اوپک ۲۰۰۸ چالشها و چشماندازها
بیانیۀ پایانی اجلاس سران کشورهای عضو سازمان اوپک در ریاض براساس سه استراتژی مهم «ثبات بازارهای جهانی انرژی»، «انرژی برای توسعۀ پایدار» و «انرژی برای محیطزیست» تاکید کرده است.
دبیر کل اوپک نیز مهمترین ماموریت آینده این سازمان را تبدیل چالشهای پیشرو به فرصت میداند. عبدالله سالمالبدری میگوید: «سازمان اوپک داستان یک پیروزی است که از زمان تاسیس از هیچ تلاشی برای تامین اهداف خود فروگذار نکرده و این اهداف همواره دو موضوع را پیگیری میکرده که اول تامین منافع اعضای اوپک و دوم کمک به رشد اقتصاد جهانی بوده است اما به نظر وی در حالی که در 47 سال گذشته پیروزیهای اوپک قابل توجه بوده است، بنابراین باید به چالشهایی که در گذشته با آن روبهرو بودهایم و در آینده نیز خواهیم داشت توجه داشته باشیم. به اعتقاد وی مهمترین ماموریت اوپک در آینده این است که همۀ چالشها را به فرصت تبدیل کند.» ناهمخوانی تقاضا با ظرفیتهای تولید: پاسخ به تقاضای روزافزون در کوتاه و بلندمدت تامین نیازهای نفتی جهان به صورت مناسب که به پیشرفت و رشد اقتصادی جهان کمک کند، از مهمترین چالشهای آینده اوپک خواهد بود، چراکه تقاضای روز افزون را باید در کوتاه و بلندمدت تامین کند و این در حالی است که فاصلهای میان تقاضاهای موجود و ایجاد ظرفیتهای تولید وجود دارد. دبیر کل اوپک میگوید: «باید در بررسی هر موضوعی ابتدا قدرت تولیدکنندگان را در نظر بگیریم و آن گاه توقعات خود را مطرح کنیم. بنابراین روند رو به رشد تعامل میان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان کلیدی است که میتواند سلامت آینده بازار نفت را تضمین کند. از نظر وی سازمان اوپک به دنبال ایجاد ثبات در بازار نفت است و این ثبات به معنی ایجاد توازن در جریان عرضه و تقاضای نفت و همچنین هماهنگی سازمان با اعضای غیراوپک است. اوپک باید تا جایی که میتواند شرایط عرضه و تقاضا را به توازن نزدیک کند تا بازار دیگر نوسانی را تجربه نکند. در بخش ثبات بازارهای جهانی نفت اوپک بار دیگر بر اهمیت عرضۀ مطمئن و رقابتی انرژی تاکید کرده و بر باقیماندن نفت به عنوان عنصری مهم در بازار بینالمللی انرژی تاکید کرده و پایبندی به تعهدات خود را در قبال عرضۀ انرژی کافی مقرون به صرفه و با ثبات بیان داشته است.
چالشهای زیستمحیطی
یکی دیگر از مهمترین چالشهای دیگر تولیدکنندگان حمایت از محیطزیست همزمان با تلاش برای داشتن حداکثر تولید است. عربستان از اختصاص 300 میلیون دلار برای پژوهشهای مربوط به انرژی و محیطزیست خود خبر داده است. ملک عبدالله پادشاه عربستان در تشریح این چالش میگوید: «این که گفته شده نفت در محیطزیست تاثیر دارد سخنی است که در آن حق و باطل با هم آمیخته است و تلاشهایی که کشورهای مصرفکننده با این بهانه برای مالیاتهای سنگین به نفت به کار میگیرند، بیشتر به زیان مصرفکنندگان است. موضوع نفت و محیطزیست باید به صورت علمی و نه سیاسی مورد بررسی قرار گیرد و با همین هدف نیز دولت عربستان مبلغ 300 میلیون دلار اختصاص داده است که به پژوهشهای مربوط به انرژی و محیطزیست مربوط میشود و امیدواریم که تولیدکنندگان و مصرفکنندگان در برنامههای مشابهی شرکت کنند که هم سلامت محیطزیست را تضمین کند و هم آیندۀ بازار نفت را براساس تعامل تولیدکنندگان و مصرفکنندگان شکل دهد.
اوپک سیاسی یا غیرسیاسی؟
چالش دیگر اتهاماتی است که بر اعضای اوپک وارد میشود و آنها را متهم به بهرهبرداری از نفت به عنوان یک سلاح و یا حداقل به عنوان یک اهرم سیاسی میکند. عربستان این ایده را رد میکند و احمدینژاد رییسجمهوری ایران نیز اخیرا بر این که نفت سلاح نیست تاکید کرده اما اظهارات چاوز رییسجمهور ونزوئلا به گونه دیگری است.
چاوز با اشاره به سابقۀ تاسیس سازمان اوپک در سال 1967 این اتفاق را در چارچوب یک استقامت و مبارزه شدید در سراسر دنیا که علیه استعمار مبارزه میکردند میداند و با اشاره به جنبشهایی که در این سالها در جهان صورت گرفته، میگوید همه ما به دنبال استقلال و صلح بودیم و اوپک نیز در آن زمان یک بازیگر مهم در عرصۀ سیاست بود که به هیچ عنوان قصد کنترل بازار نفت را نداشت، ولی نقش ایجاد توازن را به خوبی ایفا میکرد. از نظر چاوز، اوپک به ثبات و صلح احتیاج دارد و قدرتهای جهان نباید انتظار داشته باشند که به طور مداوم با فشارهایی که به اوپک وارد میکنند، با قیمتهای پایین، نفت راهی بازار شود. از نظر وی اوپک باید به عنوان نمایندۀ فعال سیاسی در عرصۀ ژئوپلتیک حضور پیدا کند و فعالیت داشته باشد و از کشورهای مقتدر جهان بخواهد که این قدر اوپک را تهدید نکنند.
چاوز میگوید در هفت سال گذشته اوپک با امپریالیستها مبارزه کرده است و مطمئن هستیم که علت همه این توطئهها وجود نفت بوده است و در این سالها همگی شاهد خطراتی که تولیدکنندگانی مانند ایران ونزوئلا را تهدید کرده است، بودهایم. به باور او هنگامی که در سال 2000 کنفرانس سران اوپک در کاراکاس برگزار شد، این موضوع تولدی مجدد برای اوپک بود و این سازمان را تقویت کرد و اکنون هفت سال است که این تلاش ادامه دارد. بنابراین امروز اوپک در صحنۀ بینالمللی مقتدرتر از هر زمان دیگری حضور دارد.
به گفتۀ چاوز پس از فروپاشی جهان دو قطبی، پیشرفتهترین کشورهای دنیا تحت ریاست آمریکا علیه اوپک صفکشی کردند تا جایی که رونالد ریگان ـ رییسجمهوری آمریکا ـ گفته بود که یک روز اوپک را زمینگیر میکنیم و نه تنها همه تلاش خود را برای این امر به کار گرفتند، بلکه تقریبا نزدیک بود آن را از هم بپاشد. از نظر پادشاه عربستان نیز نفت وسیلهای برای عمران است و نباید از سوی هیچ کشوری به عنوان وسیلهای برای درگیری مورد استفاده قرار گیرد. عربستانیها میگویند کسانی که میگویند اوپک سازمان انحصارگرایانه است، به این موضوع توجه نکردهاند که این سازمان همواره براساس میانهروی حرکت کرده و به همین دلیل است که اگر سطح تورم را در نظر بگیریم قیمت نفت هنوز پایینتر از قیمتی است که در اوایل دهۀ 80 داشت.
ملک عبدالله پادشاه عربستان در مراسم افتتاحیۀ سومین نشست سران اوپک در ریاض اعلام کرد اگر سطح تورم را در نظر بگیریم قیمت نفت هنوز پایینتر از قیمتی است که در اوایل دهۀ 80 داشت. وی معتقد است سازمان اوپک از ابتدا با دو هدف شکل گرفت که نخست حمایت از منافع کشورهای عضو و دوم حمایت از اقتصاد جهان در مقابل شوکهای نفتی و افزایش بیرویۀ قیمت نفت بوده است و تجربه نشان میدهد که همواره به این دو هدف پایبند بوده است. وی با بیان این که اوپک معتقد است رفاه جهان امری یکپارچه است که همه باید برای رسیدن به آن تلاش کنند میگوید: «اوپک پلهای گفتوگو با کشورهای مصرفکننده برقرار کرده و از مسئولیت خود برای کشورهای روبه رشد و فقرزدایی به خوبی آگاه است و به آن عمل میکند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
