خلع سلاح در بن‌بست

امیرعلی ابوالفتح
کنفرانس جهانی خلع سلاح در حالی اجلاس دوره‌ای خود ر ژنو را آغاز کرد که هنوز جامعه جهانی از سخنان ژاک شیراک رئیس‌جمهوری فرانسه در بهت و ناباوری به سر می‌برد. کوفی‌عنان دبیر کل سازمان ملل متحد در پیامی به کنفرانس خلع سلاح در ژنو، شکست در امور خلع سلاح بین‌المللی را ناامیدکننده خوند.
کنفرانس عمومی خلع سلاح از روز سه‌شنبه در ژنو با حضور نمایندگان 66 کشور عضو آغاز به کار کرد.
این کنفرانس در چند دهه فعالیت، کوشیده است کشورهای جهان را به نابودی سلاحهای کشتار جمعی و خلع سلاح عمومی تشویق کند. اما این تلاشها همواره ناکام مانده است. براساس مفاد پیمان NPT، ن 5 قدرت هسته‌ای جهان موظف به خلع سلاح شده‌اند. لیکن از زمان تصویب این پیمان در اوایل دهه 1970، جهان بیش  از هر زمان دیگری با تهدیدهای اتمی قدرتهای بزرگ روبه‌رو بوده است.
دولت آمریکا، حمله پیشدستانه اتمی را در دکترین جدید نظامی خود تعریف کرده و در عین حال نسل جدیدی از سلاحهای هسته‌ای موسوم به بمبهای مینیاتوری را در دست ساخت دارد.
همزمان نیز شیراک از به کار برد سلاح اتمی در صورت حمله تروریستی به فرانسه سخن به میان آورده است. این جهتگیری‌ها از سوی واشنگتن و پارس در حالی صورت می‌گیرد که قدرتهای اتمی در پیمان NPT از تهدید اتمی علیه کشورهای غیراتمی منع شده‌اند. اما در سالهای نخستین قرن بیست و یکم قدرتهای بزرگ قصد دارند بحث به کارگیری سلاحهای مرگبار اتمی را به منازعات روزمره جهانی تسری دهند. در چنین صورتی جهان به سوی اشاعه و گسترش سلاحهای اتمی حرکت خواهد کرد.
مخالف 5 قدرت اتمی با قرار دادن بحث خلع سلاح اتمی در اجلاس بازنگری پیمان NPT در تابستان سال گذشته در نیویورک یکی از دلایل ناکامی این اجلاس به شمار می‌‌آید. قدرتهای اتمی برخلاف تعهدات بین‌المللی معتقدند که موضوع خلع سلاح هسته‌ای صرفا به 5 عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل اختصاص دارد. در حالی که موضوع جهان غیراتمی یک مساله بین‌المللی است وبا سرنوشت نسل بشر پیوند خورده است.
به هر حال تا زمانی که کشورهای نظیر آمریکا، فرانسه، انگلیس،‌ روسیه و چین زرادخانه‌های اتمی خود را نابود نکنند، جهان همچنان در کابوس جنگهای ویرانگر هسته‌ای به سر خواهد برد. این در حالی است که همین کشورها از دستیابی کشورهای در حال توسعه به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای جلوگیری می‌کنند و حتی جمهوری اسلامی ایران را برای توقف تحقیقات علمی و دانشگاهی تحت فشار قرار داده‌اند.