آسیا - کانون هسته‌ای اروپا و آمریکا

مجید وقاری
سفیر آسیای ژاک شیراک، رئیس‌جمهور فرانسه از جهات مختلف قابل تامل است.
شیراک در اولین مرحله از سفیر آسیایی خود از تایلند دیدن کرد.
اولین سفر یک رئیس‌جمهور فرانسه از بانکوک طی 150 سال گذشته بود. همراهی وی از سوی یک هیات بلندپایه اقتصادی و سیاسی بیانگر اهمیت دیدار شیراک از تایلند است. روابط اقتصادی فرانسه با تایلند در مقایسه با روابط سیاسی دو کشور از سطح پایین‌تری برخوردار است به گونه‌ای که فرانسه سومین کشور اروپایی و هشتمین کشور سرمایه‌دار در تایلند است. بر اساس موافقتنامه‌ای که در جریان دیدار ژاک شیراک از بانکوک میان دو طرف امضا شد قرار است میزان مبادلات تجاری فرانسه و تایلند به 5 میلیارد دلار برسد که در آن گام مثبتی برای توسعه مناسبات دو کشور محسوب می‌شود. افزایش رقابتهای اقتصادی و تجاری میان کشورهای اروپایی و تضعیف موقعیت فرانسه در آفریقا و برخی کشورهای خاورمیانه باعث شده است تا دولت پاریس درصدد توسعه نفوذ و گسترش روابط خود با سایر کشورها از جمله تایلند برآید.
در همین راستا ژاک شیراک در بانکوک کوشید تا فرانسه در تشکل منطقه‌ای جنوب شرق آسیا موسوم به آ.س.آن و شرکای اقتصادی آن نیز مشارکت داشته باشند. زیرا اعضای آ.سه.آن درصدد تشکیل بازار بزرگ آسیایی هستند که بیش از نیمی از جمعیت جهان را در برمی‌گیرد.
پس از سفر به تایلند دیدار شیراک از هند نیز قابل توجه و مهم است هند و فرانسه گرچه از روابط رو به توسعه برخوردار بوده‌اند اما مهمترین محور بحث شیراک در هند همکاری‌های هسته‌ای است. پس از امضای توافقنامه اخیر امریکا و هند برای همکاری هسته‌ای، کشورهای فرانسه و انگلیس نیز آمادگی خود را برای امضای توافقنامه‌ مشابه با هند اعلام کرده‌اند. این در حالی است که توافقنامه هسته‌ای امضا شده میان هند و امریکا همچنان با اعتراض محافل داخلی دو کشور و کارشناسان بین‌الملل هسته‌ای رو به رو است. زیرا این توافقنامه را مغایر با پیمان ان.پی.تی و تضعیف کننده آن می‌دانند. هند به همراه پاکستان این پیمان را امضا نکرده‌اند و آزمایش‌های هسته‌ای دو کشور در سال 1998 نیز با اعتراض‌های جهانی رو به رو شد. بنابراین تمایل فرانسه برای همکاری با هند که گفته می‌شود در همین راستا توافقنامه‌ای نیز در جریان سفر شیراک به دهلی نو امضا خواهد شد بیانگر برخورد دوگانه آنها با مسائل هسته‌ای جهانی است.
واقع امر آن است که کشورهای دارنده فناوری هسته‌ای درصدد ایجاد بازارهای بین‌المللی برای فروش سوخت هسته‌ای به عنوان تجارتی تازه هستند. به همین دلیل منطقه آسیا بخصوص هند به کانون همکاری‌های داخلی در هند از جمله رئیس جمهوری این کشور که به پدر هسته‌ای هند نیز معروف است مخالف وابسته شدن سوخت هسته‌ای این کشور است. در هرحال سفر ژاک شیراک به آسیا بیانگر رویکرد آسیایی‌ها برای یافتن بازارهای جدید به خصوص هسته‌ای است و با توجه به تمایل تایلند برای سوخت رآکتورهای هسته‌ای که هیات دولت این کشور را تصویب کرده است می‌توان گفت شیراک در تایلند نیز موضع همکاری هسته‌ای را مطرح کرده است.