شارون در بستر مرگ

گروه بین‌الملل: آریل شارون مرد قدرتمند اسرائیل در پی یک سکته مغزی در سرازیری مرگ افتاد. گرچه هنوز از سرنوشت قطعی او اطلاعی در دست نیست اما غالب منابع خبری احتمال ‌می‌دهند شارون مرده باشد یا حداقل آنکه نیمی ‌از بدن او فلج گشته و عملاً از کار افتاده باشد. این حادثه به معنای پایان کار شارون است. کسی که در میان فلسطینی‌ها به «بولدوزر» و «قصاب صبرا و شتیلا» شهرت داشت و اسرائیلی‌ها او را «پدر شهرک‌سازی» ‌می‌دانستند.
به گزارش منابع خبری قرار بود پنجشنبه گذشته شارون برای درمان بیماری قلب خود ـ که چندی پیش دچار سکته قلبی شده بود ـ تحت عمل جراحی قرار گیرد اما پیش از آن یعنی چهارشنبه شب دچار ایست مغزی شد و بلافاصله به بیمارستان انتقال یافت. پزشکان به سرعت او را تحت یک عمل جراحی هفت ساعته قرار دادند اما سرانجام اعلام کردند وضعیت جسمانی او پس از تخلیه خون از مغز همچنان در شرایط بحرانی است. در حال حاضر شارون در کما به سر ‌می‌برد و پزشکان ‌می‌گویند «اغمای مصنوعی» حداکثر تا سه روز ـ تا فردا ـ ادامه خواهد یافت و تنها پس از آنکه به هوش آید ‌می‌توانند وضعیت او را به طور دقیق ارزیابی کنند. دیروز برای سومین بار مغز شارون تحت عمل جراحی قرار گرفت و پزشکان دلیل آن را خونریزی جدید دانستند که برای متوقف کردن آن مجبور به عمل جراحی شده بودند. شارون هم اکنون در بیمارستان هداسا در بیت‌المقدس بستری است. پزشکان معالج وی با وخیم توصیف کردن حال او ‌می‌گویند: «حال او هیچ تغییری نکرده است و تنها طی چند روز آینده ‌می‌توان آسیب‌های ناشی از سکته مغزی وی را مشخص کرد.» در حال حاضر ده‌ها عکاس و خبرنگار در اطراف بیمارستان هداسا مترصد اعلام خبر مرگ شارون هستند تا گزارش آن را به جهان مخابره کنند. در حال حاضر شارون تنها به وسیله دستگاه‌های پزشکی زنده نگه داشته شده است. ساموئل شابیرا یکی از پزشکان شارون ‌می‌گوید: «ما تا روز یکشنبه جرات نمی‌کنیم او را به هوش آوریم.» وی ‌می‌گوید این بیهوشی برای از بین رفتن خونریزی لازم است و ‌می‌تواند به او اکسیژن برساند. در عین حال پزشکان ‌می‌گویند که فشار خون او کاملاً عادی است. با وخیم شدن وضع جسمی ‌شارون تدابیر امنیتی شدیدی در اسرائیل برقرار شد و تمام نیرو‌های مسلح این کشور به حالت آماده‌باش درآمده‌اند.
با این وصف کابینه اسرائیل ایهود المرت را به جانشینی شارون تعیین کرد و قرار است طبق قانون اساسی وی ده روز سرپرستی کابینه را برعهده داشته باشد. در همین حال موشه کاتساو رئیس‌جمهور اسرائیل اعلام کرد کابینه فعلی قادر به اداره امور تا زمان برگزاری انتخابات آینده خواهد بود. در همین حال اعضای حزب لیکود بر استعفای خود پافشاری ‌می‌کنند. در پی اختلافات درونی شارون از لیکود جدا شد و حزب کادیما را تاسیس کرد. یکی از اعضای این حزب معتقد است که بدون شارون باید در انتخابات ماه مارس آینده شرکت کرد. در همین حال عمیر پرتز رئیس حزب کار هم به دبیرکل این حزب دستور داد روز‌های آینده همه فعالیت‌های این حزب را متوقف کند. دیروز روزنامه الشرق الاوسط خبر داد که هم زمان با بستری شدن شارون نیرو‌های اسرائیلی در طول مرز‌های لبنان به حال آماده‌باش درآمده‌اند. مرگ شارون بی‌تردید بر شرایط داخلی و خارجی اسرائیل تاثیری تعیین‌کننده خواهد گذاشت. در میان فلسطینی‌ها نیز دو احساس شادی و نگرانی نسبت به مرگ شارون وجود دارد. در همان حال که بسیاری از آنان از مرگ شارون خرسند هستند و حتی برای آن شیرینی و شکلات پخش ‌می‌کنند، بخش دیگری از فلسطینی‌ها نگران اوضاع پس از شارون هستند و بیم آن دارند که جریان‌های افراطی نخست وزیری آینده اسرائیل را برعهده گیرند. گرچه شارون بزرگ‌ترین دشمن فلسطینی‌ها بود اما در اواخر با دست زدن به اقداماتی چون خروج یک جانبه از غزه در معرض انتقاد و حتی تهدید‌های تند نیرو‌های افراطی اسرائیل قرار گرفت و بارها تهدید به مرگ شد. در حال حاضر تقریباً اکثر رهبران جهان به سرنوشت شارون چشم دوخته‌اند و خبری قطعی را در مورد مرگ یا زندگی او انتظار ‌می‌کشند. خبری که به زودی اعلام خواهد شد.
مصاحبه با سفیر سابق اسرائیل در آلمان
ترجمه محمدعلی فیروزآبادی: آیا اسرائیل پس از شارون در ورطه یک بحران سیاسی گرفتار ‌می‌شود؟ «آوی پریمور» سفیر سابق اسرائیل در آلمان در گفت‌وگو با اشپیگل آنلاین این مسئله را رد کرده و عقیده دارد که «نتانیاهو» رقیب تندرو شارون شانسی برای نخست‌وزیری اسرائیل ندارد زیرا به گمان پریمور اکثریت مردم اسرائیل خواهان سیاست‌های میانه هستند.
*آقای پریمور در صورتی که شارون سلامت خود را دوباره به دست نیاورد چه وضعیتی در انتظار اسرائیل است؟
**به گفته پزشکان معالج، شارون هیچ امکان بازگشت ندارد و این بدان معنی است که در حال حاضر اسرائیل توسط یک دولت موقت انتقالی به سرپرستی «ایهود المرت» تا انتخابات ماه مارس اداره ‌می‌شود و البته المرت هم مشکلی نخواهد داشت زیرا هم از اکثریت پارلمان اسرائیل و هم از پشتیبانی حزب برخوردار است. در حال حاضر بحث بر سر مشکلات سیاسی و اقتصادی نیست و همه بحث‌ها حول و حوش انتخابات پارلمانی در ماه مارس دور ‌می‌زند.
*آیا فکر ‌می‌کنید نخست وزیر پوپولیست سابق یعنی «بنیامین نتانیاهو» جانشین شارون خواهد شد؟
**نه، فکر نمی‌کنم. البته نتانیاهو قدرت بیشتری نسبت به زمان حاضر پیدا خواهد کرد. بخشی از رأی دهندگان که حزب لیکود را ترک کرده و به دنبال شارون رفته بودند مجدداً به لیکود بازخواهند گشت. اما این برای دستیابی نتانیاهو به قدرت، کفایت نمی‌کند. نتانیاهو به اصطلاح در محاصره اردوگاه راست است و من فکر نمی‌کنم که قادر باشد سیاستی میانه به کار گیرد و به کارگیری سیاست میانه خواست اکثر مردم اسرائیل است.
*آیا حزب نوپای شارون یعنی کادیما ‌می‌تواند بدون وی به حیات خود ادامه دهد؟
**بی‌تردید حزب کادیما بسیاری از اعضای خود را به نفع لیکود و حزب کارگر و البته به نفع برخی دیگر از احزاب میانه رو کوچک، از دست خواهد داد. حزب کادیما بدون شارون درست مثل حزب دوگلیست بدون «دوگل» است. زیرا مردم اسرائیل چندان تمایلی به حزب کادیما نداشتند بلکه بیشتر به شارون گرایش داشتند. کسی از برنامه‌های سیاسی و اقتصادی و ایدئولوژی این حزب چیزی نمی‌دانست. مردم تنها از شارون پیروی ‌می‌کردند. البته عده‌ای در این حزب باقی خواهند ماند چون آلترناتیوی ندارند. آنها گروهی هستند که از احزاب دیگر جدا شده و برخی از آنها هیچ راه بازگشتی به احزاب قبلی ندارند.
*آیا ‌می‌توان از شارون به عنوان نماد همزیستی و ائتلاف سیاستمداران میانه‌رو یاد کرد؟
**من نمی‌توانم چنین مقا‌می ‌برای او قائل شوم. شارون پس از آنکه متوجه تغییرات در مردم اسرائیل شد، برای حفظ قدرت، خودش را تغییر داد. بخش بزرگی از مردم اسرائیل پس از آنکه شارون ایدئولوژی اش را تغییر داد و پس از آنکه راضی شد مناطق اشغال شده را تخلیه کند، خواهان باقی ماندن وی در قدرت شدند. البته ‌می‌دانیم که شارون زمانی بزرگترین نقش را در ساخت شهرک‌های یهودی نشین داشت. اما تخلیه نوار غزه برای وی در افکار عمو‌می‌اسرائیل ایجاد محبوبیت کرد.
*آیا به نظر شما وضعیت فعلی شباهتی با وضعیت سال ۱۹۹۵ یعنی پس از کشته شدن «اسحاق رابین» و روی کار آمدن نتانیاهو ندارد؟
**نه، به هیچ‌وجه. در آن زمان شاهد یک چرخش بودیم، به این صورت که اردوگاه اعتدال به شدت ضربه خورد و نتانیاهو با شعارهای دروغ به قدرت رسید. او در آن زمان ‌می‌گفت که روند صلح را ادامه داده و بهتر از حزب کارگر در این مورد عمل خواهد کرد. در حال حاضر من بر این عقیده هستم که سیاست‌های اسرائیل پس از انتخابات معتدل‌تر هم خواهد شد.
*حزب کارگر در آینده چه نقشی خواهد داشت؟
**در این مورد هم به نظر من بخشی از رأی‌دهندگان که پیرو شارون بودند، به حزب کارگر بازخواهند گشت و این امکان پدید خواهد آمد که حزب کارگر تبدیل به بزرگترین حزب میانه‌رو اسرائیل شود و با حزب کادیما ائتلاف کند.
*این اتفاقات در انتخابات فلسطین چه تاثیری ‌می‌گذارد؟
**فکر نمی‌کنم که انتخابات اسرائیل بر انتخابات فلسطین تاثیر بگذارد، بلکه کاملاً برعکس، اگر تندروها در فلسطین برنده انتخابات شوند، مهار کار به دست تندروهای اسرائیل خواهد افتاد. حملات ستیزه‌جویانه فلسطینی‌ها همیشه نقش بزرگی در انتخابات پارلمانی اسرائیل ایفا کرده است. با همه اینها اکثر مردم اسرائیل امروز به صورتی جدی طرفدار سیاست‌های میانه و اعتدالی هستند و از این عقیده خود دست نخواهند کشید.