گروه بینالملل: با روشن شدن پیروزى قطعى جنبش مقاومت اسلامى فلسطین (حماس) واکنشهاى داخلى و بینالمللى آغاز شد و این واکنشها همچنان ادامه دارد. طى دو روز گذشته سران این جنبش مجبور به پاسخگویى نسبت به بسیارى از پرسشها، اتهامها و حتى تهدیدها بودهاند. روز گذشته خالد مشعل با برگزارى یک کنفرانس مطبوعات کوشید تا به بخشى از این مسائل پاسخ دهد. اما همچنان تهدیدها ادامه داشته و حتى گاه روندى تصاعدى به خود مىگیرد. ظاهراً اولین آزمایشى که طرفهاى مخالف حماس بر آن انگشت گذاشتهاند، مسئله کمکهاى مالى به حماس یا در کل به دولت فلسطین است. به گونهاى که طى روزهاى گذشته مقامات اروپایى و آمریکایى بارها این جنبش را به قطع کمکهاى اقتصادى کشورشان تهدید کردند. جورج بوش رئیسجمهورى آمریکا در واکنش به پیروزى حماس تهدید کرد اگر این جنبش فکر نابودى اسرائیل را از سر به در نکند، کمکهاى واشینگتن به فلسطین قطع خواهد شد. وى در ادامه مصاحبه خود با شبکه تلویزیونى «سىبىاس» گفت: اگر خواسته ما انجام نشود، با آنان همکارى نخواهیم کرد. بوش افزود: «حماس باید خشونت را رها کند و در وهله دوم نیز از خواسته نابودى اسرائیل صرفنظر کند.» در همین حال کمیسر سیاست خارجى اتحادیه اروپا با اشاره به پیروزى حماس خاطرنشان کرد: شب گذشته مقامات ارشد اعضاى کمیته چهارجانبه متشکل از روسیه، سازمان ملل، اتحادیه اروپا و آمریکا در یک گفتوگوى تلفنى خواستار اتخاذ موضعى همسو در برابر وقایع جدید منطقه شدند. بینتافررو ـ والدنر گفت: در حال حاضر توپ در زمین حماس است. حماس مىتواند با اداره صحیح و مناسب اوضاع، تا حدى از مشکلات منطقه بکاهد. پیش از این نشست، خاویر سولانا مسئول سیاست خارجى اتحادیه اروپا گفته بود اگر گروه حماس خشونت را محکوم نکند، این مسئله مىتواند دهها میلیون دلار کمک اتحادیه اروپا را به تشکیلات خودگردان متوقف سازد. به گفته بىبىسى آمریکا و اتحادیه اروپا بزرگترین تامینکننده خارجى کمکهاى مالى به فلسطینیان هستند و مقامات فلسطینى مىگویند در صورت قطع این کمکها فلسطینىها با مشکلات مالى متعددى روبهرو خواهند شد. به همین خاطر روزنامه نیویورک تایمز دیروز نوشت: «کسرى بودجه تشکیلات خودگردان، قطع احتمالى بیشتر کمکها از طرف آمریکا و اروپا، تحریمهاى بینالمللى و حملات نظامیان جنبش فتح مشکلاتى هستند که حماس همزمان با پیروزى در انتخابات با آنها روبهرو است.» به گفته این روزنامه دولت خودگردان فقط در ماه ژانویه با ۶۹ میلیون دلار کسر بودجه روبهرو و ورشکست خواهد شد. در همین حال این روزنامه مىگوید اعضاى کمیته چهارجانبه صلح خاورمیانه نگران آن هستند که اگر کمکها را قطع کنند آن وقت حماس براى تامین هزینههاى خود به ایران روى آورد. این تحولات در حالى جریان دارد که سران کشورهاى مختلف حماس را به انتخاب گزینه صلح تشویق مىکنند. ژاک شیراک با صدور بیانیهاى از حماس خواست از گزینه خشونت صرفنظر کرده و گزینه صلح را به عنوان سیاست اصلى خود برگزیند. همچنین پرویز مشرف در یک اظهارنظر عجیب گفت: «در صورتى که حماس حاضر به صلح با اسرائیل نشود، جهانیان باید برآن فشار آورند تا در مسیر رویارویى گام ننهند.» وى در ادامه از شارون ستایش کرد و او را تنها مرد صلح در خاورمیانه توصیف کرد.
کنفرانس مطبوعاتى خالد مشعل
در واکنش به تهدیدها و اتهامها خالد مشعل پیروزى حماس در انتخابات شوراى قانونگذارى فلسطین را بیانگر اراده خالصانه ملت فلسطین توصیف کرد و گفت: ما این پیروزى را مرهون یارى خداوند، ملت، محمود عباس و سایر کشورهاى عربى و اسلامىهستیم که به ما در این زمینه کمک کردهاند. به گزارش ایسنا به نقل از شبکه تلویزیونى الجزیره، خالد مشعل رئیس دفتر سیاسى حماس دیروز (شنبه) در کنفرانس مطبوعاتى در دمشق درباره موضعگیرى این جنبش بعد از پیروزى در انتخابات اظهار داشت: ایجاد تغییر و اصلاحات، حمایت از مقاومت و ایجاد تشکیلات جدید خودگردان ازجمله برنامههاى ما در آینده است. وى افزود: ما از محمود عباس (ابومازن) رئیس تشکیلات خودگردان به دلیل اینکه ما را ملزم به برگزارى انتخابات در موعد مقررش ساخته است، تشکر مىکنیم. همچنین پیروزى امروز حماس در نتیجه خون شهدایى بوده است که به زمین ریخته شده و ما این تجربه دموکراتیک را به ابوعمار عرفات، فتحى شقاقى و تمامىشهداى مان هدیه مىکنیم. مشعل تاکید کرد: حماس با این پیروزى غافلگیر نشده است بلکه از قبل براى چنین نتیجهاى برنامهریزى کرده و اهداف استراتژیکى را براى آن تعیین کرده بود. نسبت پیروزى ما بیشتر از انتظارات دیگران بوده و ما کاملاً به این پیروزى اطمینان داشتیم و سعى مىکنیم که به زودى به سازمان آزادیبخش فلسطین ملحق شویم. وى درباره گامهاى بعدى حماس بعد از این پیروزى گفت: اولین اقدام مشورت با طرفهاى فلسطینى براى ایجاد یک شراکت سیاسى است. مرحله دوم انجام اصلاحات وعده داده شده از سوى این جنبش و بعد از آن ارتباط با کشورهاى عربى، اسلامى و اروپایى است. مشعل افزود: باید صراحتاً اعلام کنیم که حماس از واقعیت جهان موجود به دور نیست و ما درصددیم با کشورهاى اطراف ازجمله ایران و همچنین کشورهاى اروپایى تماس برقرار کنیم تا به آنها اعلام کنیم که ملت ما به چه چیزهایى نیاز دارد. وى اظهار داشت: حماس خواهان احترام به حقوق ملت فلسطین و برآوردن خواستههاى آنها است. ما از برادرانمان در جنبش فتح نیز مىخواهیم تا براى مصلحت ملت اقدام کنند. رئیس دفتر سیاسى جنبش حماس در ادامه با اعلام حمایت مردم از این جنبش گفت: حمایت مردم به ما اطمینان داد که آنها حامیان استوارى براى ما هستند، آنها آزادانه و با اراده خود ما را انتخاب کردهاند، چیزى که بسیارى از رهبران کشورهاى جهان از آن بىبهرهاند. وى همچنین از آمادگى حماس براى تشکیل یک ارتش جهت دفاع از ملت فلسطین خبرداد. در همین زمینه دیروز محمود الزهار گفت حماس سلاح خود را بر زمین نخواهد گذاشت. در یک خبر دیگر نیز دیروز اسرائیل از ورود اسماعیل هنیه کسى که او را به عنوان نامزد آینده حماس براى نخست وزیرى معرفى مىکنند، به کرانه باخترى جلوگیرى کرد. وى در پاسخ به تهدیدهاى اخیر گفت: «کمکهاى مالى نمىتواند شمشیرى باشد که از آن براى ترساندن ملت ما، جنبش حماس و گروههاى مقاومت استفاده شود.» وى گفت این تهدیدها کاملاً باطل است و حماس سلاح خود را حفظ خواهد کرد و مقاومت ادامه خواهد داشت.
تحولات فلسطین
پیروزى حماس پیامدهاى مهمى را براى زندگى فلسطینىها خواهد داشت. به دنبال شکست جنبش فتح اعضاى این جنبش با حضور در خیابانهاى غزه از محمود عباس خواستند تا با این جنبش مذاکرات ائتلافى را به انجام نرساند. معترضان با پاره کردن پوسترهاى حماس خشمشان را از پیروزى این جنبش و ناراحتىشان را از شکست در مقابل این جنبش اعلام کردند. دیروز افراد مسلح حماس و فتح براى دومین روز در خان یونس با یکدیگر درگیر شده و به سوى هم تیراندازى کردند. تعدادى از گردانهاى الاقصى شاخه نظامى جنبش فتح با برپایى تظاهراتى از محمود عباس خواستند رهبران فتح را برکنار کند. دیروز شاید به همین خاطر بود که محمود عباس شش تن از اعضاى شوراى مرکزى جنبش فتح را از کار برکنار کرد. علت برکنارى این افراد هماهنگ نبودن آنها با کمیته فتح و نامزد شدن به شکل مستقل عنوان شده است. در یک خبر دیگر گردانهاى الاقصى دیروز اعلام کردند که دیگر به آتشبس با اسرائیل پایبند نیستند. آنها با صدور اعلامیهاى گفتند: گلولههاى ما به سمت اسرائیل و مردم فاسد (در فتح) نشانه خواهد رفت. طى روزهاى گذشته بعضى مقامات فتح گفتند مىخواهند دولت آینده حماس نقش یک اپوزیسیون نیرومند را بازى کنند. اما این نکته را هم باید در نظر داشت که پیروزى حماس موجب سرخوردگى نیروهاى جوان شده و ممکن است جنبش فتح را دچار تحولات ناخواستهاى کند.
انتخاب ۱۵ اسیر فلسطینى
از سوى دیگر پیروزى ۱۵ تن از اسیران فلسطینى در انتخابات قانونگذارى یکى دیگر از شگفتىهاى این انتخابات بود. به گزارش روز شنبه یک منبع خبرى عرب زبان، اگرچه پیروزى حماس بارزترین ویژگى انتخابات اخیر در فلسطین بود ولى پدیده قابل تامل دیگر این انتخابات آن بود که پانزده اسیر فلسطینى محبوس در زندانهاى اسرائیلى در حالى کرسىهاى مجلس جدید فلسطین را کسب کردند که قادر به شرکت در مبارزات انتخاباتى نبودند. شمار اسیران فلسطینى در زندانهاى اسرائیل براساس برخى آمارها ۸ هزار نفر و حتى بیش از آن ذکر شده و این در حالى است که هر روز سرزمینهاى فلسطینى شاهد بازداشتهاى مکرر است. از مجموع ۳۱ اسیر فلسطینى که خود را نامزد انتخابات مجلس قانونگذارى کرده بودند، ۱۵ نفر اکنون عضو مجلس شدهاند که در بین این افراد مىتوان از رهبران برجسته گروههاى مقاومت از جمله «احمد سعدات» سومین دبیرکل جبهه خلق براى آزادى فلسطین نام برد که از بهار سال ۲۰۰۲ میلادى تا کنون در زندان اریحا تحت نظارت آمریکا و انگلیس در بازداشت است. برادر «سعدات» شهید شده است و او در پى ترور وزیر جهانگردى سابق اسرائیل توسط افراد جبهه خلق بازداشت شد. براساس این گزارش دومین فرمانده اسیر«مروان البرغوثى» دبیر شاخه جنبش فتح در کرانه باخترى است که او نیز در بهار سال ۲۰۰۲ بازداشت شد و اشغالگران در سال ۲۰۰۴ وى را در سن ۴۵سالگى به ۴۰ سال حبس و ۵ بار حبس ابد محکوم کردند. دو فرمانده اسیر دیگر حماس «حسن یوسف» و «جمال ابوالهیجا» هستند. یوسف چند ماه پیش درحالى بازداشت شد که دو سال و نیم را نیز در بازداشت اسرائیلىها گذرانده بود. «ابوالهیجا» نیز از زمان تجاوز اسرائیل به اردوگاه جنین در بهار سال ۲۰۰۲ تاکنون در بازداشت اشغالگران است. وى در رویدادهاى جنین در اردوگاه مذکور مجروح و یک دستش قطع شد و در حال حاضر نیز به علت بىتوجهى پزشکى در زندان، وضع جسمانى او رو به وخامت است. اکنون این پرسش مطرح است که این نمایندگان اسیر براى انتخابکنندگان خود چه مىتوانند بکنند؟ بارها درگذشته اتفاق افتاده که اسیران فلسطینى موفق شده اند لزوم بهبود وضعیت بازداشت برخى از فرماندهان و فعالان گروههاى فلسطینى را بر زندانبانان اسرائیلى تحمیل کنند. این کار از طریق وحدت صفوف تمامى اسیران عضو گروههاى مختلف فلسطینى در یک بازداشتگاه و هماهنگى مواضع همه گروههاى موجود در بازداشتگاه تحقق یافته است.