با هدف به اجرای امر به معروف و نهی از منکر
مجمع یاران معروف، سال آینده در مدارس تشکیل میشود
بنفشه سام گیس
گروه اجتماعی: «مجمع یاران معروف» از سال تحصیلی 86-85 با هدف احیای امر به معروف و نهی از منکر در مدارس سراسر کشور راه اندازی میشود.
اجرای طرح مجمع یاران معروف که از سوی ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر در سال 1381 پیشنهاد شده است، هم اکنون مراحل پایانی را طی میکند و به گفته علیرضا راهپیما - مدیر روابط عمومی سازمان آموزش و پرورش شهر تهران و دبیر طرح مجمع یاران معروف - پس از تصویب طرح در شورای عالی آموزش و پرورش و تدوین آییننامههای اجرایی، به ادارات آموزش و پرورش کل کشور ابلاغ خواهد شد.
خاطره فراموش شده باز میگردد
«مجمع یاران معروف» احیای آن دسته از فعالیتهایی است که از اواسط سال 76 و با روی کار آمدن حسین مظفر- نخستین وزیر آموزش و پرورش در دوران ریاست جمهوری سید محمد خاتمی- کمرنگ شد و بعدها نیز با حذف معاونت پرورشی در دوران حضور مرتضی حاجی در وزارت آموزش و پرورش فراموش شد.
دانش آموزان سالهای گذشته فعالیت مربیان تربیتی مدارس که یاران نشان شدهای در میان دانش آموزان داشتهاند را به یاد دارند. در عین حال اعتراض حامیان امر به معروف و نهی از منکر نسبت به کمرنگ شدن باورهای ارزشی و مفاهیم اخلاقی در محیط مدارس کشور و به خصوص، پا فشاری نمایندگان مجلس هفتم نسبت به راه اندازی مجدد معاونت پرورشی در وزارت آموزش و پرورش در 2 سال گذشته، از دلایل اصلی تشویق ستاد امر به معروف و نهی از منکر به برگزاری جلسات مکرر برای تعیین تکلیف اجرای طرح مجمع یاران معروف ظرف ماههای اخیر بود چنانکه چند نشست موثر این ستاد با مسئولان وزارت آموزش و پرورش، صرفا در ماههای پیش از انتخابات ریاست جمهوری سال جاری و روی کار آمدن وزیر جدید آموزش و پرورش برگزار شده که تاریخ برگزاری آخرین نشست نیز به دی ماه گذشته باز میگردد.
در عین حال به گفته محمدرضا فدایی مسئول دفتر جانشین معاونت ادارات و کارخانجات ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر، سال گذشته مدارس استانهای کرمان، خراسان رضوی و بوشهر شاهد اجرای آزمایشی طرح بودهاند و به محض اختصاص بودجه برای اجرای سراسر طرح، اجرای آن آغاز خواهد شد.
تنها هدف، انسجام فعالیتهای موازی است
مسئولان طرح مجمع یاران معروف، اصرار دارند که تنها هدف از اجرای این طرح ایجاد انسجام برای فعالیتهای ارزشی سازمانها و نهادهای متولی امور دانشآموزی، گسترش فعالیتهای فرهنگی و تقویت روحیه گفتوو و مدارا در ذهنیت دانش آموزان است. هر چند که آنان تاکید دارند که این طرح به هیچ وجه برخوردهای خشن و خارج از شئونات انسانی را مورد حمایت قرار نمیدهد و صرفا به آموزش، فرهنگسازی و اطلاعرسانی نسبت به آنچه در دین مجاز شمرده شده مورد تشویق قرار گرفته توجه دارد.
فدایی در گفتوگو با شرق میگوید: «در طرح مجمع یاران معروف، آموزش شیوهها و مشخص کردن جایگاه امر به معروف مورد توجه قرار گرفته و مجریان طرح بر مبنای آموزشهایی که فرا میگیرند، صرفا در راستای رفتارسازی، الگوسازی و فرهنگسازی پیش خواهند رفت این طرح قصد ایجاد گروه جدید، متمایز و متفاوتی از بدنه دانش آموزی را نداشته در عین حال تمام گروهها و نهادهای متولی دانش آموزان از جمله وزرات آموزش و پرورش، بسیج دانشآموزی، سازمان ملی جوانان، اتحادیه انجمنهای اسلامیدانشآموزان و سازمان دانش آموزی تحت لوای این طرح فعالیتهای خود را در زمینه امر به معروف منسجم خواهند کرد. آنچه که در اولویت فعالیت مجمع یاران معروف تعریف شده تاکید بر بایدها است همان طور که فرضیه امر به معروف از پرداختن به نبایدها خودداری میکند. در قرآن کریم 36 بار واژه «معروف» و 18 بار واژه «منکر» آمده است و قصد از اجرای طرح مجمع یاران معروف هم شناساندن چهره زیبای فرضیه الهی امر به معروف به نسل دانشآموزی است. » وی در عین حال که اصرار دارد طرح مجمع یاران معروف هیچ تداخلی با آئیننامه اجرایی مدارس که بر وظایف دانش آموزان در محیطهای آموزشی تصریح دارد، نداشته و صرفا بر روشنسازی مبانی دینی استوار است، میگوید: « قصد این طرح به هیچ وجه دخالتن در امور جاری مجالس نبوده و مجریان طرح به هیچ وجه حق دخالت در وظایف مسئولان مدرسه ندارند. آنان صرفا مجاز به آموزش معروفها هستند در این حد که هم سالانشان در رعایت اصول مذهبی پایدار بمانند. »
همکلاسیهای مرموز
جوانان امروز که در دهه 60، دانش آموز بودند از دوران تحصیل خود، خاطراتی را به یاد دارند از همکلاسیهایی که با هم در یک کلاس و بر سر یک نیمکت مینشستند اما به جهت پیوند صمیمانهای که با مربیان تربیتی مدرسه داشتند، کوچکترین حرکت همکلاسیهای خود را به مربیان تربیتی گزارش میدادند این همکلاسیها مرز و حد خلاف و صواب را نمیشناختند و فعالیت آنان به دلیل نوجوانی از چاچوب و قاعدهای پیروی نمیکرد. رسم بر این بود که انجام وظیفه برای مربی تربیتی به کسب نمره و حتی دریافت کمکهای ویژه انجامد. آئین نامههای اجرایی مدارس در دهه 60، چنان بی مرز و حد تدوین شده بود که یک دختر یا پسر همکلاسی میتوانست با گزارشهای حق یا نا حق خود موجبات اخراج همکلاسی دیگر را فراهم آورده و در عین حال که مسئولان مدارس مدعی بودند که منکرات دانش آموزی در آئیننامه اجرایی تعریف نشده، هر عملی از نگاه این همکلاسیهای مرموز در ردیف منکرات محسوب میشد، از به همراه داشتن عکی مادر و پدر در کیف مدرسه تا یک کارتپستال تزئینی که نوشتههای لاتین بر خود داشت و این همکلاسیها که اغلب در سطح درسی قابل توجهی هم قرار نداشتند صرفا به علت گنگ بودن مفهوم آن نوشتهها، کارت پستال را به عنوان شیئی خلاف ضبط کرده، به مربی تربیتی تحویل میدادند و در پروندههای انضباطی دانش آموز ثبت میکردند. در واژگان «صبحهای مدرسه» تصویر دلهرهای پنهان بود که تفتیش و بازرسی بدتی و کیف مدرسه همین همکلاسیها- که البته صلاحیت اخلاقی ورزشی آنها به اثبات نمیرسید- علت اصلی ترسیم این دلهره بود و بس.
مجمع یاران معروف حق تجسس عقیدتی ندارند
راهپیما در گفت و گو با شرق درباره سابقه و چگونگی تشکیل «مجمع یاران معروف» میگوید: «سه سال قبل که ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر از مسئولان نهادهای متولی دانش آموزان ددعوت به همکاری برای تشکیل مجمع یاران معروف کرد قرار بود که این مجمع به عنوان یک تشکل دانشآموزی مورد توجه قرار گرفته و با تدوین اساسنامه در کنار سایر تنشکلهای دانشآموزی فعال شود. اما در جلسات اخیر ستاد ساختار طرح تغییر کرد چرا که بر اساس دستور العمل وزیر سابق آموزش و پرورش، تاسیس هرگونه تشکل جدید دانشآموزی بوده و بنابراین ما موظف به رعایت دستور العمل بودیم در عین حال قصد از تشکیل مجمع یاران معروف، ایجاد تمایز بین گروه محدودی از دانش آموزان نبود و ما خواستار حضور تمام دانش آموزان در فریضهی امر به معروف هستیم چرا که در این صورت فعالیتهای مجمع، تمامیدانش آموزان را شامل خواهد شد. در آخرین نشست مجمع که دیماه امسال برگزار شد، مقرر شد آئین نامه اجرایی طرح به گونهای تدوین شود که اولا فعالیت تمامینهادها و سازمانهای متولی دانش آموزان در زمینه امر به معروف انسجام یابد و به فعالیتهای موازی خاتمه داده شود و در عین حال تمامیدانش آموزان خود را در این مجمع مسئول و شریک بدانند. »
راهپیما در پاسخ به این سوال شرق که آیا مجمع یاران معروف خاطره تلخ برخوردهای نسنجیده با دانش آموزان در دهه 60 را زنده خواهد کرد میگوید: «بخث تشکیل مجمع یاران معروف در زمان وزارت آقای حاجی مطرح شد و حداقل در زمان وزارت ایشان ذهنیت الزام تفتیش عقاید و تجسسهای عقیدتی دانش آموزان در اندیشه مسئولان وزارت آموزش و پرورش وجود نداشت. همان زمان هم ما معتقد به تقویت احساس مسئولیت دانش آموزان بودیم ضمن آنکه امر به معروف یک تکلیف است که در مقایسه با آیین نامه اجرایی مدارس، یک روش پیشرفته برقراری ارتباط به شمار میآید. در آییننامه اجرایی طرح تاکید شده که هیچ یک از اعضای مجمع یاران معروف حق برخورد فیزیکی نداشته و برخورد با منکرات در محیط آموزشی وظیفه ناظم، مدیر مدرسه و حراست مناطق آموزش و پرورش است. اتفاقا با به همین جهت بر این ممنوعیت اصرار داریم چرا که میدانیم دانشآموزان بدلیل شاکله روانشناختی سنیشان، از برخوردهای اجرایی استقبال میکنند در حالی که به هیچ وجه وظیفه آنان نسیت. اعضای مجمع یاران معروف به هیچ وجه حق ورود به وظایف اجرایی در قبال دانش آموزان نداشته و اجازه دخالت در مقررات انضباطی مدرسه را ندارند. آنان صرفا موظف به توصیه هستند و در موارد حاد میتوانند کمک رسان مسئولان مدرسه آن هم از جهت اطلاعرسانی باشند. »
رای به احیای معاونت پرورشی
کلیات طرح تشکیل «معاونت امور تربیتی و سلامت دانش آموزان» روز گذشته در نشست علنی مجلی به تصویب نمایندگان رسید. «معاونت پرورشی» که از سال 1380 و به دستور مرتضی حاجی وزیر سابق آموزش و پرورش از بدنه این وزارتخانه حذف شده بود از آغاز فعالیت مجلس هفتم در خرداد ماه سال 1383 بارها به عنوان دستاویزی برای استیضاح وزیر آموزش و پرورش مورد بحث قرار گرفت و پس از مواجهه نمایندگان مجلس هفتم با بیرغبتی وزیر سابق نسبت به راهاندازی مجدد معاونت پرورشی بحث احیای این معاونت تا انتخابات نهم ریاستجمهوری مسکوت ماند تا زمانی که محمود فرشیدی وزیر پیشنهادی آموزش و پرورش احیای معاونت پرورشی را در ردیف برنامههای خود اعلام کرد. پس از رای اعتماد مجلس به فرشیدی، این شائبه قوت گرفت که تصمیم فرشیدی به احیای این معاونت از نقاط قوت رای اعتماد نمایندگان به وی بوده است. محمود بهشتی لنگرودی، عضو شورای مرکزی کانون صنفی معلمان ایران در گفتوگو با شرق در پاسخ به ضرورت راهاندازی معاونت پرورشی در وزارت آموزش و پرورش میگوید: «بر خلاف تبلیغات موجود، مدارس کشور طی سالهای گذشته هیچ گاه از حضور مربیان تربیتی خالی نبوده در عین حال که بود و نبود معاونت پرورشی به هیچ وجه دغدغه معلمان، دانشآموزان و اولیای آنان نیست. به نظر میرسد که بحث ادغام یا بازگشت معاونت پرورشی یک جنگ قدرت است برای تحتالشعاع قرار دادن دیگر مسائل و مشکلات این وزارتخانه که اتفاقا در اولویت قرار دارند. در حالی که افت تحصیلی دانشآموزان یا رسیدگی به معیشت فرهنگیان طی سالهای گذشته و به رغم وعدههای عمل نشده، همواره مورد بی توجهی قرار گرفته، مجلس، دولت و وزارت آموزش و پرورش وقت خود را بر بحث احیای معونت پرورشی تلف کردهاند.
در حالی که فضای فعلی آموزش و پرورش و محیطهای آموزشی متاثر از واقعیت جامعه است و رویای بازگشت به دوران اواخر دهه60 نیز غیر واقعی است چرا که باز شدن فضای جامعه در باز شدن فضای دارس بس تاثیر نیست. آنچه که به عنوان احیای امور تربیتی و معاونت پرورشی هم اکنون مورد تاکید مجلس و وزارت آموزش و پرورش قرار دارد به هیچ وجه در فهرست دغدغههای فرهنگیان و دانش آموزان قرار ندارد. کافی است که برخوردهای خام مدیران مدارس و مربیان امور تربیتی در دهه 60 را به خاطر بیاوریم و اینکه مربیان امور تربیتی از چنان قدرتی برخوردار بودند که میتوانستند در مقابل تصمیم مدیر مدرسه ایستادگی کنند. فضای امروز محیطهای آموزشی فضای خالی از تنش است و باید تلاش کرد تا تنش و نگرانی جدیدی بوجود نیاید.»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
