معمای قتل رفیق حریری

ترور رفیق حریری، نخست‌وزیر فقید لبنان در یکسال پیش، سرآغاز تحولاتی در این کشور و تکاپوی جامعه بین‌الملل شد. سازمان ملل متحد، کمیته ویژه‌ای را مسوول بررسی علل این قتل کرد و نتیجه بررسی‌های کمیته بر گمانه‌زنی‌های کارشناسان مهر تأیید زد. گمان بسیاری بر این بود که دست‌های پنهان سوریه این قتل را رقم زده است و نتیجه کار کمیته تحقیقات نیز همین سمت و سو را دنبال می‌کرد. رفیق حریری، نخست‌وزیر فقید لبنان در 14 فوریه سال گذشته بر اثر انفجار بمبی در بیروت، به همراه 20 نفر دیگر جان خود را از دست داد. بدنبال ترور وی، سازمان ملل متحد در اوایل آوریل سال 2005 میلادی یک کمیته بین‌المللی را مسوول پیگیری پرونده این قتل کرد و دتلف مهلیس، دادستان آلمانی به عنوان رییس این کمیته، تحقیقات را پی گرفت.
حضور سی‌ساله نظامیان سوری در لبنان و ضدیت رفیق حریری با سوریه باعث شد که اغلب کارشناسان به سوریه ظنین شوند. مهلیس معتقد بود که طرح این قتل از الگوی قدیمی حدود بیست یا سی سال پیش تبعیت می‌کند. به باور وی، این تروور نمی‌توانست مربوط به گروه‌های بنیادگرا که در عملیاتشان خود را نیز قربانی می‌کنند، شود. بازرس ویژه سازمان ملل متحد تحقیقاتش را دنبال کرد و اگر چه سرانجام تصمیم گرفت که از سمتش کناره‌گیری کند، اما نتیجه‌ای را در اختیار سازمان ملل گذاشت که تکانه‌ای عظیم را در عرصه سیاسی پدید آورد. حاصل تحقیقات، مأموران امنیتی سوریه و لبنان را بازیگران اصلی سناریوی این قتل می‌نامید. مهلیس همچنین سوریه را متهم به جلوگیری از جریان تحقیقات کرد و گفت که دولت سوریه شاهدان را تحت فشار قرار می‌دهد. کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا با اشاره به همین امر گفت: ما می‌بینیم که سوریه همکاری لازم را نمی‌کند. همین نکته نشان می‌دهد که این کشور به نحوی در قتل حریری دست داشته است.
شورای امنیت سازمان ملل متحد با صدور قطعنامه‌ای در پاییز گذشته، سوریه را به همکاری‌های لازم با کمیته بین‌المللی تحقیقات فرا خواند. اما سوریه اتهام‌ها را ناعادلانه قلمداد و مشارکت در این قتل را انکار می‌کرد.
در دسامبر سال گذشته گزارش دوم مهلیس تقدیم سازمان ملل شد. بازرس ویژه کمیته تحقیق بین‌الملل علل قتل حریری این بار از بهبود همکاری سوریه سخن گفت، ولی آ‌ن را کافی ندانست. او می‌گفت که همکاری‌های سوریه با مأموران کمیته شفاف نیست و اگر اوضاع اینگونه پیش رود، جریان تحقیقات یک یا دو سال طول خواهد کشید. اما پیامدهای قتل حریری به اینجا ختم نشد. نظامیان سوریه که حدود سی سال در لبنان بسر می‌بردند، بدنبال افزایش فشارهای بین‌المللی مجبور به خروج از این کشور شدند، مردم لبنان خود را پس از سال‌ها رها شده حس کردند، ولی معمای قتل حریری همچنان حل نشده باقی ماند. مجدولین هاتوم،‌ خبرنگار روزنامه انگلیسی زبان دیلی‌استار چاپ لبنان می‌گوید: کشف حقیقت این قتل بسیار دشوار است، ولی ما امید داریم که حداقل قسمتی از حقیقت را پیدا کنیم. اغلب مردم لبنان، سوریه را عامل این قتل می‌دانند، ولی ما برای اثبات ادعای خود به مدرک نیاز داریم.