جاده کندروی دمکراسی در چین

* آیا چین در حال تجربه اصلاحات دموکراتیک است؟

** می‌توان به این سؤال پاسخی مثبت داد اما باید اضافه کرد این اصلاحات بسیار محتاطانه و در عرصه‌هایی محدود صورت گرفته است.

* ممکن است به برخی از این موارد اشاره کنید؟

** برای مثال انتخابات روستایی؛ در چین حدود 930 هزار روستا وجود دارد که روستاییان ساکن در آنها نزدیک به هفتاد و پنج درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند. انتخابات روستایی به این جامعه بزرگ در چین اجازه می‌دهد تا رهبران و یا نمایندگان روستایی را به طور مستقیم انتخاب کرده و روانه کمیته‌ها نمایند. مورد دیگر اعطا اجازه نام‌نویسی به شهروندان چینی در کمیته اجرایی حزب کمونیست این کشور است. اگرچه در حال حاضر نظارت شدیدی بر کاندیدها می‌شود اما صرف این اجازه در دهه‌های گذشته در حکومت بسته چین بسیار دور از ذهن بود. برگزاری جلسات علنی در مجلس خلق چین. این تحول نیز برای اولین‌بار در سال 2005 رخ داد و به مردم این کشور این اجازه داده شد تا نگرشی دقیق‌تر از نحوه قانونگذاری در کشورشان به دست آورند.

* نقش اعتراضات عمومی در پیشبرد این روند تا چه اندازه بوده است؟

** طی سالهای اخیر چین شاهد افزایش تظاهرات اعتراض‌آمیز داخلی بوده است که عموماً از نارضایتی مردم از تعمیق شکاف بین قشر ثروتمند و فقیر و همچنین تمایز آشکار در زندگی شهری و روستایی در این کشور ناشی می‌شود. بین سالهای 1994 تا 2004 میزان اعتراضات و تظاهرات مردمی در چین از ده هزار مورد به هفتاد و چهار هزار مورد افزایش یافته است که نقطه اوج آنها به تصرف زمین‌ها مربوط می‌شد. این عدد براساس آمار موثق در سال 2008 تا هشتاد و پنج هزار مورد افزایش یافته است. بدیهی است در چنین شرایطی هر نظام حکومتی هوشمند تهدیدی احساس می‌کند که باید برای مقابله با آن راهکاری مناسب بیابد.

* نقش جامعه مدنی را در این روند چگونه ارزیابی می‌کنید؟

** همسو با تظاهرات داخلی، طی دهه گذشته بر تعداد سازمان‌های غیر دولتی یا همان NGOها در چین نیز افزوده شده است. در سال 1998 تنها چهار هزار و پانصد NGO در چین به ثبت رسیده بود در حالی که این تعداد در سال گذشته به سیصد و هفده هزار سازمان غیر دولتی افزایش یافته است.

همانگونه که می‌دانید سازمان‌های غیر دولتی در جوامع دموکراتیک نقش بسیار مهمی ایفا می‌کنند. این نقش حتی در حکومتی خودکامه همچون چین نیز مشهود است. NGOها در چین همسو با انعکاس مخالفت‌های داخلی، در اعتلای فعالیت‌های مربوط به شکل‌گیری جامعه مدنی بسیار مؤثر هستند.

متن کامل را در www.hamshahrionline.ir بخوانید