناظران و جریان برگزاری انتخابات نگرانیهایی را در میان احزاب به وجود آورده است.
* شما تاکنون هفت مرحله انتخابات را برگزار کردهاید و در جریان روند برگزاری انتخابات بودهاید پس از آنجا که برگزاری انتخابات آبان ماه اولین آزمون دولت نهم است توصیه شما به مجریان برگزاری انتخابات چیست؟
** در جریان انتخاباتی که برگزار کردم مهمترین چالش پیش روی دست اندرکاران تفسیر و برداشتی بود که متولیان امر نظارت در جایگاه خودشان و نقش و اختیارشان داشتند به گونهای که ناظران و یا حوزه نظارت کاملا در حریم اجرا وارد شده بودند و تصمیماتی را تعقیب میکردند که به هیچ نحو در حوزه وظایف آنها نبود. البته این در حالی است که علاوه بر اینکه تفسیر غیرواقعی از جایگاه نظارت داشتند صراحت نصوص قانونی را هم نادیده میگرفتند.
بنابراین علاوه بر برداشتهای غیرمتعارفی که از مقوله نظارت داشتند صراحتهای قانونی نادیده گرفته میشد و این تفاوت دوران امروز با آن روزهاست زیرا در آن دوران دستگاه اجرایی دولت و وزارت کشور با تمام توان از حقوق انتخابکنندگان و انتخابشوندگان دفاع میکرد و این در حالی بود که دستگاه متولی نظارت تفسیری که جنبه علمی و قانونی داشته باشد نداشت و لذا محدوده انتخابکنندگان و انتخابشوندگان محدود بود و در تمام این دوران دستگاه اجرایی با برخوردهای حقوقی و قانونی تلاش میکرد تا این اتفاقات نیفتد هر چند در بسیاری از موارد ناکام ماند اما امروز دولت و مجموعه بخش نظارت از یک تفکرند و دیگر آن اختلاف برداشتها به صورت ظاهری وجود ندارد لذا دستگاه اجرایی آزمون سنگینی را پیش رو دارد.
* پیشبینی شما از روند برگزاری انتخابات چیست؟
** باید دید که دستگاه اجرایی خود را وامدار دستگاه نظارت میداند یا اینکه قانونگرایی را پیشه میکند. باید دید در اولین آزمون جدا از بخش اجرا سایر قوای حاکم چگونه برخورد میکنند، باید دید در شرایطی که اجرا و نظارت یکی است آیا مجلسنشینان حاضر خواهند شد تا از موقعیت خود برای پاسخگویی به تظلم استفاده کنند. من معتقدم که شرایط حساسی پیش روی دولت نهم است که باید دید در این شرایط از حقوق شهروندان دفاع میکند یا خیر. به نظر من باید ید که در این آزمون سنگین دستگاه نظارت و شورای نگهبان به قوانین موضوعه احترام میگذارند یا بر مبنای تصمیمگیری شخصی عمل میکنند.
* البته شنیده شده که در این دوره از انتخابات حداقل در امر نظارت بر کاندیداهای شوراها تفاوتهایی با دوره قبل دیده خواهد شد که بنابر آن قرار است تا کمیتهای سه نفره بر بررسی صلاحیت کاندیداها نیز نظر دهد، آیا شما در این مورد خبری شنیدهاید؟
** من در این مورد به طور قطعی چیزی نشنیدم ولی در آستانه انتخابات این دغدغهها در سطوح مختلف مشاهده میشود اما این بستگی به این دارد که دستاندرکاران جریان نظارت بر شوراها بخواهند به مانند نظارت بر انتخابات مجلس و ریاست جمهوری عمل کنند و بنابراین همان اتفاقی میافتد که در مجلس هفتم افتاد.
* به نظر شما در این فضا تا چه اندازه امکان ورود کاندیداهای گروههای دوم خردادی به عرصه انتخابات وجود دارد؟
** این بستگی به این دارد که جریانی که متصدی امور شده تا چه اندازه ظرفیت تحمل دیگران را دارد و به قوانین جامعه عمل میکند و با ابزارهای قانونی و بهرهگیری از دستگاههای تحت مسئولیت چطور عمل کند.
* به هر حال این را نیز فراموش نکنید که فضای انتخابات این دوره بسیار متفاوت است و قرار است تا در این شرایط حساسی که شما از آن سخن میگویید دو انتخابات به صورت همزمان برگزار شود؟
** برگزاری دو انتخابات همزمان درست نیست. زیرا در انتخابات خبرگان کل یک استان حوزه انتخابیه است ولی در انتخابات شوراها هر روستا هم یک حوزه انتخابیه است و این دو مقولهای نیست که کنار هم قرار گیرند.
* آیا در دوره ریاست جمهوری خاتمی و دوران وزارت شما هم چنین طرحی مبنی بر ادغام انتخاباتها ارائه شده بود؟
** بله چندین بار از طرفهای مختلف این طرح مطرح شده بود و همین افرادی که امروز دست اندرکارند پیگیر تصویب آن بودند ولی حتی این طرح در جلسات عمومی دولت وارد نشد و از سوی دولت پذیرفته نشد.
* پس به اعتقاد شما از همان ابتدا این طرح با انگیزههای سیاسی همراه بوده است.
** به نظر من اگر انگیزههای سیاسی در پشت پرده ارائه این طرح نباشد که البته من از این موضوع خبر ندارم از نظر کارشناسی مناسب است که هر انتخاباتی در بستر زمانی خودش برگزار شود.
* به هر حال در آستانه انتخابات، احزاب و گروههای سیاسی در هر دو جناح به ست ائتلافهایی حرکت میکنند تصویر شما از آرایش سیاسی احزاب در این دوره از انتخاباتها چیست؟
** من هیچ یک از این حرکتها را نهایی نمیدانم. اما اینکه جریانهای ریشهدار انقلاب برای ائتلاف تلاش میکنند بدین معناست که این گروهها احساس کردهاند باید برای آینده نظام و انقلاب به تبادلنظر بپردازند. بنابراین دغدغهای فراگیر میان راست سنتی و جریان اصلاحطلب و از سویی دیگر راست مدرن و تکنوکراتهایی که به ایران فکر میکنند به وجود آمده است البته من با مشاهده این دغدغهها التهابات درونی را میبینم ولی فکر نمیکنم به ائتلافی منسجم تبدیل شود.
* در این عرصه مجمع روحانیون مبارز با چه گروههایی رایزنی کرده است؟
** ما با همه جریانات وفادار به نظام و انقلاب صحبت کردهایم و دغدغههای خود را به آنها منتقل کردیم و حتی نظرات خود را به بالاترین سطوح تصمیمگیری نیز منعکس کردیم.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
