بیت‌المقدس؛ جنگ جمعیت

چندی پیش چهلمین سالگرد جنگ ژوئن 1967 (خرداد 1346) و اشغال مناطق باقی مانده از فلسطین از جمله بخش شرقی قدس شریف بود. این تاریخ بهانه خوبی است تا پژوهش‌های مختلفی در این رابطه منتشر شود. «خلیل التفکچی» کارشناس فلسطینی امور شهرک‌سازی و مدیر اداره نقشه‌های جمعیت پژوهش‌های عربی در گزارشی مفصل به وضعیت این شهر مقدس بعد از گذشت 40 سال از اشغال آن پرداخت. به گفته این کارشناس فلسطینی. مسئله جمعیت، صهیونیستها را بشدت درگیر خود کرده است و صهیونیستها به دنبال راه‌هایی برای رهایی از فلسطینیان ساکن قدس می‌باشند.

به گفته «التفکچی رژیم صهیونیستی اکنون در فکر تغییر کامل نقشه بیت‌المقدس هستند تا بتوانند از این طریق ضمن خارج کردن مجتمع‌های مسکونی فلسطینیان از حوزه استحفاظی شهر، برخی از شهرک‌های صهیونیست‌نشین را وارد نقشه قدس کرده و برنامه‌های خود را برای ساخت واحدهای جدید مسکونی در زمین‌های خالی به اجرا گذارند.

به اعتقاد این کارشناس، مسئله جمعیت بزرگترین دغدغه صهیونیستها در شهر قدس است و برای همین منظور صهیونیستها فعالیت‌های گسترده‌ای را برای شهرک‌سازی و اسکان مهاجران صهیونیست‌ در بخش شرقی بیت‌المقدس در حال اجرا دارند. وی در ادامه می‌افزاید جنگ فعلی در قدس جنگ جمعیت است. به گفته التفکچی،‌ کابینه‌های مختلف صهیونیستی موفق شدند به پیروزی‌های جغرافیایی مختلفی طی چهل سال گذشته دست یابند.

در این رابطه اکنون صهیونیستها 86 درصد از مناطق اشغالی سال 1967 را به طور مستقیم یا غیرمستقیم در اختیار خود دارند در حالیکه 35 درصد نیز به شکل غیررسمی اما به طور مستقیم در اشغال صهیونیستها بوده و شهرک‌های صهیونیست‌نشین در چارچوب قوانین مصادره به نفع اموال عمومی در آن ساخته شده است. علاوه بر آن مساحت گسترده‌ای از زمین‌های قدس قربانی ساختن خیابان‌ها و مناطق سبز شده است که مناطق کمربند سبز 51 درصد از آن را به خود اختصاص داده است.

براساس قوانین رژیم صهیونیستی، ساخت‌وساز فلسطینیان در آن به کلی ممنوع است به طور مثال کوه ابوغنینم به عنوان یک منطقه محافظت شده طبیعی مصادره شد و بعد از آن صهیونیستها اقدام به ساختن شهرک صهیونیست‌نشین «هرحوماه» بر آن کردند، شهرک صهیونیست‌نشین «ریخس شعفاط» هم بر روی منطقه محافظت شده طبیعی دیگری در این منطقه ساخته شد.

مراکز پژوهشی رژیم صهیونیستی مدتی پیش نگرانی شدید خود را از ناکامی سازمان‌های صهیونیستی در متوقف کردن رشد جمعیت فلسطینیان در بخش شرقی بیت‌المقدس اعلام کردند. به گفته این مراکز با وجود تمامی تدابیری که رژیم صهیونیستی اعمال کرده که از ساختن دیواری در اطراف شهر قدس آغاز و با ابطال کارت‌های شناسایی فلسطینیان جهت اخراج آنها ادامه و منع ساخت‌وساز در این منطقه به پایان می‌رسد، همگی نه‌تنها در مهار رشد جمعیت فلسطینیان کارساز نبودند بلکه نتایج معکوسی را هم دربرداشتند.

در سال 1973 کمیته وزارتی امور قدس طرح متوقف کردن نسبت جمعیت فلسطینیان را در مقایسه با ساکنان بخش‌های شرقی و غربی قدس به تصویب رساند و براساس آن نباید این نسبت بیشتر از 22 درصد باشد. اما اکنون این رقم به 35 درصد افزایش یافته است مسئله‌ای که صهیونیستها را نگران کرده و آنها از برابر شدن جمعیت فلسطینیان و صهیونیستها در قدس شریف طی 20 سال آینده سخن می‌گویند. از این‌رو هدف اصلی صهیونیستها در حال حاضر کاهش نسبت فلسطینیان به زیر 12 درصد از کل جمعیت قدس است.

صهیونیستها این اقدام را از طریق بیرون قرار دادن برخی از مراکز تجمع فلسطینیان از حوزه استحفاظی شهرداری قدس از یک‌سو و الحاق مراکز پرجمعیت صهیونیستی موجود در اطراف شهر به حوزه استحفاظی انجام می‌دهند.

صهیونیستها اکنون براساس برنامه‌های «ایهود اولمرت» نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی عمل می‌کنند که در چارچوب آن توجه خاص خود را بر بخش قدیمی شهر، اماکن مقدس، برخی از محلات فلسطینی‌نشین اطراف بخش قدیمی متمرکز کرده در حالیکه بقیه مناطق فلسطینی‌نشین خارج از نقشه قدس به مناطق خودگردان فلسطین الحاق خواهد شد.

براساس نقشه جدید که در چارچوب دیدگاه‌های اولمرت تدوین می‌شود شهر قدس اکثریت یهودی خواهد داشت و حداقل 88 درصد از جمعیت شهر را آنان تشکیل داده و تنها 12 درصد از این جمعیت از آن فلسطینیان می‌شود. در این چارچوب شهر قدس از سه سو (غرب، شمال‌غربی و جنوب‌غربی) توسعه خواهد یافت.

صهیونیستها از تغییر کامل نقشه قدس سخن می‌گویند و سعی دارند در این چارچوب این مراکز جمعیتی جانشین مراکز و محلات فلسطینی‌نشین شوند. در این چارچوب صهیونیستها با ساختن دیواری در اطراف شهر قدس حدود 125 هزار فلسطینی ساکن روستاهای اطراف قدس را از این شهر جدا کردند.

علاوه بر آن سازمان‌های مختلف صهیونیستی پروژه‌های بزرگ شهرک‌سازی را در این منطقه انجام می‌دهند یکی از آنها پروژه (E1) است که 4 هزار واحد مسکونی ساخته خواهد شد. همچنین 20 هزار واحد مسکونی هم در غرب قدس و در نزدیکی فرودگاه قلندیا در شمال این شهر ساخته می‌شود این البته جدای از ساختمان‌هایی است که برای مهاجران صهیونیستی در محله‌های فلسطینی‌نشین داخل قدس ساخته می‌شود.

احداث 20 هزار واحد مسکونی به معنای حضور یکصد هزار مهاجر یهودی است که به 182 هزار شهرک‌نشین موجود در بخش شرقی بیت‌المقدس اضافه خواهد شد. به این تعداد ساکنان شهرک‌های اقماری قدس همچون معالیه ادمومی و جفعات زئیف و گوش عتصیون هم اضافه خواهند شد.

صهیونیستها یهودی‌سازی و اسرائیلی کردن بافت داخلی قدس را در گسترده وسیعی انجام می‌دهند. از چندی پیش کار ساخت شهرک صهیونیست‌نشین در جبل‌المکبر آغاز شده است همچنین صهیونیستها در حال ساخت شهرک صهیونیست‌نشین در «راس العاموچ» هستند و قراردادی هم بین شهرک‌نشینان و ارتش رژیم صهیونیستی برای انتقال مرکز پلیس به رأس العاموچ در منطقه (E1) در اطراف شهرک صهیونیست‌نشین معالیه ادومیم به امضا رسیده است و یک مرکز پلیس شهر قدس هم در منطقه شیخ جراح تاسیس شده است.

علاوه بر آنچه که گفته شد صهیونیستها 200 واحد مسکونی هم در منطقه هتل شبرد در دست ساخت دارند.

صهیونیستها فعالیت‌های شهرک‌سازی خود را با قوانین و مقررات تشویق‌کننده برای سکونت صهیونیست‌ها از یک‌سو و افزایش فشار بر فلسطینیان ساکن بیت‌المقدس از سوی دیگر تقویت می‌کنند.

در این راستا صهیونیستها 10 هزار کارمند را از شهرهای مختلف فلسطین اشغالی به قدس منتقل کردند که این به خودی خود به معنای افزایش 40 هزار صهیونیست‌ در بخش شرقی بیت‌المقدس خواهد بود. اکنون بزرگترین دغدغه صهیونیستها، بخش قدیمی شهر بیت‌المقدس است که در اطراف مسجدالاقصی واقع است و در آن تنها 5 هزار یهودی در میان 26 هزار فلسطینی زندگی می‌کنند.

صهیونیستها امروز طرحی را تحت عنوان 20 بر 20 در دست اجرا دارند که در چارچوب آن اکثر ساکنان فلسطینی بخش شرقی قدس هم از آن اخراج می‌شوند.

اکنون صهیونیستها هیچ نقطه‌ای از قدس را برای ساخت‌وساز فلسطینیان باقی نگذارده‌اند و آنها حتی حق بازسازی املاک خود را ندارند،‌ در حالیکه صهیونیستها برای هر نوع فعالیت‌ ساختمانی آزاد می‌باشند. از این‌رو به اعتقاد التفکچی ساخت دیوار حایل و شهرک‌سازی در بخش شرقی بیت‌المقدس هدفی جز از بین بردن تجمع‌های مسکونی فلسطینی در این شهر ندارد.

فلسطینیان در مقابل تمامی فشارهای اعمال شده طی 40 سال گذشته مقاومت کرده و تلاش کردند بافت اجتماعی و آموزشی خود را حفظ کنند. اما به دلیل خلا موجود در مرجعیت‌های سیاسی در داخل قدس، آنها از این نظر در ضعف به سر می‌برند.

در این حال مسایل بهداشتی و پزشکی تقریبا به طور کلی در قبضه طرف صهیونیستی قرار گرفته است. همچنین 56 درصد از دانش‌آموزان فلسطینی ساکن قدس مجبور هستند در مدارسی آموزش ببینند که صهیونیستها بر آن تسلط دارند. مسئولیت امور اجتماعی فلسطینیان نیز از چندی پیش لغو و در اختیار طرف صهیونیستی قرار گرفته است. به طور مثال پیش از این «بیت‌الشرق» مرجع اجتماعی و سیاسی فلسطینیان در قدس بود اما اکنون سخن از تشکیل کمیته‌های اصلاحات به وجود آمده است.

به اعتقاد التفکچی با وجود آنکه فلسطینیان موفق شدند طی 40 سال گذشته مقاومت جانانه‌ای در برابر صهیونیستها از خود نشان دهند، مقاومتی که هرگز نمی‌توان آنرا در هر مذاکراتی نادیده گرفت اما اگر جمعیتی دیگر وجود نداشته باشد بر سر چه چیزی باید مذاکره کرد.