ردپای غرب در بحران‌آفرینی‌های لبنان

ظرف 63 سال گذشته، نیروهای خارجی مانند آمریکایی ها، فرانسوی ها، اسرائیلی ها، هر زمان که اراده کرده اند در امور داخلی لبنان دخالت و این کشور را به جنگ داخلی گرفتار کرده اند.
این دخالت ها به انگیزه ها و بهانه های مختلف از جمله حمایت از طایفه های لبنانی، تأمین آزادی و استقلال لبنان، و سرکوب آرمان فلسطین صورت گرفته است.
نیروهای بیگانه در برهه ای از تاریخ معاصر لبنان این کشور را مورد تجاوز قرار داده اند و به شکل مستقیم یا غیر مستقیم آن را اشغال و بر ارکان و نهادهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی لبنان تسلط پیدا کرده اند. مثلاً لبنان از سال 1949 میلادی مورد تجاوز اسرائیل قرارگرفت، در دهه های 1950 و 1960 صحنه درگیری گروه های مختلف فلسطینی با رژیم صهیونیستی بود و در دهه های 1970 و 1980 میلادی به دلیل دخالت های بیگانگان و تسویه حساب های آنها، وارد گرداب جنگ داخلی شد.
اسرائیل در دو دهه 1980و 1990 بارها به لبنان حمله کرد و تا سال 2000 میلادی جنوب این کشور را به اشغال خود درآورد و زیربنای اقتصادی و اجتماعی آن را نابود کرد.
نیروهای نظامی و امنیتی سوریه نیز که در سال های نخستین دهه1980 در قالب نیروهای بازدارنده عرب و برای پایان بخشیدن به جنگ داخلی لبنان وارد این کشور شدند، پس از این جنگ از لبنان خارج نشدند.
از آنجایی که استقلال لبنان با حضور نیروهای سوریه در این کشور مورد خدشه قرارگرفته بود فشارهای داخلی و خارجی باعث شد تا این نیروها بهارسال گذشته لبنان را ترک کنند. در حقیقت لبنان پس از تمدید دوره 6ساله «ریاست جمهوری امیل لحود و ترور «رفیق حریری» نخست وزیر پیشین این کشور به صحنه کشمکش آمریکا، فرانسه و انگلیس با سوریه و متحد او در لبنان یعنی لحود تبدیل شده است. بقایای حضور نیروهای امنیتی سوریه در لبنان یک مسئله مهم و مورد رقابت واشنگتن پاریس و لندن از یک سو و دمشق و متحدان لبنان از سوی دیگر است.
این امر بهانه را برای دخالت آمریکا، فرانسه، انگلیس و حتی اسرائیل در امور داخلی لبنان برای جدا کردن کامل آن از سوریه فراهم کرده و گروه های سیاسی طرفدار و مخالف دمشق را رو در روی هم قرارداده است.
در این رویارویی نیروها، حزب الله، جنبش امل، حزب سوریه قومی اجتماعی، حزب بعث شاخه لبنان و حزب المرده به ریاست سلیمان فرنجیه از یک سو به عنوان متحد سوریه و جریان «آینده» به ریاست سعدالدین حریری حزب «نیروهای لبنانی» به رهبری سمیر جعجع، حزب سوسیالیست ترقی خواه دروزی به رهبری ولید جنبلاط، ائتلاف14 مارس، تشکل مسیحی قرنه شهوان از سوی دیگر به عنوان مخالف سوریه، در صحنه سیاسی لبنان قابل مشاهده اند.
تحولات جدید خاورمیانه از جمله موضوع پرونده هسته ای ایران، فشارهای فزاینده به سوریه برای همکاری کامل و بدون شرط با کمیسیون بین المللی تحقیق درباره ترور حریری، متهم شدن سوریه به دخالت در این ترور، بازجویی از شماری از مقام های دمشق در وین، درخواست کمیسیون یادشده برای گفت وگو با بشار اسد، درخواست مکرر از لحود برای استعفا تهدیدهای اسرائیل ضدلبنان، قطعنامه 1559، خروج وزیران شیعه از کابینه و جنگ لفظی میان گروهها و احزاب سیاسی این کشور باعث شده است این گروه ها خود را برای جنگ احتمالی داخلی آماده کنند.
برخی از گروه ها و احزاب لبنانی مانند حزب مسیحی «نیروهای لبنان» حزب سوسیالیست ترقی خواه دروزی، حزب الله و حزب سنی مذهب المرابطون آموزش نظامی هواداران خود و برنامه مسلح کردن آنان را آغاز کرده اند.
یک منبع آگاه که خواست نامش فاش نشود گفت: 90تن از اعضای حزب نیروهای لبنانی پیش از عید قربان برای گذراندن دوره آموزش نظامی از طریق فرودگاه بیروت به عراق رفته اند.
این منبع تأکید کرد اعضا و هواداران حزب نیروهای لبنانی به کمک آمریکا ویزای ویژه برای ورود به عراق دریافت کرده و برخی از آنها دارای کارت مخصوص برای ورود به عراق در هر زمان هستند.
وی با بیان این که گروه اعزامی پس از پایان دوره نظامی خود به لبنان بازمی گردند، افزود: آنان با یک فروند هواپیمای غیرنظامی از شرکت لبنانی «بساط الریح» که یک شرکت خصوصی است راهی عراق شده اند.
این منبع آگاه گفت: سمیر جعجع پس از بازگشت از پاریس مرکز آموزش نظامی در محل استقرار خود و حزب نیروهای لبنانی در منطقه «الارز» شمال شرق لبنان برای آموزش نظامی هواداران و اعضای این حزب ایجاد کرده است.
این منبع گفت: به تازگی «گروهان های شیعه» متشکل از هواداران حزب الله و از ساکنان جنوب و شرق لبنان تشکیل شده و به وسیله این حزب سرگرم آموزش هستند.
این منبع خاطرنشان کرد: حزب الله در چارچوب بسیج مردمی عملیات آموزش نظامی به برخی ساکنان جنوب و شرق لبنان و نیز اعضای حزب قومی سوری اجتماعی آغاز کرده است. حزب سوسیالیست ترقی خواه دروزی نیز اردوهای آموزش نظامی در استان کوهستان لبنان و منطقه دروزی نشین در جنوب شرق بیروت دایر کرده است.
این منبع اظهار داشت: اقدام ها و تحرک های مشابهی به وسیله حزب سنی مذهب «المرابطون» و نیز جریان «آینده» که طرفدار اندیشه ها و عملکرد حریری است صورت گرفته است.
«سلیمان فرنجیه» متحد سوریه، نماینده پیشین مجلس و از وزیران قبلی لبنان در گفت وگو با شبکه «المنار» گفت: همه جریان ها و گروه های سیاسی در لبنان خود را برای جنگ داخلی آماده می کنند. وی با وخیم خواندن اوضاع امنیتی لبنان تأکید کرد: من اطلاعاتی از بالاترین مراکز سیاسی دولت و نزدیک به جریان «آینده» به رهبری سعدالدین حریری دارم که نشان می دهد جریان آینده مشغول سازماندهی و آموزش نیروهای خود در اردن است اما مدعی است که این آموزش ها، آموزش نظامی نیست.
روزنامه سوری «الثوره» به نقل از سلیمان فرنجیه نوشت: سوریه صلح را به لبنان بازگرداند درحالی که ولید جنبلاط خواب تجزیه لبنان را می بیند.
در برابر فرنجیه، برخی دیگر از شخصیت های مسیحی و گروه های سیاسی لبنان مدعی هستند «سوریه با هدف انتقام گرفتن از لبنان و خروج از زیر فشارهای خارجی بخصوص از ناحیه آمریکا، فرانسه و عربستان با سیاست فرافکنی قصد دارد ازطریق احزاب و گروه های متحد خود در لبنان زمینه های جنگ داخلی در این کشور را فراهم کند. این درحالی است که فاروق الشرع وزیر خارجه سوریه گفته است: دمشق خواهان ثبات و امنیت در لبنان است. در همین حال روزنامه لبنانی «المستقبل» با اشاره به تهدیدهای جدید رژیم صهیونیستی علیه لبنان به نقل از روزنامه اسرائیلی معاریو نوشت: رژیم صهیونیستی حمله به تأسیسات غیرنظامی لبنان را بعید ندانسته و «دان حالوتس» رئیس ستاد ارتش اسرائیل چنین حمله ای را در شرایط خاص رد نکرده است.
آمریکا نیز به بهانه «حمایت از دولت لبنان» و با اعزام نماینده خود به بیروت و دخالت در امور داخلی این کشور در زمینه سازی برای شعله ورکردن درگیری ها خونین میان گروه ها و احزاب سیاسی لبنان سهیم است. مثلاً چند هفته قبل دیویدولش معاون وزیر خارجه آمریکا برای بررسی روند اجرای قطعنامه 1559 (و خلع سلاح مقاومت اسلامی جنوب لبنان) به بیروت سفر کرد. هزاران تن از جوانان لبنانی در اعتراض به این سفر و دخالت های آمریکا در امور داخلی کشورشان در برابر کاخ نخست وزیری لبنان تظاهرات کردند. گفته می شود 15نفر از شرکت کنندگان در این تظاهرات در اثر حمله پلیس ضدشورش مجروح شده اند اکنون بادها برخلاف میل صاحبان اصلی لبنان یعنی بیشتر مردم این کشور وزیدن گرفته و ممکن است یک بار دیگر لبنان در گرداب جنگ های داخلی همچون سال 1975 تا 1990 گرفتار شود.