انتخابات خبرگان رهبری کلید خورد

با آغاز نام‌نویسی نامزدهای مجلس خبرگان رهبری از روز پنجشنبه 13 مهرماه، روند 77 روزه انتخابات چهارمین دوره خبرگان رسما آغاز شد. در دو روز نخست ثبت‌نام کاندیداها که به مدت یک هفته تا 19 مهر ادامه خواهد داشت 51 نفر در سراسر کشور ثبت‌نام کردند. آیت‌الله محمد یزدی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه و غلامرضا مصباحی‌مقدم سخنگوی جامعه روحانیت مبارزه مشهورترین چهره‌های ثبت‌نام کرده هستند. هیات‌های اجرایی انتخابات خبرگان که از هشتم مهرماه تشکیل شده است، پس از نام‌نویسی داوطلبان مدارک آنها را از تاریخ بیستم تا بیست و دوم مهرماه، از فرمانداری‌های مراکز حوزه‌های انتخابیه به وزارت کشور و از وزارت کشور به شورای نگهبان ارسال خواهند کرد. چهارمین دوره انتخابات مجلس خبرگان رهبری همزمان با انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا و میاندوره‌ای مجلس شورای اسلامی در 24 آذر ماه امسال برگزار می‌شود. طبق اطلاعیه ستاد انتخابات کشور انتخاب‌شوندگان انتخابات خبرگان باید دارای شرایط زیر باشند: اشتهار به دیانت و وثوق و شایستگی اخلاق، اجتهاد در حدی که قدرت استنباط بعض مسائل فقهی را داشته باشد و بتواند ولی‌فقیه واجد شرایط رهبری را تشخیص دهد، بینش سیاسی، اجتماعی و آشنایی با مسائل روز، ‌معتقد بودن به نظام جمهوری اسلامی ایران، ‌نداشتن سوابق سوء سیاسی و اجتماعی، مرجع تشخیص دارا بودن شرایط فوق، فقهای شورای نگهبان قانون اساسی می‌باشند. کسانی که حضرت امام(ره) و رهبر معظم انقلاب صریحا یا ضمناً‌ اجتهاد آنان را تایید کرده باشند، ‌از نظر علمی نیاز یه تشخیص فقهای شورای نگهبان نخواهند داشت. ضرورت ندارد که نمایندگان،‌ ساکن و یا متولد حوزه انتخابیه خود باشند. تعداد واجدین شرایط شرکت در انتخابات خبرگان رهبری حدود 46 میلیون و 500 هزار نفر اعلام شده است. به گفته مدیر روابط عمومی وزارت کشور، ‌تفاوت تعداد واجدین شرایط انتخابات خبرگان رهبری و ریاست جمهوری به دلیل آن است که ایرانیان مقیم خارج از کشور براساس قانون نمی‌توانند در انتخابات خبرگان شرکت کنند. براساس قانون، شورای نگهبان وظیفه بررسی صلاحیت داوطلبان ورود به مجلس خبرگان رهبری را بر عهده خواهد داشت.
براساس تبصره یک ماده 13 قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری، وزارت کشور موظف است بلافاصله پس از ثبت‌نام داوطلبان فهرست اسامی آنها را برای انجام اقدامات لازم به مرکز حوزه انتخابیه مربوطه اعلام نماید و فرماندار نیز پس از پایان هر روز اسامی را به وزارت کشور اعلام دارد. همچنین وزارت کشور همان روز فهرست اسامی و مشخصات کامل کلیه داوطلبان سراسر کشور را به هیات مرکزی نظارت اعلام می‌نماید.
وزارت کشور پس از دریافت مراکز مربوطه مدارک دریافتی داوطلبان را حداکثر ظرف 72 ساعت پس از پایان مهلت ثبت‌نام به هیات مرکزی نظارت تسلیم می‌کند و شورای نگهبان ظرف 30 روز از تاریخ وصول مدارک داوطلبان هر استان پس از رسیدگی نظر خود را از طریق هیات نظارت مرکزی به وزارت کشور اعلام می‌دارد.
براساس دستورالعمل اجرایی انتخابات چهارمین دوره مجلس خبرگان رهبری، این دوره از انتخابات برای برگزیده شدن 86 نفر نمایندگی مجلس خبرگان در سراسر کشور برگزار می‌گردد که براساس آن استان‌های آذربایجان شرقی 5 نماینده، آذربایجان غربی 3 تماینده، ‌اردبیل 2 نماینده، استان‌های ایلام، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی، زنجان، سمنان، قم ، کهگیلویه و بویر احمد، هرمزگان و یزد هر کدام یک نماینده، استان تهران 16 نماینده، خراسان رضوی و خوزستان 6 نماینده، استان‌های سیستان و بلوچستان، قزوین، کردستان،‌ کرمانشاه، گلستان، لرستان، ‌مرکزی و همدان 2 نماینده، استان فارس 5 نماینده، استان کرمان 3 نماینده و استان‌های گیلان و مازندران هر کدام 4 نماینده در مجلس چهارم خبرگان رهبری خواهند داشت.در حالی که ثبت‌نام از داوطلبان چهارمین دوره مجلس دوره خبرگان رهبری دومین روز خود را سپری کرد، ‌ممانعت وزارت کشور از حضور خبرنگاران در ستاد انتخابات کشور باعث شده تا روند ثبت‌نام در سکوت خبری برگزار شود. برخلاف دوره‌های پیشین، وزارت کشور امکان حضور خبرنگاران را برای تهیه گزارش و انجام مصاحبه محدود کرده و علی‌رغم پیگیری‌های انجام شده هنوز به هیچ کدام از خبرنگاران اجازه حضور در ستاد انتخابات وزارت کشور را نداده‌اند. گفته شده که این اقدام عجیب وزارت کشور، ظاهر منطبق بر مصوبه چند روز قبل شورای اطلاع‌رسانی این وزارتخانه به ریاست مجتبی ثمره هاشمی معاون سیاسی وزیر و رئیس ستاد انتخابات کشور صورت گرفته است. توجیه وزارت کشور برای اتخاذ چنین تصمیمی، توزیع صحیح امکانات تبلیغاتی و انتخاباتی و جلوگیری از تضییع حقوق کاندیداهایی است که در مراز فرمانداری شهرستان‌ها ثبت‌نام می‌کنند و امکان حضور در ستاد انتخابات کشور جهت ثبت‌نام برای آنها مهیا نیست.
با این حال مجتبی ثمره هاشمی پس از انتصاب به عنوان رئیس ستاد انتخابات کشور در گفت‌وگو با فارس تاکید کرد؛ این هفته در صورت لزوم با خبرنگاران مصاحبه می‌کنم. وی اظهار داشت: امورات مربوطه در ستاد انتخابات کشور طبق قاعده معمول انجام شده و یا در حال انجام می‌باشد. وی در پاسخ به این سوال که آیا اولین مصاحبه وی به عنوان رئیس ستاد انتخابات کشور طی هفته جاری خواهد بود، تصریح کرد: این هفته اگر نیاز باشد با رسانه‌ها مصاحبه می‌کنم اما در هر حال در اوقات مقتضی با رسانه‌ها به گفت‌وگو خواهم پرداخت.
رئیس فراکسیون مطبوعات درخصوص محدودیت خبرنگاران برای حضور در ستاد انتخاباتی وزارت کشور به منظور پوشش اخبار انتخاباتی به ایسنا گفت: بهتر است آقایانی که چنین تصمیم گرفته‌اند در تصمیم خود تجدیدنظر کنند. حسین نوآبادی گفت: علت اتخاذ چنین تصمیمی را نمی‌دانم و باید بررسی و علت آنرا فهمید، ولی این محدودیت ممکن است این تصور را ایجاد کند که نمی‌خواهند اطلاع‌رسانی به موقع و شفاف صورت گیرد. وی افزود: همچنین این محدودیت باعث ایجاد این ذهنیت نامناسب نسبت به وزارت کشور و انتخابات می‌شود و اگر در آن تجدیدنظر کنند، به نفع ریاست کشور و مردم خواهد بود. نماینده مردم ورامین با بیان اینکه طرح حضور خبرنگاران در ستاد انتخاباتی وزارت کشور به منظور پوشش اخبار انتخاباتی موفق بوده است. تصریح کرد: باید برای حضور همه خبرنگاران و خبرگزاری‌ها در انعکاس اخبار و طرح مسائل و مشکلات فضای آزاد فراهم شود. رئیس انجمن صنفی روزنامه‌نگاران با تاکید بر اینکه خبرنگاران برای کسب خبر آزاد هستند، ‌گفت: اگر عدم صدور مجوز برای ورود جمع زیادی از خبرنگاران به ستاد انتخاباتی وزارت کشور واقعیت داشته باشد، اینکار هیچ وجاهتی ندارد. رجبعلی مزروعی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا افزود: اینکار با یک اشتباه است و یا ناشی از جهانی است که نسبت به کار رسانه‌ها و خبرنگاران دارند و اصلا قابل استناد نیست.
رئیس انجمن صنفی روزنامه‌نگاران با بیان اینکه خبرنگار دولتی مفهومی ندارد، ‌خاطرنشان کرد: در سایر جوامع دنیا کلیه خبرنگاران غیردولتی هستند و خبرنگار دولتی تنها در جامعه ما عنوان دارد و متاسفانه خبرگزاری اصلی ما نیز دولتی است، ‌در حالی که در سایر کشورهای دنیا دولت‌ها خدمت‌دهنده به جامعه هستند و خبرنگاران در همه ابعاد و جوانب کسب خبر آزاد هستند. مزورعی صادر نکردن مجوز ورود برای خبرنگاران غیردولتی را به ستاد انتخاباتی یک بدعت خواند و خاطرنشان کرد: این پدیده نوظهوری است که با آن مواجه شده‌ایم. دبیر کل انجمن روزنامه‌نگاران مسلمان نیز در مورد اقدام اخیر وزارت کشور مبنی بر عدم اجازه به خبرنگاران جهت حضور در ستاد انتخاباتی و تقسیم‌بندی خبرگزاری‌ها به خبرگزاری دولتی و غیردولتی جهت دسترسی به اخبار اظهار داشت: تقسیم‌بندی رسانه‌ها در ارتباط با مسائل و رویدادهای که به سرنوشت عمومی جامعه مربوط است اقدامی نادرست است و باید وزارت کشور در صورتی که جوابی قانع‌کننده در این ارتباط دارد به افکار عمومی و رسانه‌ها اعلام کند. پرویز اسماعیلی با بیان اینکه در قانون نیز چنین موردی وجود ندارد، گفت: در قانون در مورد دسترسی خبرنگاران به اخبار و اطلاعات، به خصوص در مورد انتخابات چنین چیزی مطرح نشده است و این اقدام منطبق با قانون نیست. وی ادامه داد: در انتخابات ریاست جمهوری که بنا به شرایط آن اقشار مختلف می‌تواند ثبت‌نام کنند، دیدیم که خبرنگاران آزاد بودند تا به راحتی در جریان فرآیند انتخابات قرار بگیرند.در مورد انتخابات خبرگان که به دلیل شرایط خاصش حضور شرکت‌کنندگان و ثبت نام‌کنندگان در آن محدود است، ‌به نظر من پسندیده نیست که با رسانه‌ها این چنین برخورد شود و در مورد رسانه‌ها چنین تقسیم‌بندی‌ای صورت گیرد. اسماعیلی گفت: مطمئنا وقتی که مطبوعات در جریان اخبار و اطلاعات باشند و این اخبار و اطلاعات را به جامعه منتقل کنند، مردم و کسانی که می‌خواهند رای دهند، ‌با توجه به آگاهی‌ای که کسب کرده‌اند در این انتخابات حضور پیدا می‌کنند و این آگاهی مردم باعث سهولت کار برای وزارت کشور و مجموعه دولت خواهد بود.