گامی به سوی هویت بخشی به شهر

در کلانشهرها، معیار محله است و محله است که به آن هویت می‌بخشد. محله تعریف تعریف و کارکرد خاص دارد. محله یک ترکیب پیچیده از کالبد، کارکردهای فیزیکی و اجتماعی است. محله‌هایی در تهران هست که به کل شهر هویت‌بخشی می‌کند...» اما چرا تهران بی‌هویت شده؟ «یکی از علتهایی که موجب بی‌هویتی تهران شده، گسترش بی‌رویه و بدون منطق شهرسازی است.» دکتر خوش‌چهره معتقد است که برای رهایی از بی‌هویتی باید به الگوهای محلی مراجعه کنیم: «الان در آخرین مقالات برنامه‌ریزی شهری گفته می‌شود که علت اینکه جرم و جنایت زیاد شده این است که از الگوهای محلی استفاده نمی‌کنیم. لذاست که در نشریه همشهری محله باید هویت‌دهی سرلوحه کار قرار گیرد. هویتی که دارد از دست می‌رود و نباید بگذاریم این اتفاق بیفتد.»
تاریخ سخن می‌گوید
به نظر نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، واشکافی تاریخ تهران و توجه به گذشته آن، یکی از کارهایی است که همشهری محله می‌تواند در راستای هویت‌دهی به تهران انجام دهد. خانه‌ها و محله‌های قدیمی و تاریخ‌ساز شهرمان، در دسترس‌ترین آنهاست: «خانه‌‌های قدیمی تهران چه بخشی از تاریخ شهر و کشورمان را روایت می‌کند؟ باید پیشینه آنها مشخص شود. البته هستند منطقه‌هایی در تهران که تازه ایجاد شده‌اند و سبقه تاریخی ندارند ولی دیگر محلات که این‌گونه نیستند را باید به‌طور دقیق‌‌تر شناسایی کنیم.»
رسالت نشریه محلی مردم تهران
«تلاش و سماجت همشهری محله قابل تقدیر است اما نکاتی در این میان وجود دارد. نکته اول ترمینولوژی است یعنی شناخت واژه‌ها. همشهری محله را نباید صرف مجله دانست. مثل هنر که برای هنر یا ورزش برای ورزش نیست. اینها ابزاری است برای یک سری هدف. بنابراین مأموریت نشریه محلی باید برای چند نفر جا بیفتد. ابتدا دست‌اندرکاران نشریه که خیلی مشخص برای خودشان و در مرحله بعد برای مخاطب باید جا بیافتد، نفر بعد اسپانسر نشریه (شهرداری تهران) است که باید واقف به این اصل باشد که احساس می‌کنم این‌گونه نیست که برای همشهری محله یک تهدید است. باید جایگاه شما به اسپانسرتان هم تعریف شود.» اما رسالت نشریه محلی مردم تهران چیست؟ «دست‌اندرکاران همشهری محله می‌گویند در تحول محله و هویت‌دهی به آن مؤثر بوده است. اما با توجه به مقایسه تیراژ نشریه و تعداد خانوار هر منطقه این رقم خیلی پایین است. پس می‌توان گفت تنها حرکتی به سوی متحول کردن برداشته شده و هنوز کار قطعی صورت نگرفته است.»
استفاده از ظرفیت‌ها
«متأسفانه سیمای شهر به هم‌ریخته و رها شده است. همچنین مسئله ورزش در تهران.» یک نکته جالب! دکتر خوش‌چهره مقام قهرمانی کاراته و جودو در سطح کشوری دارد. البته خود اذعان دارد که مدارج عالی ورزشی خود را پیش از انقلاب کسب کرده است. خوش‌چهره اهتمام به مسئله ورزش در جامعه و شهر را بسیار مهم می‌داند: «ورزش باید تحت مدیریت واحد اداره شود. ما مشکل کمبود امکانات ورزشی نداریم. بلکه ضعف ما در مدیریت فضاهاست. در انگلستان شاهد بودم که زیرزمین خانه‌ای که به عنوان پارکینگ از آن استفاده می‌شد، بعدازظهرها با نظر معتمدین محل به سالن ورزشی تبدیل می‌شد. ببینید! پس با امکانات کم هم می‌توان بنیه‌های ورزش شهر را قوی کرد! باید در همشهری محله این مسئله نهادینه شود و مردم از آن آگاه شوند... حتی در دوره آقای احمدی‌نژاد طرحی مطرح بود که مدیریت پارک‌ها به معتمدین محل واگذار شود که بنا بردلایلی نشد. نکته بعد سیمای شهر است. باید به شهرداری القا شود که خانه‌ها و سیمای شهر را جدی بگیرد. مردم هم همین‌طور که همشهری محله می‌تواند هر دو وجه را پوشش دهد.
از مدرسه‌ها هم نباید غافل شد. تنها نباید به یک صفحه مدرسه اکتفا کرد و باید پتانسیل معلمان، دانش‌آموزان و فضای آموزشی هر منطقه را در نظر گرفت. معلم اگر تصویر خود را در صفحه نشریه ببیند. خود و دانش‌آموزان احساس می‌کنند جدی گرفته شده‌اند و به آنها توجه می‌شود.»
دارایی‌های همشهری محله!
همشهری محله قابلیت‌های فراوانی دارد که مهم‌ترین آن نیروی جوان و خلاق است. به اعتقاد من باید در تحریریه نشریات، دانشجویان رشته‌های معماری و شهرسازی و نیز علوم اجتماعی هم حضور داشته باشند. دلیل این عقیده را هم می‌گویم: هر شهر تبلور چهار فعالیت است. 1- سکونت که دو پنچم سطح و کاربری شهر را به خود اختصاص می‌دهد 2- حمل و نقل یا رفت و آمد 3- کار و فعالیت 4- فراغت. برای همین باید در این چهار زمینه کارشناس و خبرنگار در تحریریه حاضر باشد تا مخاطب عام و مخاطب خاص را راضی کند.