کودتایی که اتفاق نیفتاد

اسکات ریتر / ترجمه لطف‌الله میثمی
اسکات ریتر کاپیتان سابق زیردریایی آمریکایی برای یافتن سلاح‌های نظامی صدام حسین ماموریت یافت. اکنون در اولین گزارش دقیق، او چگونگی توطئه سیا با استفاده از سلاح‌های استراق سمع سازمان ملل جهت براندازی رژیم عراق را فاش می‌سازد و بیان می‌کند چگونه این ناکامی بعد از شکست منجر به یک تراژدی شد. موشه‌پون کوسکی (moshe ponkovsky) گفت: این اسکات بزرگ است (this is big scott) ما این اطلاعات را در اختیار کسی قرار نمی‌دهیم. سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل به ما در کمیسیون ویژه سازمان ملل (un scom) که مسئول اجرای برنامه بازرسی تسلیحاتی سازمان ملل در عراق بود، از طریق بررسی موشکافانه تصاویر گرفته شده از فراز عراق به وسیله هواپیماهای‌ جاسوسی 2-u آمریکا یاری می‌رساند. این کار قابل پذیرش نبود اما رابطه آن با کمیسیون ویژه سازمان ملل مفید بود. برای سازمان سیا ثابت شده بود که تحلیل‌گران اسراییلی بسیار ماهر و زبردست هستند اما آن چه من به اسراییلی‌ها گفتم گسترش تاسف‌بار این اطلاعات جاسوسی بود. من از سرهنگ دوم پون کوسکی و همکارانش خواستم نوارهایی را که ما خود طی یک شنود مخفیانه از مکالمات نیروهای انگلیسی کمیسیون ویژه سازمان ملل در بغداد ترتیب داده بودیم، دریافت نماید. اسراییلی‌ها این اطلاعات را پردازش کردند (یعنی کدها و رمزهایی را که ممکن بود توسط عراقی‌ها استفاده گردد، رمزگشایی نمودند و نوار را ترجمه کردند) و به‌ منظور یافتن چیز مفیدی که برای کمیسیون ویژه سازمان ملل جهت خلع‌سلاح عراق قابل قبول باشد‌ آن را مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار دادند این کار طرحی بزرگ و احتمالا خطرناک بود، اما من حمایت مدیر ارشد کمیسیون ویژه سازمان‌ ملل ـ رییس آن که یک دیپلمات سویدی به نام رالف اک (Rolf Ek) بود معاون آمریکایی وی چارلز دولفر (Charles Duelfer) یکی ‌از مقامات وزارت امور خارجه و نیکیتا اسمیدویچ (Nikita Smidovich) متخصص روسی کنترل تسلیحات را جلب کرده بودند. با پایان یافتن ماه ژوئیه سال 1996 این طرح به مرحله اجرا درمی‌آمد: پون کوسکی به من گفت که رییسش، ژنرال یالون (General yaalon) که مدیر اطلاعات نظامی بود به وی اجازه شروع داده است.
فقط یک بخش از این پازل، وجود نداشت: انگلیس گروه شنود را مهیا می‌کرد، اسراییل کار تحلیل را انجام می‌داد و فقط آمریکایی‌ها در این میان نبودند اوایل آن ماه دولفر کاغذی از جانب سازمان سیا به من داد که دربردارنده مجموعه‌ای از پرسش‌ها در مورد طرح شنود مکالمات کیمسیون بود. تا آن زمان سازمان سیا این کمیسیون را به‌ عنوان ابزاری برای جمع‌آوری اطلاعات، کوچک می‌شمرد اما حالا آن‌ها هم به این کار علاقه‌مند شده بودند. من در آن زمان از ماجرا خبر نداشتم اما دستور مخفیانه تغییر رژیم بود. استوریچر (Steve Richter) رییس بخش خاورنزدیک سازمان سیا اظهار داشته بود که سازمان سیا تا زمانی که بتواند از فعالیت‌های کمیسیون ویژه به ‌منظور پیشبرد طرح خود در به راه‌‌اندازی کودتایی علیه صدام حسین استفاده نماید این کمیسیون را یاری خواهد کرد این اشتیاق جدید برای همکاری با کمیسیون ویژه تنها زمانی مشخص گردید که سیا متوجه شد که بازرسان تسلیحاتی دسترسی فزاینده‌ای به برخی مناطق مهم و حساس در عراق از جمله پایگاه‌هایی که متعلق به گارد ویژه جمهوری ـ محافظ شخصی صدام ـ بود پیدا می‌کنند.
طرح کودتای سازمان سیا چنین بود: در صورتی که بازرسی کمیسیون ویژه بتواند به ‌گونه‌ای موجب بروز بحرانی گردد که بهانه‌ای برای حمله نظامی آمریکا به گارد ویژه جمهوری دست دهد آن‌گاه می‌توان نیروهای ویژه امنیتی صدام را نابود کرد این کار راه را برای طراحان کودتا که تحت رهبری محمد عبدالله ‌الشوانی (mohammad Abdullah al-Shawani) فرمانده سابق نیروهای ویژه عراق که به عمان پایتخت اردن تبعید شده و به استخدام سیا در آمده بود هموار می‌ساخت تا نقشه خود را به پیش برند اما هنگامی که در 4 فوریه 1996 من از تیم شنود انگلیس که وارد فرودگاه دالز شهر واشنگتن شده بود تا آموزش و تجهیزات لازم را از سازمان سیا دریافت کند استقبال کردم از انگیزه بعدی این سازمـان هیچ تصوری نداشتم پنج اپراتور ویژه شنود که زیـر نظر فردی چاق و کوتاه قـد به نام گـری (gary) که 30 ساله به نظر می‌رسید بودند و به ‌عنوان عناصر ویژه جمع‌آوری اطلاعات شناخته شدند به ‌سرعت آموزش‌های لازم را فرا گرفتند. اواسط ماه فوریه من در ویرجیانا بودم و مقدمات آماده‌سازی این گروه را پیش از ورود به بحرین و بغداد کنترل می‌کردم. در ضمن عراقی‌ها نیز از کسب اطلاعات احتمال باارزش به وسیله بازرسان تسلیحاتی آگاه بودند. سرویس اطلاعاتی عراق ـ مخابرات نیز یگانی را به کمیسیون ویژه سازمان ملل اختصاص داده بود. لغو تحریم‌های عراق در اولویت برنامه‌های مخابرات قرار داشت اولویت مهم امنیت ملی عراق همین بود. صدام حسین، شخصا به مدیر آن گفته بود که عراق خلع سلاح شده است و دیگر هیچ علاقه‌ای به گسترش قابلیت تسلیحات کشتار جمعی ندارد اما تا زمانی که کمیسیون ویژه خود به چنین نتیجه‌ای دست نمی‌یافت این تحریم‌ها لغو نمی‌گردید.         ادامه دارد...