پایان جنجال بر سر هیچ
کریم جعفری
رئیسجمهور آمریکا قول داد تا از رژیم صهیونیستی به عنوان یک کشور یهودی در همه حال دفاع کند و از اعراب خواست تا در این مسیر گام بردارند و این رژیم را به عنوان موجودیتی یهودی قبول کنند. جورج بوش در مراسم افتتاحیه کنفرانس پاییزی در آناپولیس با بیان این سخنان عملا آب پاکی روی دست اعراب شرکتکننده در آن ریخت تا آنها از همان ابتدای این جلسه به این باور برسند که آمریکا نه یک واسطه صلح، بلکه عاملی برای تثبیت حاکمیت اسرائیل و ادامه موجودیت آن است. وی همچنین به سران رژیم صهیونیستی وعده داد که کشورش امنیت رژیم صهیونیستی را به عنوان یک کشور یهودی حفظ خواهد کرد.
بوش که تنها یکسال دیگر به پایان دوران ریاستش بر کاخ سفید مانده است در ادامه با بیان این نکته که هماکنون فرصت مناسبی برای صلح بین فلسطینیان و اسرائیل مهیا شده است، خواستار اجرای نقشه راه و دستیابی به توافقنامه صلح پیش از سال 2008 شد، امری که به نظر بسیاری از کارشناسان بسیار بعید بوده و احتمال انجام نیز ضعیف خواهد بود. وی همچنین خواستار عادیسازی روابط کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی شد و از عباس خواست تا زیرساختهای مقاومت را نابود کند. جورج بوش رئیسجمهور آمریکا، تصریح کرد: تحقق هدف ایجاد دو کشور فلسطین و اسرائیل در کنار یکدیگر هرگز آسان نیست، اما دو طرف فلسطین و اسرائیل میتوانند در این راستا و با توجه به منافع ملتهایشان تلاشهای قابل ملاحظهای را انجام دهند.
در این میان به نظر میرسد اجلاس دستاورد چندانی نداشته باشد چرا که در آن هیاتهای شرکتکننده عربی با پافشاری بر مواضع خود و درخواست برای عقبنشینی اسرائیل از سرزمینهای اشغالی 1967 و تشکیل کشور مستقل فلسطینی به پایتختی قدس شریف عملا آن را به چالش کشیدند. روز سهشنبه در حالی هیاتهایی از 50 کشور و سازمان بینالمللی در آناپولیس گرد آمدند که فضای سرد و بیروحی بر آن حاکم بود و تمام تلاشهای بوش و وزیر امور خارجهاش برای شکستن سردی حاکم بر آن، راه به جایی نبرد. تنها دلخوشی رئیسجمهور آمریکا در این کنفرانس که در سخنان هم به آن اشاره کرد، تعداد شرکتکنندگان در آن بود که به مراتب از کنفرانسهای قبلی مانند مادرید 1991 و اسلو 1993 بزرگتر بود.
ابوالغیط: اسرائیل دست از اشغالگری بردارد
در حالی که رئیسجمهور آمریکا از اعراب خواست تا روابط خود را با اسرائیل گسترش داده و به عادیسازی آن بپردازند، وزرای امور خارجه عرب و برخی از هیاتهای شرکتکننده در آن به بیان دیدگاههای خود پرداختند که به نظر میرسد در صورت پایبندی به این اصول و اینکه رژیم صهیونیستی به هیچ عنوان حاضر نیست با آنها موافقت کند، عملا تلاش صلح بوش با شکست مواجه شده باشد. وزیر امور خارجه مصر که پیش از تشکیل کنفرانس از عدم شرکت مصر در آن سخن گفته بود، در سخنان خود تاکید کرد: طرف اسرائیلی باید احداث شهرکهای صهیونیستی و دیوار حائل را متوقف کند.
احمد ابوالغیط در ادامه با بیان اینکه کشورهای عربی صلحی را میپذیرند که عادلانه و براساس قوانین بینالمللی شکل بگیرد و در آن همه طرفهای درگیر به تعهدات خود پایبند باشند و وظایف خود را به خوبی انجام دهند، پس به ازای هر گام از یک طرف، طرف مقابل نیز باید یک گام برداشته و بدینصورت دو طرف در عمل به تعهدات خود و بازگرداندن امنیت به خاورمیانه تلاش کنند، تصریح کرد: این صلحی است که پایدار میماند و امکان تحقق خواسته جامعه بینالملل که گنجاندن اسرائیل در خاورمیانه است را فراهم میآورد. وی همچنین گفت: طرف اسرائیلی باید کاری کند که سطح اعتماد خود را بالا برد و در اولین قدم باید احداث شهرکهای صهیونیستی و ساخت دیوار حائل را متوقف کند و شمار زیادی از اسیران فلسطینی را آزاد کند و ایستهای بازرسی در کرانه باختری را برچیند و مؤسسات فلسطینی موجود در قدس شرقی را بازگشایی کند.
مواضع سوریه
اما سوریه که مشارکتش در این کنفرانس مشروط به گنجاندن مساله بلندیهای اشغالی جولان شده بود نیز از زبان معاون وزیر امور خارجهاش مشارکت خود در این کنفرانس را گامی دیگر در راستای مشارکت سوریه در ایجاد صلح عادلانه و فراگیر در خاورمیانه بحرانزده دانست. به گزارش خبرگزاری رسمی سوریه، فیصل مقداد، معاون وزیر امور خارجه این کشور در سخنان خود تاکید کرد: چنانچه از نقش جدی سوریه در روند صلح سخن بگوئیم چیز جدیدی نگفتهایم و موضعگیری ما در قبال صلح عادلانه و فراگیر در منطقه نیز چیز جدیدی نیست.
وی با بیان این نکته که سوریه در تمام 5 دور مذاکره خود با دولتهای مختلف اسرائیل موضع واحدی داشته اما در تمام آنها این موضع طرف مقابل بوده که باعث شکست مذاکرات شده تاکید کرد: این روشی که اسرائیل در پیش گرفت، منجر به آن شد که مذاکرات 10ساله تاکنون به نتیجه نرسد.
فیصل مقداد اشغالگری 40 ساله اسرائیل در منطقه و عدمپایبندی به قطعنامههای بینالمللی را مهمترین مشکل پیش روی مذاکرات صلح برشمرد و افزود: تداوم اشغالگریهای اسرائیل در اراضی فلسطینی به ویژه بیتالمقدس، نادیده گرفتن حقوق ملی و مشروع مردم فلسطین، ادامه اشغالگریها در بلندیهای جولان سوریه و مزارع شبعای لبنان سرمنشاء اصلی بحران در منطقه است که امنیت و ثبات کل منطقه را هدف قرار داده است.
مقداد تاکید کرد: ادامه اشغالگری اسرائیل، همچنین ساخت شهرکهای یهودینشین و دیوار حائل و تحریم علیه اراضی فلسطینی به ویژه نوار غزه اقداماتی است که با هیچ دلیلی نمیتوان آن را توجیه کرد.
رئیس هیأت اعزامی سوریه به آناپولیس اظهار داشت: ما حمایت جامعه بینالمللی را از طرح صلح پیشنهادی اعراب که به یکی از مراجع اصلی تحقق صلح در منطقه تبدیل شده ارج مینهیم و انتظار داریم که از این طرح به طور کامل در روند صلح استفاده شود.
معاون وزیر امور خارجه سوریه با بیان اینکه برقراری روابط عادی با اسرائیل همانطور که در متن طرح صلح پیشنهادی اعراب آمده نتیجه تحقق صلح فراگیر است و تا قبل از انجام این امر نمیتوان در خصوص آن تصمیمگیری کرد، افزود: چنانچه بخواهیم قاطعانهتر و آشکارتر این موضوع را تفسیر کنیم باید بگوییم عادیسازی روابط با اسرائیل تنها پس از عقبنشینی کامل این رژیم از اراضی اشغال شده سال 1967 امکانپذیر است.
فیصل تهدید کرد
وزیر امور خارجه عربستان که پیش از سفر به آناپولیس گفته بود ما برای تفریح و اجرای تئاتر به آمریکا نمیرویم و نسبت به تحولات مثبت در آن ابراز خوشبینی کرده بود در سخنان خود در اجلاس آناپولیس تاکید کرد: این کنفرانس بهترین موقعیت است تا عدم پایبندی اسرائیل به صلح اثبات شود. وزیر امور خارجه عربستان گفت: زمان آن رسیده است که اسرائیل به جنگ و خشونت مداوم در حالی که به هیچگونه موفقیتی دست نیافته پایان دهد و به روند صلح اعتماد کند.
فیصل با بیان اینکه اسرائیل و جهان باید بدانند که صلح و باقی ماندن سرزمینهای عربی تحت اشغال دو امر متفاوت و مخالفاند و غیر ممکن است در این صورت صلحی میان دو طرف برقرار شود، بر تعهد کشورش در خصوص موضعگیری مخالف با هرگونه عادیسازی روابط با اسرائیل قبل از دستیابی به صلح کامل و پایان درگیری اعراب و اسرائیل تاکید کرد و گفت: تا زمانی که اسرائیل از تمام سرزمینهای اشغالیای که در سال 1967 اشغال کرده عقبنشینی نکند ما هیچ تلاشی برای عادیسازی روابط با اسرائیل نخواهیم داشت.
سخنان عباس
محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین نیز در سخنان خود در این کنفرانس بسیار دست به عصا حرکت کرد و بدون آنکه جرات کند از کیسه ملت فلسطین ببخشد، در ابتدای سخنان خود دست روی حساسترین مساله گذاشت و گفت: سرنوشت شهر بیتالمقدس یک امر اساسی در هرگونه توافقنامه صلح است، ما میخواهیم که قدس شریف پایتخت ما باشد. کنفرانس آناپولیس فرصتی بود که دیگر تکرار نخواهد شد.
عباس اما در ادامه تاکید کرد که به گسترش روابطش با غرب بیتالمقدس ادامه خواهد داد و قول داد شرایطی را فراهم کند تا تمام پیروان ادیان مختلف بتوانند به امور دینی خود در قدس بپردازند.
رئیس تشکیلات خودگردان بار دیگر تحقق صلح را منوط به عقبنشینی اسرائیل از سرزمینهای اشغالی 1967 کرد و گفت: منظور از اشغال، پایان دادن به اشغال شرق بیتالمقدس، بلندیهای جولان سوریه و نیز سرزمینهای لبنانی اشغال شده است. همچنین در این خصوص حل مساله آوارگان فلسطینی براساس قطعنامه 194 مجمع عمومی سازمان ملل را ضروری میدانیم.
ابومازن که به شدت از طرف افکار عمومی فلسطین و بسیاری از جنبشهای جهادی به دلیل مذاکراتش با مقامات اسرائیلی و شرکت در کنفرانس آناپولیس تحت فشار است، افزود: ما در این روز دستان خود را به سوی شما دراز کردیم و از شما میخواهیم که ما را در برقراری صلح حمایت کنید، چرا که صلح امری مشترک میان ماست و صلح و آزادی حق مسلم ما و همه شماست.
دیدگاه مقامات اسرائیلی
کنفرانس آناپولیس در حالی روز گذشته به کار خود پایان داد که مقامات صهیونیستی آن را موفقیت بزرگی برای خود برشمردند. آنها که به هیچ عنوان باور نمیکردند با 16 کشور عربی بر سر یک میز بنشینند و به درخواستهای آنان برای عقبنشینی از سرزمینهای اشغالی در مقابل صلح گوش دهند، شرکت اعراب در این کنفرانس را به خاطر تهدید ناشی از ایران دانستند. این دیدگاه رئیس رژیم صهیونیستی بود که به رادیو اسرائیل گفت: «جالبترین جنبه این کنفرانس شرکت قوی اعراب دور همان میزی است که [اسرائیل] در آنجا حضور دارد.»
شیمون پرز ادعا کرد: «بسیاری افراد در حال درک این مساله هستند که این خطر از سوی اسرائیل نیست بلکه از سوی ایران است. اسرائیل هیچکس را تهدید نمیکند.»
اما ایهود اولمرت که به همراه وزیر جنگ و وزیر خارجه و همچنین برخی از مشاورانش در این کنفرانس شرکت کرده بود با ابراز خوشحالی از شرکت گسترده اعراب به خصوص سوریه و عربستان در آن گفت: ما سوریه را برای شرکت در این کنفرانس فریب ندادهایم و در اهداف خود مصمم بودهایم! نخستوزیر رژیم صهیونیستی که از وی به عنوان یک ورشکسته سیاسی در سرزمینهای اشغالی نام میبرند در ادامه گفت: ما از حضور سوریه در این کنفرانس خوشحال هستیم و این اقدام ثابت کرد که سوریه میخواهد شریکی در روند صلح باشد. به گزارش روزنامه الشرقالاوسط، اولمرت مشارکت سوریه را سرآغازی برای روند صلح دانست و آمادگیاش برای مذاکره با جنبش حماس را اعلام کرد. اما اولمرت مذاکره با حماس را براساس شرایط کمیته چهار جانبه گذاشت که تمام موارد آن به نفع اسرائیل است و خود او بهتر میداند که حماس حاضر به پذیرش هیچکدام از آنها نیست.
وی افزود: اینکه فکر کنیم میتوان پس از سالها جنگ طی یک سال به صلح دست یافت، رویاپردازی است.
بیانیه پایانی
موکول کردن نهایی صلح میان اسرائیل و فلسطینیها به سال 2008 و همچنین ادامه مذاکرات به صورت دو هفته یکبار از مهمترین نتایج کنفرانس پاییزی بود که به نظر میرسد به وعده سر خرمن میماند. بیانیه پایانی کنفرانس را در حالی رئیسجمهور آمریکا برای حاضران قرائت کرد تا چند ساعت پیش از تشکیل آن، طرفهای اسرائیلی و فلسطینی به اجماعی بر سر سند پایانی کنفرانس نرسیده بودند و به نوشته روزنامه الوطن چاپ عربستان، مقامات آمریکایی با عرضه متنی از دو طرف خواستند تا پای آن را به عنوان سند نهایی امضا کنند.
به گزارش العربیه، بوش در ابتدای قرائت بیانیه پایانی با بیان اینکه نمایندگان دولت اسرائیل و سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) در آناپولیس واقع در ایالت مریلند به توافق مشترک دست یافتند، گفت: براساس این متن، هر دو طرف بر توقف هرگونه درگیریهای خونین و پایان دادن به رنج مردم دو طرف و آغاز دور جدیدی از صلح و برقراری آزادی و امنیت و گسترش فرهنگ صلح و کنار گذاشتن خشونت و تروریسم در میان دو طرف توافق کردهاند تا به این ترتیب به هدف نهایی یعنی ایجاد کشور مستقل فلسطین و اسرائیل در کنار یکدیگر دست یابند.
براساس این متن، هر دو طرف موافقت خود را با از سرگیری مذاکرات دو جانبه دوستانه و فوری به منظور امضای توافقنامه صلح که دربرگیرنده تمام مسائل بدون حل از جمله مسائل ریشهای بدون هیچ استثنایی باشد، اعلام کردند.
در این سند آمده است سران دو طرف موافق اجرای مذاکرات فعال و مداوم به منظور بررسی تمام مسائل و دستیابی به توافق صلح قبل از پایان سال 2008 هستند و به این منظور کمیتههای مشترکی با ریاست هیاتهای مذاکرات دو طرف، نشستهای مداومی را برگزار خواهند کرد. این کمیتههای توجیهی به تعیین طرح عملیاتی مشترک و نیز عملکرد تیمهای مذاکرات و نظارت بر مذاکرات خواهند پرداخت.
براساس این توافق، نخستین جلسه کمیته توجیهی 12 دسامبر 2007 برگزار خواهد شد. همچنین محمود عباس و اولمرت، هر دو هفته یکبار نشستی را به منظور پیگیری روند مذاکرات با هدف ارائه حمایتهای لازم جهت ادامه مذاکرات و دستیابیاش به نتیجه مطلوب برگزار خواهند کرد. هر دو طرف به اجرای تعهداتشان براساس طرح نقشه راه و دستیابی به راهحل دائمی جهت پایان دادن به درگیری اسرائیل و فلسطین و ایجاد دو کشور اسرائیل و فلسطین که کمیته کار چهار جانبه در 30 آوریل سال 2003 خواستار شده متعهد شدند. به موجب این توافق، آمریکا نیز به نظارت در خصوص تعهدات دو طرف در قبال طرح نقشه راه خواهد پرداخت.
مذاکره در حضور بوش
با پایان گرفتن کنفرانس، روسای هیاتهای شرکتکننده در آنبار دیگر به واشنگتن آمدند تا مذاکرات خود را ادامه دهند. در این میان عباس و اولمرت به دعوت بوش راهی کاخ سفید شدند تا در حضور وی مذاکرات وعده داده شده را برگزار کنند. این مطالب را وزیر امور خارجه آمریکا به خبرنگاران گفت و ادامه داد: کنفرانس آناپولیس بزرگترین اتفاق در خصوص خاورمیانه و تلاشهای آمریکا در قبال این منطقه است و به رغم آنکه کنفرانس آناپولیس صلح میان فلسطین و اسرائیل را در محور مذاکرات قرار داده است اما برقراری صلح کامل در منطقه نیز در این کنفرانس بررسی شد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
