آمریکا به مطبوعات عراق رشوه می‌دهد

ترجمه: فرشید کریمی
ارتش آمریکا در راستای جنگ اطلاعاتی و تلاش جهت بهبود تصویر ماموریت خود در عراق به طور سری به روزنامه‌های عراقی پول پرداخت می‌کند تا اخبار تهیه شده توسط نیروهای آمریکایی را منتشر کنند. بر اساس اظهارات برخی از مقامات ارتش آمریکا و اسنادی که نشریه لس‌آنجلس تایمز به دست آورده است، مقالات نوشته شده توسط واحدهای اطلاعات عملیات ارتش آمریکا با کمک یک پیمانکار نظامی به عربی ترجمه شده و در روزنامه‌های بغداد درج می‌شوند. بیشتر این مقالات به عنوان اخبار بی‌طرفانه که توسط خبرنگاران مستقل تهیه و نوشته می‌شوند در روزنامه‌های عراقی به چاپ می‌رسند. داستان‌های این اخبار عملیات و فعالیت نیروهای آمریکایی و عراقی را بزرگ جلوه می‌دهند، شبه‌نظامیان را تقبیح و تلاش‌ها به رهبری آمریکا برای بازسازی عراق در بوق و کرنا می‌کنند. این مقامات می‌گویند: «در حالی که این اخبار اساساً واقعی هستند، اما فقط یک سوی رویدادها را ارائه داده و اطلاعاتی که ممکن است باعث زیر سئوال رفتن دولت‌های آمریکا و عراق شوند را حذف می‌کنند. سوابق و مصاحبه‌ها نشان می‌دهند که آمریکا از آغاز سال جاری میلادی با پرداخت پول به روزنامه‌های عراقی آنها را به نوشتن چنین مقالاتی با تیترهایی مانند «مردم عراق به زندگی بدون تروریسم اصرار دارند» ترغیب می‌کند، این فعالیت به گونه‌ای طراحی شد که هرگونه ارتباط با ارتش آمریکا را پنهان کند. پنتاگون با یک شرکت به نام گروه لینکلن (Lincoln Group) که در واشینگتن مستقر است یک قرارداد دارد که به ترجمه اخبار و درج آنها کمک می‌کند. گاهی اوقات هم در زمانی که خبرها به مطبوعات بغداد تحویل داده می‌شوند، کارمندان عراقی یا پیمانکاران دست دوم این گروه به عنوان گزارشگران آزاد یا کارمندان بخش آگهی در مقابل دوربین قرار می‌گیرند.
تلاش ارتش آمریکا برای انتشار تبلیغات در رسانه‌های عراق در حالی صورت می‌گیرد که حتی مقامات آمریکایی تعهد می‌کنند که به ارتقای اصول دموکراسی، شفافیت سیاسی و آزادی بیان در کشوری کمک کنند که برای چندین دهه تحت سیطره دیکتاتوری و فساد بوده است. این تلاش در زمانی اتفاق می‌افتد که وزارت امور خارجه آمریکا در حال آموزش مهارت‌های اساسی خبرنگاری و اصول اخلاقی رسانه‌های غربی به گزارشگران عراقی است. این آموزش‌ها شامل آموزشگاهی به نام «نقش مطبوعات در جامعه دموکراتیک» است. دونالد رامسفلد وزیر دفاع آمریکا، با تاکید اهمیتی که مقامات آمریکایی بر توسعه غرب‌گونه رسانه‌ها دارند، دوشنبه همین هفته عنوان کرد که افزایش سازمان‌های خبری در عراق یکی از موفقیت‌های بزرگ کشور عراق بعد از خلع صدام حسین است. وی گفت که صدها روزنامه، ایستگاه‌های تلویزیونی و سایر «رسانه‌های آزاد» یک «سوپاپ تسکین» برای عموم مردم عراق است تا به واسطه آن در مورد دموکراسی در حال جوانه زدن در کشورشان بحث کنند. تلاش و عملیات اطلاعاتی ارتش آمریکا واکنش شدیدی در میان برخی از افسران عالی رتبه در عراق و پنتاگون به وجود آورده است. آنها بر این باورند که گمراه کردن رسانه‌های خبری اعتبار ارتش آمریکا را در میان مردم این کشور و سایر ملل تخریب می‌کند. یک مقام بلند پایه پنتاگون که با قرار دادن این گزارش‌ها در رسانه‌های عراق مخالف است، می‌گوید: «ما در حال تلاش برای ایجاد اصول دموکراسی در عراق هستیم. هر حرفی که ما می‌زنیم در مورد دموکراسی است اما ما با این کار در حال نادیده گرفتن و شکستن تمامی اصول دموکراسی هستیم.» ترتیب همکاری با گروه لینکلن مدرک و شاهدی است برای این حقیقت که پنتاگون تلاش زیادی برای محدود کردن سرحدات مرسوم بین امور عمومی ارتش و عملیات اطلاعاتی و روانی می‌کند. بر طبق اظهارات مقامات نظامی که با این فعالیت در عراق آشنایی دارند، بخش عمده این تلاش توسط «نیروی ویژه عملیات اطلاعاتی» که بخشی از ستاد سپاه چند ملیتی در عراق است هدایت می‌شود که تحت فرماندهی سرهنگ جان رواینز است. این مقامات که نقش مهمی در این فعالیت دارند با شرط اینکه نام آنها فاش نشود در این مورد صحبت کردند. سخنگویان واینز و گروه لینکلن از اظهارنظر در این مورد خودداری کردند. یکی از مقامات نظامی می‌گوید: این نیروی ویژه، به عنوان بخشی از این عملیات روانی که طی سال گذشته شدت گرفته است، یک روزنامه عراقی را خریداری کرده و همچنین کنترل یک ایستگاه رادیویی را در دست گرفته است تا از آنها برای ارسال پیام‌های موافق با آمریکا به مردم عراق استفاده کند. هیچ کدام از این دو به عنوان سخنگوی ارتش شناسایی و شناخته شده نیست. مقامات نام این روزنامه و ایستگاه رادیویی را که تحت کنترل آمریکا است فاش نمی‌کنند و عنوان می‌کنند نام بردن از آنها باعث می‌شود که شبه نظامیان کارمندان آنها را مورد حمله قرار دهند. قانون آمریکا ارتش را از اجرای عملیات روانی و یا قرار دادن تبلیغات با استفاده از رسانه‌های آمریکایی منع می‌کند. دانیل کوهل که کارشناس عملیات اطلاعاتی در دانشگاه دفاع ملی است می‌گوید که باور ندارد قرار دادن گزارش‌ها در رسانه‌های عراق اشتباه است. اما در مورد اینکه آیا این کار باعث ترغیب مردم عراق علیه شبه نظامیان می‌شود شک دارد. وی اضافه می‌کند: «به نظر من هیچ گونه جنبه بد یا مخالف اخلاق در این عملیات وجود ندارد من فقط در مورد تاثیر آن شک دارم.» یکی از مقامات بلند پایه آمریکایی که در سال جاری در عراق سپری کرده می‌گوید که پیام‌هایی که قویاً موافق آمریکا بوده و در برخی گزارش‌ها در بغداد دیده می‌شدند باعث این شک در وی شد که ارتش آمریکا این گزارش‌ها در رسانه‌های عراق قرار می‌داد. برخی از رونامه‌ها مانند الموتمر که توسط نزدیکان احمد چلبی در بغداد اداره می‌شود مقالات را به عنوان گزارش‌های خبری منتشر می‌کرد و به گونه‌ای که از سایر گزارش‌های خبری قابل تشخیص نبودند. چلبی قبل از جنگ یک تبعیدی عراقی بود که مقامات عالی رتبه پنتاگون نظر مساعدی در مورد وی داشتند. روزنامه‌های دیگر این گزارش‌ها را به عنوان «آگهی» و در رنگ با کادر طوسی قرار می‌دادند و یا اینکه با استفاده از حروف خاص باعث تشخیص آنها از محتویات سرمقاله می‌شدند. اما هیچ کدام از این گزارش‌ها به ارتباط با ارتش آمریکا اشاره نداشت. در شماره ششم ماه آگوست (15 مرداد 1384) گزارشی خبری با حروف برجسته در صفحه دوم دیده می‌شد که عنوان آن «عراقی‌ها با وجود تروریسم بر ادامه زندگی اصرار دارند» بود. مدارک به دست آمده توسط مجله Time نشان می‌دهند که روزنامه الموتمر حدود 50 دلار دریافت کرد تا این خبر را درج کند، هر چند که مدیر این روزنامه گفت چنین مقالاتی را مجانی به چاپ می‌رساند. این استاد اشاره می‌کنند که نزدیک به 1500 دلار به روزنامه مستقل الدستور پرداخت شد تا مقاله‌ای با تیتر «پول بیشتری صرف توسعه عراق می‌شود» درج گردد. باسم شیخ مسئول روزنامه گفت که نمی‌داند این مقاله از کجا آمد اما یک یادداشت با عنوان «سرویس رسانه» بالای آن قرار داد تا آن را از بقیه مطالب قابل تشخیص کند. لوآی بلداوی صاحب امتیاز این روزنامه می‌گوید: «مقالاتی که توسط ارتش آمریکا نوشته می‌شوند از طریق اینترنت به روزنامه الموتمر راه پیدا می‌کنند و معمولاً بدون امضا هستند. «این روزنامه توسط نزدیکان چلبی اداره می‌شود.
وی می‌گوید: «ما همه چیز منتشر می‌کنیم. سیاست روزنامه انتشار تمام موضوعات است مخصوصاً اگر این موضوعات عقاید ما را تحسین کنند. ما طرفدار آمریکا هستیم. ما هر چیزی را که از آمریکا دفاع می‌کند به چاپ می‌رسانیم.» با این حال، سایر کارمندان الموتمر از ارتباط روزنامه‌شان با ارتش آمریکا کمتر حمایت می‌کردند. فاله حسن که یکی از ویرایشگران است می‌گوید: «این کار دست نیست و وضعیت استفبار روزنامه‌نگاران در عراق را منعکس می‌کند. روزنامه‌نگاری در عراق در وضعیت بدی است.» در نهایت، بلداوی تایید می‌کند که وی نیز در مورد منبع مقالات نگران است و متعهد می‌شود در مورد مطالبی که از اینترنت دریافت می‌کند مراقب‌تر خواهد بود. بر اساس مدارک و سوابق عراق‌هایی که این مقاله را تحویل می‌دهند نیز درآمدی خوبی به دست می‌آورند. کارمندان روزنامه المداه می‌گویند که روز 30 جولای (8 مرداد) یک مرد به آرامی در حالی که یک مشت دلار آمریکا در دست داشت وارد دفتر روزنامه در مرکز بغداد شد. وی به ویراستار گفت که می‌خواهد یک مقاله با عنوان «تروریست‌ها به داوطلبان سنی حمله می‌کنند» در روزنامه چاپ شود. او بدون اینکه کارت تماسی به کارمندان بدهد پول را به طور نقد پرداخت و دفتر را ترک کرد. اسمی که وی به کارمندان داد همان اسمی بود که مجله Times در مدارک و سوابق به دست آمده دارد. اگر چه ویرایشگرهای روزنامه می‌گویند که آن مرد 900 دلار برای چاپ خبر پرداخت کرد اما سوابق و مدارک نشان می‌دهند که این مرد به گروه لینکلن گفته 1200 پرداخت کرده بود. روزنامه المداء به عنوان یک روزنامه وزین و حرفه‌ای در میان روزنامه‌های عراقی در نظر گرفته می‌شود که گزارش‌های تحقیقاتی و شعر چاپ می‌کند. بر اساس برخی منابع متعدد، روند قرار دادن گزارش‌ها زمانی آغاز شد که سربازان «روزنامه‌های دیواری» از رخدادهای عراق را تهیه می‌کردند. این فیلنامه‌ها شامل تهاجم مشترک نیروهای عراقی و آمریکایی علیه مخفیگاه‌های شبه نظامیان بودند. یکی از این روزنامه‌های دیواری به شرح تهاجمی می‌پردازد که نیروهای آمریکایی و عراقی در شهر غربی کربلا و حصیبه انجام دادند. یکی دیگر از این روزنامه‌ها به اسارت گرفته شدن یک شبه نظامی سازنده بمب در بغداد را شرح می‌دهد. این روزنامه شرح خود را با این مطلب به پایان می‌رساند «با همکاری مردم و نیروهای امنیتی، عراق در نهایت تروریست‌ها را به خاطر پیشرفت خود بیرون می‌راند». هنوز مشخص نیست که آیا این روزنامه‌های دیواری به روزنامه‌های عراقی راه یافته‌اند یا خیر. گروه لینکلن که قبلاً با نام Iraqex شناخته می‌شد یکی از شرکت‌های متعددی است که توسط ارتش آمریکا به خدمت گرفته شده تا «ارتباطات راهبردی» را در کشورهایی اجرا کند که تعداد زیادی از نظامیان آمریکا در آنجا مستقر هستند. علاوه بر قرارداد در فعالیت در عراق، این گروه قرارداد بزرگ دیگری را از فرماندهی عملیات ویژه ارتش آمریکا دریافت کرد. این قرارداد برای توسعه فعالیت‌های ارتباطات راهبردی مرتبط با نیروهای عملیاتی ویژه در سراسر جهان است. مبلغ قرارداد 100 میلیون دلار طی پنج سال است.