با مردم و برای مردم بودن
شاخصه اصلی نهادهای انقلابی
انقلاب اسلامی، محصول آرمان و اهداف مشترک یک ملت بود که در محور رهبری عارف و مبارز تبلور و تمرکز یافت. آرمان و اهدافی که استقلال در عمل، آزادی در اندیشه و رای و انتخاب حکومتی مبتنی بر اسلام و متکی بر آرای خویش جستجو و پیگیری میکرد تا بدین وسیله راه برای نیل به رستگاری بزرگ در دنیا و آخرت را برای خود به ارمغان آورد و الگویی موفق از قدرت اراده ملت را تعیین سرنوشت خویش را به جهانیان عرضه نماید. مسلم است که رسیدن به این هدف و آرمان نیازمند تلاش مستمر و مداوم در حین نهضت و پس از به پیروزی رساندن آن بود. آن نیاز، ایجاب میکرد تا رهبران نهضت و در راس آنها، امام(ره) آگاه و عارف به افقهای دوردست، در اندیشه تشکیل نهادهایی برآیند که از میان مردم برخاستن ـ با مردم بودن و در خدمت مردم بودن، وجه و ویژگی غالب آن باشد. این گام بزرگ برداشته شد و از اولین روز از آغاز حیات نظام انقلابی، شکلگیری نهادهایی که با ساختار و شرایط انقلاب هماهنگ و با اهداف باشند آغاز شد. این نهادها عبارت بودند از:
کمیته انقلاب اسلامی
این نهاد انقلابی فردای پیروزی انقلاب اسلامی تشکیل شد. مبارزه با عوامل مخل امنیت کشور، مبارزه با عوامل برانداز، مبارزه با عوامل تهیه و توزیع و مصرف مواد مخدر و کالاهای غیرمجاز، از جمله ماموریتهایی بود که برای این نهاد در نظر گرفته شد. این نهاد از درون مساجد برخاست و سهمی ویژه و نقشی ماندگار در حراست از دستاوردهای تلاش و مبارزه 15 ساله مردم ایفا نود. این نهادها انقلابی بعدها با تشکیل تیپ قوامین به صورت فعال در جنگ تحمیلی نیز شرکت و شهدای گرانقدری تقدیم انقلاب اسلامی نمود.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سپاه پاسداران با هدف حراست از نهال مقدس انقلاب تشکیل شد. اساسنامه موقت آن به تاریخ 2/2/58 توسط شورای انقلاب تصویب شد و به دنبال آن این نهاد انقلابی پایگاههای خود را در سراسر کشور را ایجاد و بازوی مسلح قدرتمند رهبری تبدیل شد. اساسنامه سپاه در روز 15/6/61 از تصویب مجلس گذشت. اساسنامهای که هدف سپاه را نگهبانی از انقلاب دستاوردهای آن و تلاش مستمر در راه تحقق آرمانهای الهی و گسترش حاکمیت قانون خدا عنوان نموده است. بعدها در 26/6/64، سپاه با تشکیل نیروهای سه گانه خود فاز جدیدید از حیات پربار خود را آغاز و کارنامهای درخشان از مجاهدات در راه عقیده، ناموس و میهن را به یادگار گذاشت.
بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی
این بنیاد به تاریخ 9/12/57 به امر حضرت امام خمینی(ره) تشکیل شد تا رسیدگی به امور و خدمترسانی به دو قشر محرومین و جانبازان را عهدهدار و در جهات حفظ، نگهداری و تنظیم اسناد و مدارک تاریخی برجای مانده از عوامل طاغوت فعالیت نماید. انجام امور اقتصادی (اعم از صنعتی، کشاورزی، بازرگانی، خدمات و عمرانی) به منظور کسب درآمد و کمک به اجرای اهداف دولت جمهوری اسلامی، رسیدگی به وضع معیشتی و امور اجتماعی، فرهنگی و مراقبت و معالجه و اشتغال به کار جانبازان، انجام امور عامالمنفعه برای بهبود بخشیدن و رفاه مادی و معنوی مستضعفین، از جمله وظایفی است که طبق اساسنامه بنیاد به این نهاد انقلابی سپرده شده است.
کمیته امداد امام خمینی(ره)
سابقه تشکیل این نهاد به قبل از پیروزی انقلاب اسلامی برمیگردد. درست به سال 1342 زمانی که تعدادی از مبارزین علیه ستم طاغوت از سوی حضرت امام(ره) ماموریت یافتند تا رسیدگی به امور خانواده زندانیان، نیازمندان و مبارزین را برعهده گیرند. این مجموعه، پس از پیروزی انقلاب در قالب کمیته امداد امام(ره) متشکل شد و تحت نظر مستقیم ولی فقیه فعالیت امدادی خود را تداوم بخشید. اجرای طرح شهید رجایی، طرح مددجویی، جشن عاطفهها و جشن نیکوکاری از جمله اقدامات این نهاد انقلابی جهت رسیدگی به امور معیشت نیازمندان بوده است.
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی
این بنیاد به تاریخ 21/1/58، به امر حضرت امام(ره) در بیاناتی به مناسبت تشکیل این بنیاد، عموم مردم، دستگاههای دولتی و بنیاد مستضعفان را به همکاری با این بنیاد فراخواندند. افتتاح حسابی تحت عنوان "حساب 100 امام" از جمله اقداماتی بود که در جهت تمرکز و جذب مشارکتهای مردمی برای تحقق اهداف این بنیاد صورت گرفت. اساسنامه بنیاد مسکن به تاریخ 17/9/66 توسط مجلس تصویب و طی آن، تولید انبوه مسکن، فعالیت عمرانی در روستاها، تولید مصالح ساختمانی و بازسازی و نوسازی مناطق آسیب دیده از سوانح طبیعی در روستاها از این نهاد انقلابی خواسته شد.
بنیاد شهید انقلاب اسلامی
این بنیاد به تاریخ 25 اسفند 58 به دستور حضرت امام(ره) تاسیس شد تا رسیدگی کامل به خانواده شهدا، آسیبدیدگان و معلولین در راه انقلاب را با مراعات احترام ایشان و به نحو احسن عهدهدار گردد.
حضرت امام(ره) در حکم خود به حجتالاسلام و المسلمین کروبی فعالیت فرهنگی را به عنوان اولویت اول کاری این نهاد برشمرده، در ادامه ارایه تسهیلاتی خاص به افراد تحت پوشش این بنیاد را خواستار شدند.
بسیج مستضعفان
این نیروی عظیم به تاریخ 6/9/58 تشکیل شد. در این روز حضرت امام(ره) در سخنانی فرمودند: "...همه جا باید این طور بشود که یک مملکتی بعد از چند سالی که 20 میلیون جوان دارد، 20 میلیون تفنگدار داشته باشد. بیست میلیون ارتش داشته باشد. یک چنین مملکتی آسیبپذیر نیست..."
به تبع این امر امام، سپاه برای تشکیل ارتش فراگیر مورد نظر امام(ره) ماموریت یافته از دل این تلاشها بسیج مستضعفان پای به عرصه وجود نهاد. نهادی که در موقع جنگ و نیز موقع صلح دارای اهداف و رسالتی مشخص بوده در افق بلندمدت، مردمی و خودجوش کردن اقدامات ملی را دنبال مینماید.
بنیاد 15 خرداد
این بنیاد به تاریخ 15/3/60 به فرمان حضرت امام(ره) تشکیل شد تا تحقق بخش آرمانهای اسلام برای رسیدگی به امور خانواده معظم شهدا، ایثارگران و محرومین باشد. اینها وظایفی بود که حضرت امام(ره) در حکم 22/4/62 خود به سرپرست بنیاد متذکر و خواستار شدند. اجرای فعالیتهای متعدد عمرانی و سازندگی با هدف محرومیتزدایی از جمله اقدامات و فعالیتهای این بنیاد در طی سالهای حیات خود بوده است.
جهاد دانشگاهی
این نهاد انقلابی در 16/5/59 طبق مصوبه ستاد انقلاب فرهنگی تشکیل شد تا در جهت اشتغال نیروهایی که بر اثر تعطیلی دانشگاهها آزاد شده بودند و استفاده از آنان برای بازسازی و نوسازی کشور گام بردارد. هدف جهاد دانشگاهی، طبق اساسنامهاش، گسترش تحقیقات و شکوفایی روحیه تتبع و کشف استعدادها، توسعه امور فرهنگی و گسترش طرحهای کاربردی را برعهده دارد.
سازمان تبلیغات اسلامی
این سازمان در تیر ماه 1360 با هدف پرداختن به امر تبلیغات دینی و مردمی، سازماندهی و هدایت نیروهای مومن و تشکلهای مردمی، ایجاد شبکههای وسیع ارتباطی با حزبالله، احیاء و اشاعه معارف، فرهنگ و تاریخ شیعه، تنویر افکار عمومی در مقابله با تبلیغات سوء تهاجم فرهنگی دشمنان و رفع نیازهای فرهنگی اقشار مختلف جامعه به ویژه جوانان تشکیل گردید.
شورای عالی انقلاب فرهنگی
حضرت امام خمینی(ره) به تاریخ 22/3/59 طی حکمی تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی را خواستار شدند تا انقلاب فرهنگی که امری اسلامی توصیف کرده بودند بپردازد. پس از گذشت بیش از 4 سال، ایشان طی حکمی، این ستاد را به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارتقا دادند تا خروج از فرهنگ بدآموز غربی نفوذ و جایگزین شدن فرهنگ آموزنده اسلامی ـ ملی و انقلاب فرهنگی در تمام زمینهها در سطح کشور را پیگیری و تحقق بخشد.
نهضت سوادآموزی
نهضت سوادآموزی در 17 دی ماه 58 به امر امام تشکیل شد. حضرت امام(ره) در حکمی که به همین مناسبت صادر فرمودند بسیج عمومی برای مبارزه با بیسوادی را به طور ضربتی خواستار شدند و از ائمه جماعات خواستند تا مردم را دعوت نمایند که در مساجد، تکایا، باسوادان نوشتن و خواندن را به خواهران و برادران خود یا بدهند.
امام خمینی(ره) در این حکم "آموزش برای همگان" را از جمله حوایج اولیه برای هر ملتی که در ردیف بهداشت، مسکن و بلکه مهمتر از آنها قرار دارد، دانسته و خواستند تا تمام بیسوادان برای یادگیری و از تمام خواهران و برادران برای یاد دادن به پا خیزند.
آنچه ذکرشان به میان آمد گذری کوتاه بر کارنامه و سابقه تشکیل و تاسیس شماری از نهادهایی بود که پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با هدف تحقق بخشیدن به اهداف این نهضت بزرگ به وجود آمدند. با دقت در کنه اهداف و عملکرد این نهادها و تدبیر مبتکر آنها "امام خمینی(ره)" در مییابیم که 3 هدف بزرگ در اهداف و وظایف مشخص و مصوب این نهادها به صورت بارز و محوری دیده میشود:
الف: تلاش برای سازندگی فرهنگی ـ معنوی امروز و آینده کشور
ب: تلاش برای عمران و آبادانی در نقاط محروم کشور
ج: توجه به امور و مسایل ولی نعمتان انقلاب
وظایفی که از منطق و مبانی الهی ـ عرفانی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران نشات گرفته و در قالب تشکیل مجموعههایی که کار زیاد، با حداقل هزینه و در کمترین فرصت ویژگی فعالیت و مردم آنهاست تبلور یافت.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
