ایسنا: همایش «آموزههای امام(ره) در سیاست خارجی» صبح روز شنبه با حضور مهمانان خارجی و داخلی، برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی و کارکنان وزارت امور خارجه برگزار شد. وزیر امور خارجه در این همایش گفت: ما به عنوان مجموعهای که در کار سیاست خارجی هستیم مطمئناً در حوزه مسئولیتمان نیازمند رهنمونهای همیشه جاویدان معمار حکومت اسلامی در عرصه سیاست خارجی هستیم. وزیر امور خارجه همچنین گفت: اصول سیاست خارجی در چارچوب درک مفاهیم اعتقادی و اسلامی از منظر امام راحل ما قابل فهم، درک و پیاده کردن است. ایشان در مناسبات بینالمللی اسلام و مسلمین را به عنوان نخستین اصل جدی مدنظر داشتند.
وی در ادامه اظهار داشت: این نظر امام(ره) مرزهای جغرافیایی را در مینوردد و حتی نگاههای ملی را در چارچوب خویش تعمیم میبخشد. در مبانی و محورهای نظری امام در حوزه سیاست خارجی بخشهای مشخصی وجود دارد که غیرقابل مناقشه و در واقع اصول ثابت و قطعی هستند. متکی افزود: از دیدگاه امام(ره) اصل ثابت اصل «نه شرقی نه غربی» نفی سلطهگری و سلطهپذیری، حفظ کیان نظام اسلامی، حمایت از مستضعفان جهان، اصل اتحاد مسلمین در مقابل جبهه استکبار، آزادی قدس شریف از چنگال صهیونیستهای غاصب و جنایتکار و اصل برقراری ارتباط با کشورهای مختلف جهان است که البته در آن استثنایی وجود دارد.
وی ادامه داد: ما باید اصول مورد نظر حضرت امام(ره) را در مذاکراتمان مورد توجه قرار دهیم و از جمله این اصول که حائز اهمیت است استحکام در مواضع است که همواره حضرت امام(ره) توجهی ویژه به آن داشته است. وزیر امور خارجه در ادامه اظهار داشت: فعال و ابتکاری بودن مواضع از دیگر ویژگیها و آموزههای حضرت امام در سیاست خارجی است. شما باید در سیاست خارجی ابتکار داشته باشید و شرایط بر شما مسلط نشوند. لازمه موضع فعال و در جای لازم تهاجمی دیپلماتی، شناخت کامل تحولات است و حضرت امام(ره) این ویژگی را به طور کامل داشتند.
وی با اشاره به قطع رابطه ایران با مصر در جریان واقعه کمپ دیوید افزود: امروز دولت فعلی مصر به بسیاری از اموری که امام(ره) در آن زمان به آن اشاره داشت اعتراف دارد و از جمله مصادیق دیگر این نوع برخورد امام حکم تاریخی ایشان در مواجهه با کتاب آیات شیطانی بوده است. به گزارش ایسنا متکی ادامه داد: شرایط جاری در روابط بینالملل پس از انقلاب اسلامی برآمده از مؤلفههایی بوده که پس از جنگ جهانی دوم و توسط فاتحان آن و بر اساس منافع خودشان طراحی شده است. انقلاب اسلامی ایران بسیاری از آن مولفهها را مورد شک و تردید قرار داد و این بزرگترین تحولی است که به واسطه نهضت امام در روابط بینالملل ایجاد گشته است.
وزیر امور خارجه ادامه داد: از دیگر ویژگیهای رفتاری حضرت امام در عرصه سیاست خارجی آگاه ساختن ملتها از توطئههای ابرقدرتها بود و شعار «ما میتوانیم» که از جمله شعارهای اصلی دولت نهم است برگرفته از تعالیم حضرت امام و مبانی اسلامی است. متکی با اشاره به این سخن حضرت امام که «تا منزوی نشویم مستقل نمیشویم» اظهار داشت: هنوز تنها گوشههایی از تکنولوژیهای ما که در طول این سالیان به دست آمده اعلام شده و ما به برکت خودباوری در ریل خودکفایی قرار گرفتهایم.
بررسی پیشنهاد اروپا در فرصت لازم
وزیر امور خارجه همچنین پس از سخنرانی در این همایش در جمع خبرنگاران حاضر شد و به سئوالات آنها پاسخ گفت. وی با اشاره به سفر خاویر سولانا رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا به تهران در ارتباط با پیشنهاداتی که قرار است از سوی کشورهای موسوم به 1+5 طی روزهای آتی در اختیار ایران قرار گیرد، افزود: همان گونه که اطلاع دارید از مدتی قبل موضوع قطعنامه در شورای امنیت سازمان ملل که در پی تصمیمسازی سیاسی در دستور کار بود با تغییر تصمیم موقتاً به تعلیق در آمد.
وزیر امور خارجه ادامه داد: پس از این قضیه بنا شد که کشورهای اروپایی و مجموعه اصطلاحاً 1+5 پس از بررسی، نقطه نظراتشان را در قالب پیشنهادات جدیدی به جمهوری اسلامی ایران ارائه دهند و ما اصل این حرکت را در صورتی که واقعبینانه و برخوردار از نتایجی عادلانه باشد مثبت دیدیم. متکی همچنین گفت: در پی این مسئله در تمام تماسها و ارتباطاتی که با طرفهای مختلف داشتیم توصیه کردیم که اروپا اشتباهات گذشته را تکرار نکند و نظراتی که اعلام میشود جامع الاطراف باشد.
وی در ادامه اظهار داشت: این جلسه روز جمعه در وین برگزار شد و ظاهراً نظرات این کشورها در قالب پیشنهادی جمعبندی شده که باید از سوی جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی قرار گیرد. وزیر امور خارجه افزود: این کشورها معتقد بودند تا زمانی که نظرات جمهوری اسلامی ایران را دریافت نکردهاند مطالب پیشنهادشان اصطلاحاً خبری نشود و این مطلبی بود که توسط خود آنها اعلام شد. متکی ادامه داد: آنها همچنین از ما درخواست کردند که سولانا سفری به تهران داشته باشد و پیشنهادات مطرح شده در وین را به جمهوری اسلامی ایران اطلاع دهد و ما هم پس از بررسیهای لازم با سفر ایشان موافقت کردیم.
حمایت از مذاکرات بدون پیش شرط
وزیر امور خارجه در ادامه در پاسخ به سئوال خبرنگار ایسنا مبنی بر این که آیا ایران در رابطه با نوع غنیسازی با کشورهای غربی در آینده مذاکره خواهد کرد، اظهار داشت: غنیسازی مورد نظر ما، غنیسازی برای مصارف صلحآمیز است و این امر تعریف خاص خود را دارد که در چارچوب مقررات آژانس بینالمللی انرژی اتمی مشخص است و نیازی به مذاکره خاصی ندارد.
متکی در پاسخ به سئوال دیگر خبرنگار ایسنا در ارتباط با اعلام آمادگی آمریکا برای حضور در مذاکرات هستهای با کشورمان افزود: آنچه که ما اعلام کردیم مذاکرات بدون پیششرط است و لذا هیچ شرطی را برای مذاکره نمیپذیریم و طرفهای مختلف این موضوع که در شورای حکام آژانس حضور دارند میتوانند در این مذاکرات حضور داشته باشند. وی تصریح کرد: نکتهای که ما اشاره کردهایم این است که از مذاکرات عادلانه، غیر تبعیضآمیز و بدون پیششرط حمایت میکنیم و اگر قرار باشد مذاکرات جامعی انجام شود و ما نظراتی داشته باشیم آن را پس از بررسی پیشنهادات مورد نظر اعلام خواهیم کرد.
ترتیبات لازم برای مذاکرات آتی
وزیر امور خارجه ادامه داد: مسلماً ما راجع به چگونگی و ترکیب مذاکرات آتی جمهوری اسلامی ایران ترتیباتی داریم که متعاقباً اعلام خواهد شد. وی همچنین درباره این که به اعتقاد ایران پیشنهاداتی که در آینده نزدیک از سوی کشورهای موسوم به 1+5 به ایران ارائه خواهد شد باید حاوی چه مولفههایی باشد، گفت: ما نکاتی را که لازم است برای لحاظ شدن در پیشنهادات آنها بگوییم قبلاً گفتهایم و الان این پیشنهاد آماده شده و اجازه دهید تا آن را ببینیم، بخوانیم و بررسی کنیم. وزیر امور خارجه ادامه داد: چنانچه برخلاف دفعات قبل در این پیشنهادات حس نیت وجود داشته باشد امکان این که راه برون رفت از شرایطی که خود آنها ایجاد کردهاند پیدا شود وجود خواهد داشت.
شعار نه شرقی نه غربی پایه سیاست خارجی
سخنران دیگر این همایش نیز مشاور عالی مقام معظم رهبری در امور بینالملل بود که با بیان این که در جمهوری اسلامی ایران مبانی تصمیمات سیاست خارجی نظر رهبری بوده، گفت: امروز نیز اگر قرار باشد سخنی فصل الخطاب قرار گیرد، به طور مسلم آن نظر مقام معظم رهبری است. علیاکبر ولایتی مشاور عالی مقام معظم رهبری در امور بینالملل در همایش «آموزههای امام(ره) در سیاست خارجی» اظهار داشت: شعار «نه شرقی، نه غربی» پایه سیاست خارجی مورد نظر حضرت امام(ره) بود و جمهوری اسلامی ایران نیز بر پایه این سیاست بنا شده است.