شکنجه در زندان‌های ارتش آمریکا

ترجمه: آرمن نرسسیان
هنگامی که زندانیان خلیج گوانتانامو وارد صدمین روز اعتصاب خود شدند، دو گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد که آمریکا اجازه دسترسی خصوصی آنها به زندانیان را در این زندان آمریکایی نداده بود، در «لندن» علیه شکست و ناکامی آمریکا در رعایت استانداردهای حداقلی بین‌المللی به صحبت پرداختند.
«مانفرد نوواک» گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در مورد شکنجه و «پل هانت» گزارشگر سازمان ملل متحد در مورد حق دسترسی به بهداشت در میان گروهی از نمایندگان سازمان ملل متحد قرار دارند که خواهان دسترسی به زندان خلیج گوانتانامو و سایر اماکن در آن جزیره شده‌اند. پس از یک سال مذاکره، گروه مجبور به پذیرش شرایط تحمیلی آمریکا از جمله قبول بازدید یک روزه به جای سه روزه و عدم حضور پل هانت در گروه شد. اما در 17 نوامبر، نمایندگان سازمان ملل متحد اعلام کردند که سفر خود را به علت امتناع آمریکا از دسترسی آنها به زندانیان لغو کرده‌اند. نوواک گفت: به ما اجازه دسترسی مستقیم و خصوصی داده نشده و این خلاف رهنمود و دستورالعمل‌های اولیه ما است.
پل هانت نیز گفت که وی طی دو سال گذشته چهار بار درخواست سفر به گوانتانامو را کرده که علت این درخواست گزارش‌های دائمی درباره وضعیت نگران‌کننده جسمی و روحی زندانیان گوانتانامو بوده که بارها گزارش‌هایی در مورد تلاش آنها به خودکشی فاش شده است. او می‌گوید: این مایه تأسف است، چون دفاع از حقوق بشر، یکی از اهداف اصلی سازمان ملل متحد است در جملات اولیه منشور به تأیید رسیده است و من به عنوان گزارشگر ویژه مستقل سازمان ملل متحد این وظیفه، را دارم که اطمینان حاصل کنم که به حقوق بشر همیشه و در همه نقاط احترام گذاشته می‌شود. حقوق بشر در پای دروازه خلیج گوانتانامو متوقف نمی‌شود و هم است که گوانتانامو و جاهای دیگر از پاسخگویی به جامعه جهانی خودداری نکنند. او در ادامه می‌افزاید: به آنها که می‌گویند بازداشت‌شدگان افراد بدی هستند، باید گفت خوب یا بد، حاکمیت قانون در مورد آنها نیز صدق می‌کند، چون آنها نیز انسان هستند.
حاکمیت قانون معنایی یگانه دارد و یک کشور نمی‌تواند در جایی به آن احترام بگذارد و در جایی آن را نادیده بگیرد یا آن را در مورد گروهی از مردم به کار گرفته و در مورد گروهی دیگر آن را انکار کند.
گزارشگران سازمان ملل متحد همچنین خواهان دسترسی به زندان‌های دیگر آمریکا شده‌اند. آنها هنوز پاسخی از عراق و افغانستان دریافت نکرده‌اند. در ماه آوریل، دولت آمریکا از این گزارشگران خواست تا برای دریافت مجوز دسترسی، تنها بر روی گوانتانامو متمرکز شوند. نوواک می‌گوید:‌ برای رسیدن به یک توافق، ما با این موضوع (تمرکز بر روی گوانتانامو) موافقت کردیم. او تأکید می‌کند که گزارشگران علاقه خود را به سایر نقاط از دست نداده‌اند. وی از اماکن شخصی بازداشتی صحبت می‌کند که سیا، آنها را اماکن سیاه نامیده است. هم اکنون حدود 505 زندانی در گوانتانامو وجود دارند که 200 نفر از آنها از ماه جولای اعتصاب غذا کرده‌اند. از یازدهم آگوست، 150 نفر دیگر به اعتصاب غذا دست زده‌اند. «کلایو استافورد اسمیت» وکیل این زندانیان می‌گوید: آنها در حال مرگ هستند،‌ هم از نظر روحی و هم از نظر جسمی، «شاکر عامر» یک مقیم انگلیس طی 20 سال گذشته و موکل استافورد اسمیت طی یکصد روز گذشته،‌ نیمی از وزن بدن خود را از دست داد و به وکیل خود گفته که خواهان مرگ است. استافورد اسمیت می‌گوید: آنچه موکل او می‌خواهد، تنها اجرای قانون و برخورد محترمانه با او است.
وکلای مدافع زندانیان خلیج گوانتانامو برای ملاقات با موکلان خود نیاز به مجوز امنیتی دارند، اما این مجوز تنها به شهروندان آمریکا داده می‌شود. هر آنچه که مربوط به زندانیان است و گزارشهای مربوط به وضعیت رفتار با آنها و شرایط آنها توسط مقامات نظامی آمریکا به صورت محرمانه نگهداری می‌شوند و تنها پس از اخذ مجوز، این گزارشها ارائه می‌شوند.
اما علی‌رغم تمام مخفی‌کاریها در مورد وضعیت گوانتانامو، «ایرنه خان» دبیر کل عفو بین‌الملل، وضعیت موجود را به باد انتقاد میِ‌گیرد و می‌گوید: سیستم غیرقانونی و بازداشت مخفیانه‌ای وجود دارد که از ابزار و امکانات وسیعی بهره می‌جوید. کلایواستافورد اسمیت می‌گوید: بیش از 14 هزار زندانی به صورت مخفیانه و غیرقانونی در مراکز بازداشتی مختلف از جمله در عراق نگهداری می‌شوند. ایرنه خان می‌گوید: گوانتانامو، تنها نوک یک کوه یخی است.
عفو بین‌الملل اخیراً‌ جزئیات سه تبعه یمن را منتشر کرد که در تانزانیا دستگیر و به مدت دو سال شکنجه و بعد تحویل مقامات یمن شده بودند و این مقامات بدون دادگاهی کردن شان به تقاضای آمریکا،‌ آنها را در زندان نگه داشته بودند. ایرنه خان می‌گوید: مرگ در بازداشتگاهها، ناپدید شدن،‌ شکنجه و بازداشتهای مخفی،‌ همه طبق قوانین بین‌الملل، جنایت به حساب می‌آیند. «معظم بیگ» یک شهروند انگلیس که در پایگاه هوایی «بگرام» افغانستان و سپس در گوانتانامو به مدت سه سال زندانی بود و بدون هیچ توضیحی آزاد شد،‌ می‌گوید: زندگی عادی وی از روزی که بازداشت شد،‌ به پایان رسید. او شاهد شکنجه‌های وحشتناکی در بگرام و گوانتانامو بوده است. وی می‌افزاید که تمام افسران آمریکایی، ضد انسانی رفتار نمی‌کردند. بیگ می‌گوید: آنها (افسران) از اخبار مربوط به ابوغریب وحشتزده بودند و از من می‌خواستند به جهانیان بگویم که آنها مثل آن شکنجه‌گران نیستند. البته تعداد زیادی هم بودند که زندانیان را شکنجه می‌کردند.
معظم بیگ در ادامه می‌گوید: علی‌رغم رفتار انسانی برخی افسران،‌ شاهد رفتارهایی بودم که تنها می‌توانست مربوط به دستورالعمل شکنجه نازیها باشد.
یک نگهبان بگرام به او گفته بود که وی تنها با رفتار غیرانسانی با زندانیان می‌تواند شغل خود را نگه دارد.
در یک مقطع زمانی، ارتش آمریکا از معظم‌بیگ خواست تا به عنوان یک شاهد علیه افسران متهم به سوء استفاده شهادت دهد. خود او می‌گوید پس از سه سال بازداشت، آنها تنها پیشنهاد دادند که به عنوان شاهد در دادگاه حضور داشته باشم.
کلایواستافورد اسمیت موارد زیادی از شکنجه در میان موکلانش را بیان می‌کند. «بنیام محمد» یک مقیم انگلیس برای 18 ماه شکنجه شده است. او می‌گوید: نگهبانان آنقدر او را شکنجه کردند که بالاخره هر آنچه را که جلوی او گذاشتند، امضا کرد. بنیام محمد بر اثر این شکنجه‌ها اعتراف کرد که با چهار رهبر عالیرتبه القاعده شام خورده است. وکیل او می‌گوید هر کس این داستان را باور کند،‌ افسانه‌ها را هم باور می‌کند، اما او زیر شکنجه به این قصه‌ها اعتراف کرده و آنها از این اعتراف که زیر شکنجه گرفته شده، علیه او استفاده خواهند کرد. این اعمال دور از شأن آمریکا است.