محمد البرادعی که گزارشهای دو پهلوی او در خصوص پرونده هستهای ایران تاکنون زمینه را برای بهانهجویی آمریکا و همپیمانان آن کشور علیه ایران فراهم کرده است، بار دیگر گزارش خود را در خصوص روند همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی هستهای منتشر کرد.
این گزارش اگرچه مهر تاییدی بر رفع اصلیترین ابهامات ـ یا بهانهجوییها ـ علیه فعالیت صلحآمیز هستهای ایران بود اما باز هم ویژگی «دوپهلو» بودن در آن مشاهده میگردید که البته به نظر میرسد این بار ابهامآفرینی او میتواند پیامدهای منفی بیشتری داشته باشد. محمد البرادعی در گزارش خود آورده بود: به عقیده آژانس، بیشتر اطلاعات ارائه شده از سوی ایران به ویژه در زمینه آلودگی دانشکده فنی و پلونیوم 210 با یافتههای این آژانس مطابقت کامل دارد. محمد البرادعی در این گزارش با اشاره به دیدار خود با مقامهای ایرانی در روزهای 11 و 12 ژانویه سال جاری میلادی در ارتباط با منشاء آلودگی در تجهیزات دانشکده فنی، ماهیت تجهیزات، استفاده از آنها و اسامی و نقشهای افراد و شخصیتهای دیگر از جمله مرکز تحقیقات فیزیک، میگوید: این تجهیزات از سوی رئیس این مرکز که استاد دانشگاه است، برای اقدامی علمی و تحقیقاتی فراهم و تهیه شده بود.
البرادعی همچنین ضمن اعلام حل و فصل 6 موضوع مطرح بین ایران و آژانس اعلام کرده بود: آژانس هیچگونه ارتباطی بین استفاده از مواد هستهای در ارتباط با مطالعات ادعایی پیدا نکرده است و هیچ اطلاعات معتبری نیز در این زمینه ندارد.
آژانس قادر است به راستیآزمایی عدم انحراف مواد هستهای اظهار شده در ایران ادامه دهد. البرادعی در کنار نکات مثبت گزارش خود بار دیگر این ادعای همیشگی را تکرار کرد که «تهران نیاز به ادامه اعتمادسازی در رابطه با برنامههای فعلی و ماهیت آن دارد که نشان دهد ماهیت آن صرفا صلحآمیز است، اما آژانس هیچگونه اطلاعات ملموسی درباره برنامههای هستهای اعلام نشده از سوی ایران ندارد.»
مدیر کل آژانس که به حق او را آقای دوپهلو مینامند، برای آنکه دل آمریکاییها را به دست آورد اشارهای هم به آخرین گزارشهایی کرد که آمریکا براساس ادعاهای گروه تروریستی مجاهدین خلق «منافقین» آن را در اختیار آژانس قرار داده است. البرادعی در این خصوص اعلام کرده است: «با اشاره به ارائه اطلاعات از سوی ایران، بار دیگر تاکید میکنیم که آژانس در موضعی نیست که درباره ماهیت برنامهها اعلام نظر کند.» مدیرکل آژانس حتی پا را فراتر نهاد و از پروژه نمک سبز ـ که از ادعاهای جدید آمریکاییهاست ـ ابراز نگرانی کرد. البرادعی همچنان بار دیگر بر لزوم شفافیت بیشتر ایران تاکید نمود و اجرای پروتکل الحاقی را تنها راه حصول اطمینان کامل آژانس از ماهیت برنامه هستهای کشورمان دانست.
البته ادعاهای جدید آمریکا، تنها در گزارش البرادعی منعکس نشد، بلکه روز سهشنبه، اعضای شورای حکام در پشت درهای بسته به بررسی این ادعاها پرداختند. نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی در پایان نشست محرمانه شورای حکام در این مورد گفت: «قویا به دیگر اعضای شورا هشدار داده شده است که این اتهامات خارج از دستور کار آژانس است.
سلطانیه این اسناد و اسلایدهایی را که در جلسه نمایش داده شده، اطلاعات جاسوسی آماتورگونه و «مزخرف» خوانده و گفت که همه آنها را یک آدم بیسواد هم میتواند سر هم کند.» اما دوپهلو بودن گزارش البرادعی باعث نشد که رئیسجمهور از اعلام آن به عنوان یک پیروزی بزرگ برای ایران خودداری کند. او خواستار برگزاری جشن بزرگ به همین مناسبت شد که البته به خاطر تقارن ایام اخیر با ماه صفر، برگزاری جشن را به بیستم فروردین ماه موکول کرد. رئیسجمهور پیروزی هستهای را طی پیامهای جداگانهای به رهبر انقلاب و ملت ایران تبریک گفت.
بسیاری از شخصیتهای سیاسی کشور نیز گزارش البرادعی را نوعی موفقیت برای کشور دانستند اما عدهای از آنها به دولت هشدار دادند که نباید از بخشهای تردیدبرانگیز گزارش البرادعی غفلت کرد. محسن رضایی دبیر اصولگرای مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به درج موضوعاتی درخصوص برنامه موشکی ایران در گزارش البرادعی، آن را یک فتنهگری جدید و آغاز یک حرکت جدید بر ضد ایران دانست.
وی در عین حال بر این نکته تاکید کرد که باید پایان یافتن شش سوال مطروحه از ایران توسط آژانس را یک موفقیت بدانیم. محسن رضایی همچنین در یک موضعگیری کاملا سیاسی، این پیروزی را علاوه بر رهبری انقلاب و رئیسجمهوری، به علی لاریجانی دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی تبریک گفت.
تبریک محسن رضایی به علی لاریجانی درست در زمانی بیان شد که یک خبرگزاری نزدیک به اصولگرایان، علی لاریجانی را مرد اول هستهای ایران نامید و مصاحبهای مفصل با او انجام داد.
خبرنگاران نکتهیاب همین موضوع را در گفتگوی هفتگی غلامحسین الهام سخنگوی دولت، مورد توجه قرار دادند که الهام نیز تاکید کرد این پیروزی، متعلق به همه ملت ایران است و نباید هیچکس آن را متعلق به خود بداند. همین حال، محمدرضا باهنر نایبرئیس اصولگرای مجلس نیز سخنانی مطرح کرد که نشان میداد گزارش البرادعی آنگونه که برخی مسئولان دولتی میگویند، سراسر موفقیت و به نفع ایران نیست. باهنر طی سخنانی در جلسه ماهیانه جامعه اسلامی مهندسین ـ که دبیرکلی آن به عهده خود اوست ـ با اشاره به گزارش البرادعی گفت: «مسئله هستهای در عین اینکه یک فرصت بسیار خوب برای اصولگرایان و اصولگرایی مجلس و دولت است ولی اگر کمی سهلانگاری و کمدقتی شود، ممکن است رقبا همین مقوله را تبدیل به یک تهدید کرده و علیه اصولگرایی تبلیغ کنند».
یکی دیگر از حاشیههای مهم گزارش البرادعی، پیامی بود که محمود احمدینژاد رئیسجمهور به مناسبت این گزارش خطاب به ملت ایران صادر کرد. او در این پیام برای دومین بار طی دو هفته ـ از 22 بهمن تا 5 اسفند ماه 86 ـ برخی عناصر داخلی را مورد حمله قرار داد. در بخشی از پیام احمدینژاد آمده بود: «این پیروزی درس بزرگ دیگری است برای آنان که راه خود را از سر خودخواهی از مردم جدا کردند اینان نه مردم را باور دارند و نه از ظرفیتهای آنان آگاهند جز به منافع خود نمیاندیشند، از پیشرفت کشور ناخرسندند و در شادی مردم سهیم نمیشوند. ضعف ایمانشان به آسمان و بریدگیشان از مردم در زمین از آنان افرادی بزدل ساخته است که قدرتهای شیطانی را همهکاره میدانند.» اما نکته جالب در این مورد، عدم انعکاس این بخش از پیام احمدینژاد در اصلیترین روزنامههای حامی رئیسجمهور از جمله کیهنان و رسالت و تعداد دیگری از روزنامههای اصولگرا از جمله همشهری و جمهوری اسلامی بود.
اکنون باید در انتظار جلسه شورای امنیت نشست تا مشخص شود که برداشت کدام افراد از گزارش البرادعی دقیقتر بود: کسانی مانند محسن رضایی و حشمتالله فلاحتپیشه که گزارش البرادعی را حاوی فتنهگری جدید میدانند یا آنها که معتقدند این گزارش، اعتراف کامل به حقانیت ایران و پیروزی بزرگتر از ملی شدن صنعت نفت بوده است.